قیمت نفت بالای ۱۰۰ دلار ماند و فشار عرضه بر بازار ادامه دارد
بازار جهانی انرژی هفته را با نوسان شدید به پایان رساند. قیمت نفت در معاملات جمعه کاهش یافت، اما افت روزانه نتوانست رشد هفتگی بیش از ۸ درصدی را از بین ببرد. نفت برنت با ۳ دلار و ۲ سنت معادل ۲.۸۱ درصد کاهش در ۱۰۴ دلار و ۶۱ سنت برای هر بشکه بسته شد. نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز ۲ دلار و ۴۳ سنت یا ۲.۳۷ درصد افت کرد و به ۱۰۰ دلار و ۵ سنت رسید. هر دو شاخص در جریان معاملات تا بالاترین سطح خود از اواسط ماه مه پیش رفتند، در حالی که روز پنجشنبه بیش از ۶ درصد افزایش یافته بودند.
بخش مهمی از کاهش قیمتها در پایان هفته به ارزیابی دوباره معاملهگران از ریسک عرضه مربوط بود. انتشار گزارشهایی درباره تلاش برای تعیین مسیرهای امن برای کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز، بخشی از نگرانی فوری بازار را کاهش داد. با این حال، محدودیت تردد و ظرفیت پایین مسیرهای جایگزین باعث شد قیمت نفت همچنان بالای مرز ۱۰۰ دلار باقی بماند. دادههای اولیه ردیابی شناورها نشان داد روز پنجشنبه تنها ۷ کشتی از هرمز عبور کردند، در حالی که این تعداد یک روز پیش ۱۱ فروند بود.
اداره اطلاعات انرژی آمریکا برآورد کرده بود که در نیمه نخست ۲۰۲۵ روزانه ۲۰.۹ میلیون بشکه نفت و فرآورده نفتی از هرمز عبور کرده که حدود ۲۰ درصد مصرف جهانی مایعات نفتی است. بیش از ۲۰ درصد تجارت جهانی گاز طبیعی مایع نیز از همین مسیر انجام میشود. پیش از اختلالات اخیر، حدود ۱۲۵ کشتی حامل کالا در روز از این محدوده عبور میکردند.
فشار بر مسیرهای صادراتی و عرضه نفت
در عربستان سعودی، توقف خط لوله شرق به غرب به عامل دیگری برای نگرانی عرضه تبدیل شد. وزارت انرژی این کشور اعلام کرد خط لوله پس از چند حمله در مناطق ریاض و مدینه به طور احتیاطی متوقف شده است. تصاویر ماهوارهای نیز ستونی از دود سیاه به طول نزدیک به ۱۰۰ کیلومتر در امتداد مسیر نشان میدادند. این خط برای انتقال نفت خام به ساحل دریای سرخ اهمیت دارد و یکی از گزینههای اصلی کاهش وابستگی صادرات به هرمز است. اداره اطلاعات انرژی آمریکا مجموع ظرفیت دو مسیر جایگزین اصلی در عربستان و امارات را حدود ۴.۷ میلیون بشکه در روز برآورد کرده است.
آژانس بینالمللی انرژی در گزارش سپتامبر عرضه نفت خام عربستان در اوت را حدود ۵.۹۷ میلیون بشکه در روز اعلام کرد؛ رقمی که نسبت به ۸.۲۴ میلیون بشکه در روز در ژوئیه بیش از ۲.۲ میلیون بشکه کاهش نشان میدهد و در محدوده پایینترین سطوح چند دهه اخیر قرار دارد. گزارش رویترز این افت را حدود ۲.۳ میلیون بشکه در روز اعلام کرده است. این آژانس همچنین تولید جهانی نفت در اوت را ۱۰۰.۱ میلیون بشکه در روز برآورد کرد که ۱.۶ میلیون بشکه کمتر از ماه قبل بود.
