کشتیسازی چین بیش از هشتاد درصد سفارشهای تازه جهان را جذب کرد
کارخانههای کشتیسازی چین در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ با جهش همزمان تولید، سفارشهای تازه و قراردادهای در دست اجرا، فاصله خود را با دیگر قطبهای این صنعت افزایش دادند. دادههای وزارت صنعت و فناوری اطلاعات چین نشان میدهد این کشور در هر سه شاخص اصلی بازار جهانی، یعنی تحویل کشتی، جذب سفارش جدید و حجم دفتر سفارش، رتبه نخست را حفظ کرده است.
در فاصله ژانویه تا ژوئن، کشتیسازان چینی ۳۶.۵ میلیون تن وزن مرده ظرفیت دریایی را تکمیل کردند. وزن مرده، ظرفیت حمل بار، سوخت، آب، آذوقه، خدمه و دیگر اقلام قابل حمل کشتی را اندازهگیری میکند و یکی از معیارهای رایج سنجش توان تولید در صنعت دریایی است. حجم تحویل چین نسبت به دوره مشابه سال قبل ۵۱.۲ درصد بالا رفت و ۶۲.۲ درصد کل تولید کشتی جهان را در اختیار گرفت.
رشد تولید در حالی ثبت شد که کل تولید سال ۲۰۲۵ چین ۵۳.۶۹ میلیون تن وزن مرده بود. مقایسه این دو رقم نشان میدهد کارخانههای این کشور تنها در نیمه نخست ۲۰۲۶، بیش از دو سوم تولید سال گذشته را تحویل دادهاند. افزایش سرعت ساخت برای شرکتهای کشتیرانی اهمیت اقتصادی دارد، زیرا زمان انتظار برای دریافت شناور جدید، هزینه تامین مالی پروژه و برنامه نوسازی ناوگان را تحت تاثیر قرار میدهد.
سفارشهای جدید از رکورد یک سال کامل عبور کرد
بزرگترین تغییر در بخش سفارشهای تازه رخ داد. ارزش ظرفیت سفارشگذاریشده در کارخانههای چینی به ۱۲۱.۰۶ میلیون تن وزن مرده رسید که ۱۷۳.۱ درصد بیشتر از نیمه نخست سال قبل است. این مقدار ۸۲.۳ درصد سفارشهای جدید جهان را تشکیل میدهد؛ بنابراین از هر ده تن ظرفیت تازه سفارشگذاریشده در بازار جهانی، بیش از هشت تن به کشتیسازی چین اختصاص یافته است.
حجم سفارشهای شش ماهه همچنین از ۱۰۷.۸۲ میلیون تن وزن مرده سفارش جدید چین در کل سال ۲۰۲۵ فراتر رفت. سهم این کشور از سفارشهای جهانی در سال گذشته ۶۹ درصد بود، اما در نیمه نخست امسال به بیش از ۸۲ درصد افزایش یافت. این تغییر، تقاضای سنگین برای ظرفیت کارخانهای چین و توان این کشور در پذیرش همزمان پروژههای استاندارد و شناورهای پیچیدهتر را نشان میدهد.
تا پایان ژوئن، دفتر سفارش کشتیسازان چینی به ۳۶۳.۲۵ میلیون تن وزن مرده رسید. این شاخص نسبت به سال قبل ۵۴.۹ درصد رشد کرد و ۷۱.۲ درصد کل سفارشهای در دست ساخت جهان را شامل شد. دفتر سفارش بزرگ، درآمد آینده کارخانهها و شرکتهای تامینکننده فولاد دریایی، موتور، سامانههای ناوبری، تجهیزات بندری و خدمات مهندسی را برای چند سال پشتیبانی میکند، هرچند همزمان نیاز به سرمایه در گردش، نیروی متخصص و مدیریت دقیق زمان تحویل را افزایش میدهد.
کشتیهای فلهبر، کانتینربر و نفتکش بخش اصلی موج تقاضا را ساختهاند. برآورد انجمن ملی صنعت کشتیسازی چین نشان میدهد این سه گروه روی هم بیش از ۷۵ درصد سفارشهای جهانی نیمه نخست سال را در اختیار داشتهاند و سهم کارخانههای چینی در سفارش سه گروه اصلی از ۸۰ درصد عبور کرده است. کشتیهای حمل گاز طبیعی مایع نیز حدود ۱۴ درصد سفارشهای جدید جهان را تشکیل دادهاند و شرکتهای چینی حضور خود را در این بخش با ارزش افزوده بالاتر گسترش دادهاند.
