هوش مصنوعی بازار کار بریتانیا را به دو مسیر متفاوت برده است
تازهترین دادههای استخدامی نشان میدهد بازار کار بریتانیا همزمان با گسترش استفاده شرکتها از هوش مصنوعی، به دو بخش متفاوت تقسیم شده است. بر پایه اطلاعاتی که وب سایت کاریابی ایندید در اختیار بلومبرگ قرار داده، تعداد آگهیهای شغلی شرکتهای بریتانیایی در ماه ژوئیه حدود ۱۰ درصد کمتر از ژانویه ۲۰۲۵ بوده است. این افت با افزایش هزینه استخدام، کاهش اطمینان بنگاهها و احتیاط مدیران در توسعه نیروی انسانی همراه شده، اما همه حرفهها به یک اندازه از آن تاثیر نگرفتهاند.
آمار رسمی نیز ضعف تقاضای استخدام را تایید میکند. اداره آمار ملی بریتانیا شمار فرصتهای شغلی در فاصله آوریل تا ژوئن ۲۰۲۶ را حدود ۷۱۲ هزار مورد برآورد کرده است که نسبت به سه ماه پیش از آن ۷ هزار مورد و در مقایسه با دوره مشابه سال قبل ۱۸ هزار مورد کاهش دارد. تعداد فرصتها اکنون ۹٫۷ درصد پایینتر از دوره پیش از همه گیری کرونا قرار گرفته و در فاصله مارس تا مه، برای هر فرصت حدود ۲٫۵ فرد بیکار وجود داشته است.
تقاضای فناوری بر تجربه و مهارت هوش مصنوعی متمرکز شده است
در میان این کاهش گسترده، توسعه نرم افزار یکی از معدود حوزههای رو به رشد بوده است. آگهیهای مربوط به برنامه نویسی و تولید نرم افزار در همان بازه ۱۴ درصد افزایش یافته، اما بخش مهمی از رشد به موقعیتهای ارشد و شغلهایی اختصاص دارد که مستقیما با هوش مصنوعی ارتباط دارند. تقاضا در فناوری اطلاعات و برخی رشتههای مهندسی نیز مقاومتر مانده، زیرا کارفرمایان به دنبال نیروهایی هستند که بتوانند ابزارهای جدید را در فرایندهای عملیاتی، طراحی محصول و تصمیم گیری سازمانی به کار بگیرند.
الگوی تازه استخدام نشان میدهد شرکتها بیشتر از گذشته برای تجربه حرفهای ارزش اقتصادی قائل میشوند. ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند بخشی از برنامه نویسی تکراری، تهیه گزارش، پردازش داده و امور اجرایی را انجام دهند، اما هدایت آنها، کنترل کیفیت خروجی و تبدیل نتیجه به تصمیم تجاری همچنان به دانش تخصصی نیاز دارد. به همین دلیل، برخی کارفرمایان به جای افزایش نیروهای تازه کار، تعداد محدودتری نیروی باتجربه استخدام میکنند تا با کمک فناوری حجم بیشتری از کار را انجام دهند.
گزارش ایندید در مارس ۲۰۲۶ نشان داد حدود ۷٫۵ درصد آگهیهای شغلی بریتانیا در پایان فوریه به هوش مصنوعی اشاره داشتهاند. در قیاس با خط مبنای فوریه ۲۰۲۰، آگهیهای دارای این عبارت ۱۲۷ درصد بیشتر شده بود؛ همزمان شاخص کل بازار ۲۷ درصد زیر آن سطح ایستاده بود. بیشترین سهم کاربرد این عبارت به داده و تحلیل با ۴۷ درصد و توسعه نرم افزار با ۴۱ درصد تعلق داشت.
این تغییر تنها به شرکتهای فناوری محدود نمانده است. در حسابداری، بازاریابی، منابع انسانی و مدیریت پروژه، تعداد کل فرصتها کاهش یافته، ولی آگهیهایی که استفاده از هوش مصنوعی را جزو مهارتهای مورد انتظار معرفی میکنند رشد کردهاند. در چند حوزه دانش محور، شمار آگهیهای دارای اشاره به این فناوری بیش از دو برابر شده است. کارفرمایان علاوه بر متخصصان فنی، نیروهایی میخواهند که دانش حرفهای را با توانایی استفاده از ابزارهای هوشمند ترکیب کنند.