در تنگه باب المندب نیز چهار منبع دولتی یمن به رویترز گفتهاند نیروهای یمنی به جزیره پریم رسیدهاند؛ موقعیتی مهم در یکی از مسیرهای اصلی کشتیرانی. محدود شدن همزمان چند مسیر صادراتی میتواند هزینه حمل و بیمه را افزایش دهد. فیلیپ فلاین از گروه پرایس فیوچرز کاهش نگرانیهای روز جمعه را عامل افت قیمت دانست و جیووانی استانوو از یو بی اس نیز بر تداوم ریسک صعود کوتاه مدت و نوسان بالای قیمت نفت تاکید کرده است.
اندرو لیپو، رئیس لیپو اویل اسوشیتس، درباره خط لوله عربستان گفته است تعمیر ایستگاه پمپاژ فقط به ترمیم بدنه خط محدود نمیشود و ممکن است بازسازی سامانههای الکتریکی و تجهیزات پمپاژ نیز لازم باشد. به همین دلیل، زمان بازگشت کامل ظرفیت انتقال برای بازار اهمیت بالایی دارد.
گازوئیل آمریکا به رکورد تازه رسید
فشار کمبود عرضه در بازار فرآوردههای پالایشی از نفت خام شدیدتر دیده میشود. دادههای گس بادی نشان میدهد متوسط قیمت گازوئیل در آمریکا برای نخستین بار از ۶ دلار در هر گالن عبور کرده است. اختلال در عرضه نفت خاورمیانه همراه با آسیب دیدن بخشی از ظرفیت پالایشی روسیه از عوامل اصلی این جهش عنوان شدهاند. اداره اطلاعات انرژی آمریکا نیز موجودی سوختهای تقطیری این کشور را در هفته منتهی به ۴ سپتامبر ۱۰۶.۳ میلیون بشکه گزارش کرده و انتظار دارد سطح ذخایر در ماههای پیش رو به زیر ۱۰۰ میلیون بشکه برسد.
آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرده صادرات خالص گازوئیل از کشورهای خلیج فارس در اوت به طور متوسط به حدود ۳۹۰ هزار بشکه در روز محدود شده که کمی بیش از یک چهارم سطح پیشین است. مجموع صادرات خالص گازوئیل از خلیج فارس و روسیه نیز نسبت به فوریه حدود ۱.۶ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. تیم واتر از شرکت کی سی ام ترید گفته تا زمانی که محدودیت حملونقل خلیج فارس و اختلال پالایشگاههای روسیه ادامه داشته باشد، گازوئیل و سایر فرآوردههای پالایشی میتوانند فشار صعودی بیشتری نسبت به نفت خام تجربه کنند.
افزایش بهای سوخت بر هزینه حمل کالا و روند تورم نیز اثر گذاشته است. دو سیاستگذار بانک مرکزی اروپا روز جمعه احتمال افزایش بیشتر نرخ بهره را در صورت تداوم رشد قیمت انرژی مطرح کردند. در آمریکا نیز نقش گازوئیل در حملونقل، کشاورزی و تجهیزات سنگین باعث شده رشد بهای آن مستقیما بر هزینه زنجیره تامین اثر بگذارد.
کامرزبانک پیش بینی قیمت نفت برنت در پایان سال را از ۷۵ دلار به ۸۵ دلار در هر بشکه افزایش داده است. پیش بینی این بانک برای گازوئیل نیز از ۹۵۰ دلار به ۱۲۰۰ دلار در هر تن و برای سوخت جت از ۹۸۰ دلار به ۱۲۳۰ دلار در هر تن بالا رفته است. آژانس بینالمللی انرژی هم گزارش کرده ذخایر مشاهده شده جهانی نفت فقط در اوت ۹۵ میلیون بشکه کاهش یافته و مجموع افت ذخایر از فوریه به ۵۰۷ میلیون بشکه رسیده است؛ همزمان این نهاد انتظار دارد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ حدود ۲.۵ میلیون بشکه در روز کاهش پیدا کند.