رشد صادرات و افزایش سهم شناورهای سبز
آمار انجمن صنعتی چین از صادرات ۳۴۱۲ فروند کشتی در شش ماه نخست سال حکایت دارد. تعداد شناورهای صادرشده ۰.۷ درصد افزایش یافت، اما ارزش صادرات با رشد ۲۴.۹ درصدی به ۲۱۹.۳۲ میلیارد یوان، معادل تقریبی ۳۲.۴۱ میلیارد دلار رسید. فاصله میان رشد محدود تعداد و افزایش سریع ارزش، بیانگر سهم بیشتر کشتیهای گرانتر و پیشرفتهتر در سبد تحویل است.
کشتیهای تحویلی به بازارهای خارجی ۹۴ درصد کل تولید چین را تشکیل دادند. بازارهای صادراتی همچنین ۹۳.۴ درصد سفارشهای جدید و ۹۲.۱ درصد دفتر سفارش این صنعت را به خود اختصاص دادهاند. ژانگ هونگپنگ، استاد دانشگاه دریانوردی دالیان، افزایش قیمت کشتیهای نوساز، ثبات نسبی هزینه فولاد و بهبود بهرهوری مدیریتی کارخانهها را از عوامل رشد سود و ارزش صادرات این صنعت دانسته است.
ترکیب سفارشها نیز به سوی سوختهای جایگزین و سامانههای کممصرف حرکت کرده است. آمار رسمی نشان میدهد سهم چین از بازار بینالمللی سفارش کشتیهای سبز در نیمه نخست سال از ۶۸ درصد فراتر رفته است. در سه ماه نخست ۲۰۲۶ نیز شناورهای سبز ۸۰.۲ درصد سفارشهای تازه کارخانههای چینی را تشکیل میدادند. زنجیره فناوری این بخش اکنون کشتیهای مجهز به گاز طبیعی مایع، متانول، آمونیاک و هیدروژن را پوشش میدهد.
کارخانهها در کنار سوختهای جایگزین، سامانههای دیجیتال تولید، بهینهسازی مصرف انرژی و تجهیزات بازیابی نیروی جریان آب را توسعه دادهاند. برخی تجهیزات نصبشده در بخش انتهایی بدنه، انرژی گردابههای اطراف پروانه را به نیروی پیشران کمکی تبدیل میکنند و اتلاف سوخت را کاهش میدهند. چین در آوریل ۲۰۲۶ همچنین یک سامانه بزرگ بادبان چرخان را معرفی کرد که با استفاده از نیروی باد، بسته به نوع کشتی و مسیر حرکت، امکان صرفهجویی متوسط ۵ تا ۲۵ درصدی در سوخت را فراهم میکند.
حرکت به سوی محصولات پیچیدهتر در تحویلهای تازه نیز دیده میشود. در ماه ژوئیه، یک کشتی خودتخلیهشونده دوطرفه با ظرفیت ۴۱ هزار و ۸۰۰ تن و یک کشتی حمل خودرو با ظرفیت ده هزار دستگاه و سامانه تولید برق خورشیدی تحویل شدند. کشتی حمل خودرو از ترکیب سوخت متعارف و گاز طبیعی مایع استفاده میکند و نمونهای از پیوند ظرفیت بالا با فناوری کاهش مصرف در سفارشهای صادراتی است.
اهمیت اقتصادی این ظرفیت زمانی روشنتر میشود که بیش از ۸۰ درصد حجم تجارت کالایی جهان از مسیر دریا جابهجا میشود. توسعه سریع دفتر سفارش چین بر عرضه آتی کشتی، هزینه حمل، سرعت نوسازی ناوگان، تقاضای فولاد تخصصی و بازار تجهیزات دریایی اثر میگذارد. کارخانههای بزرگ این کشور اکنون باید برنامه تحویل صدها قرارداد ثبتشده را با تامین موتور، مخازن سوخت جایگزین، تجهیزات الکترونیکی و نیروی کار ماهر هماهنگ کنند.