افت مشاغل ورودی فشار بیشتری بر جوانان وارد کرده است
در سوی دیگر بازار، خرده فروشی و تولید صنعتی با کاهش دو رقمی آگهیهای استخدامی رو به رو شدهاند. شاخص آگهیهای بخش تولید از ژوئن ۲۰۲۲ تاکنون ۵۸ درصد افت کرده و سطح آن ۱۸ درصد از تابستان گذشته پایینتر است. استخدام در ساخت و ساز، نصب، تعمیر و نگهداری، بارگیری و انبارداری هم نتوانسته به مسیر رشد بازگردد. بخشی از مشاغل اداری مانند حسابداری و بازاریابی نیز تحت فشار کاهش هزینه و خودکارسازی فعالیتهای تکراری قرار گرفتهاند.
شرایط موجود برای فارغ التحصیلان، جویندگان نخستین شغل، افرادی که پس از وقفه به بازار بازمیگردند و نیروهایی که قصد تغییر حرفه دارند دشوارتر شده است. بسیاری از موقعیتهای مقاوم بازار به سابقه کاری چند ساله، شناخت صنعتی و مهارت عملی در استفاده از هوش مصنوعی نیاز دارند. در نتیجه، مدرک یا دوره فنی به تنهایی لزوما برای ورود به شغلهایی که کارفرما برای آنها تجربه قابل اثبات میخواهد کافی نیست.
نرخ بیکاری افراد ۱۶ تا ۲۴ ساله بریتانیا در دوره منتهی به آوریل ۲۰۲۶ به ۱۶٫۴ درصد رسیده است که بالاترین سطح از اواخر سال ۲۰۱۴ به شمار میرود. اداره آمار ملی همچنین اعلام کرده بود که در سه ماه نخست ۲۰۲۶ حدود ۱۳٫۵ درصد جوانان این گروه سنی نه شاغل بودهاند و نه در آموزش یا دوره مهارتی حضور داشتهاند. از میان آنها، شمار جوانان غیرفعال از نظر اقتصادی به ۶۱۳ هزار نفر رسیده بود که نسبت به یک سال قبل ۴۴ هزار نفر افزایش داشت.
اندرو بیلی، رئیس بانک انگلستان، وضعیت کنونی را اقتصادی با استخدام کم و اخراج کم توصیف کرده است. در چنین شرایطی شرکتها کارکنان فعلی را حفظ میکنند، اما برای ایجاد موقعیت تازه یا جایگزینی سریع نیروهای خارج شده تمایل کمتری دارند. این رفتار از جهش ناگهانی بیکاری جلوگیری میکند، ولی مسیر ورود افراد بدون سابقه را محدود میسازد و فرصتهای کسب تجربه اولیه را کاهش میدهد.
افزایش هزینههای مستقیم نیروی کار نیز بر تصمیم استخدام اثر گذاشته است. از آوریل ۲۰۲۵ نرخ سهم بیمه ملی پرداختی کارفرمایان از ۱۳٫۸ درصد به ۱۵ درصد افزایش یافت و آستانه سالانه آغاز پرداخت آن از ۹ هزار و ۱۰۰ پوند به ۵ هزار پوند کاهش پیدا کرد. این تغییر برای بنگاههای دارای نیروی انسانی زیاد، هزینه افزودن هر کارمند را بالا برده و انگیزه استفاده از خودکارسازی یا افزایش بهره وری کارکنان موجود را تقویت کرده است.
در آگهیهای جدید، شرکتهایی که سامانههای هوشمند توسعه میدهند برای جذب برنامه نویسان ارشد، مهندسان و متخصصان داده رقابت میکنند. همزمان، موقعیتهای سطح ورودی در بسیاری از رشتهها محدود مانده و کسب سابقه از مسیر کارآموزی یا آموزش در محیط کار دشوارتر شده است. بسیاری از کارجویان جوان اکنون با درخواستهایی رو به رو هستند که تجربه قابل اثبات را در کنار تسلط بر ابزارهای هوش مصنوعی مطالبه میکنند.
