افت وال استریت با فشار بر سهام تراشه و نگرانی از سرعت هوش مصنوعی
بازار سهام آمریکا در معاملات دوشنبه با کاهش شاخصهای اصلی به کار خود پایان داد و افت وال استریت بیش از همه تحت تاثیر عقب نشینی سهام شرکتهای تراشه ساز و افزایش نگرانی سرمایه گذاران درباره سرعت توسعه هوش مصنوعی قرار گرفت. همزمان، صعود بازده اوراق خزانه داری آمریکا به محدوده ۵ درصد و انتظار برای تصمیم تازه فدرال رزرو درباره نرخ بهره، فشار بیشتری بر داراییهای پرریسک وارد کرد. شاخص اس اند پی ۵۰۰ با افت ۰.۴۸ درصدی در سطح ۷۶۱۹.۹۴ واحد بسته شد، نزدک ۰.۵۶ درصد کاهش یافت و به ۲۶۱۸۶.۴۱ واحد رسید و میانگین صنعتی داوجونز نیز با افت ۰.۲۹ درصدی در ۵۲۴۲۱.۱۷ واحد قرار گرفت.
موج فروش در بخش فناوری پس از آن شدت گرفت که مدیران ارشد شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی از جمله آنتروپیک، اوپن ای آی و ایکس ای آی نسبت به پیامدهای توسعه بسیار سریع مدلهای پیشرفته هشدار دادند و خواستار حرکت محتاطانه تر این صنعت شدند. این موضع برای بازار اهمیت اقتصادی بالایی دارد، زیرا بخش قابل توجهی از رشد ارزش شرکتهای فناوری، تقاضای تراشههای پیشرفته، توسعه مراکز داده و سرمایه گذاری سنگین در زیرساختهای پردازشی بر انتظار ادامه شتاب هوش مصنوعی استوار بوده است. هر نشانهای از کند شدن این روند میتواند بر برآورد فروش آینده تراشهها و بازده سرمایه گذاریهای زیرساختی اثر بگذارد.
فشار بر تراشه سازان و تغییر جهت بخشی از سهام فناوری
در میان شرکتهای بزرگ، سهام انویدیا ۳.۴ درصد کاهش یافت و میکرون تکنولوژی بیش از ۵ درصد افت کرد. برادکام و ای ام دی نیز هر کدام بیش از ۴ درصد پایین آمدند. شاخص نیمه رسانای فیلادلفیا ۵.۹ درصد سقوط کرد و با این افت، رشد آن از ابتدای سال ۲۰۲۶ به حدود ۵۷ درصد محدود شد. شدت کاهش این شاخص نشان داد حساسیت بازار به تغییر چشم انداز تقاضای هوش مصنوعی همچنان بالاست، به ویژه پس از دورهای که شرکتهای مرتبط با تراشه و تجهیزات پردازشی از موتورهای اصلی صعود بازار سهام آمریکا بودند.
با وجود فشار بر تراشه سازان، همه شرکتهای فناوری مسیر مشابهی نداشتند. سهام سرویس ناو، ادوبی و ورک دی بین ۴ تا ۷.۴ درصد رشد کرد. این گروه از سهام نرم افزاری در جلسات اخیر به دلیل نگرانی از افزایش رقابت شرکتهای هوش مصنوعی و احتمال فشرده شدن حاشیه سود تحت فشار قرار گرفته بودند. در سطح بخشی نیز هشت مورد از ۱۱ گروه اصلی اس اند پی ۵۰۰ کاهش یافتند؛ فناوری اطلاعات با افت ۱.۶۸ درصدی بیشترین فشار را تجربه کرد و پس از آن بخش صنایع با کاهش ۱.۴۴ درصدی قرار گرفت.
حجم معاملات در بورسهای آمریکا حدود ۱۵.۳ میلیارد سهم بود، در حالی که میانگین حجم در ۲۰ جلسه قبلی ۱۴.۸ میلیارد سهم ثبت شده بود. در اس اند پی ۵۰۰ تعداد نمادهای صعودی نسبت به نمادهای نزولی با نسبت ۱.۳ به یک بیشتر بود، اما وزن بالای شرکتهای بزرگ فناوری باعث شد شاخص منفی بماند. این شاخص ۱۰ سقف جدید و ۹ کف جدید ثبت کرد و نزدک نیز ۴۷ سقف جدید در برابر ۲۰۲ کف جدید داشت که گستردگی فشار فروش در بازار فناوری را نشان میداد.
بازده ۵ درصدی اوراق و حساسیت بازار به تصمیم فدرال رزرو
عامل دوم در افت وال استریت جهش بازده اوراق خزانه داری آمریکا بود. بازده اوراق ۱۰ ساله در جریان معاملات برای نخستین بار از سال ۲۰۲۳ از مرز ۵ درصد عبور کرد. افزایش بازده اوراق دولتی معمولا هزینه تامین مالی شرکتها را بالا میبرد و جذابیت نسبی سهام را در مقایسه با اوراق کم ریسک تر کاهش میدهد. فشارهای تورمی، افزایش قیمت انرژی، حجم بالای استقراض دولت و شرکتها و نگرانی درباره مسیر بلندمدت بدهی عمومی آمریکا از عوامل موثر بر بازار اوراق در هفتههای اخیر بودهاند.
دادههای رسمی اداره آمار کار آمریکا نشان میدهد شاخص قیمت مصرف کننده در اوت نسبت به ماه قبل ۰.۴ درصد افزایش یافته و نرخ تورم سالانه به ۳.۴ درصد رسیده است. قیمت بنزین در همان ماه ۳.۹ درصد بالا رفته و بیش از یک سوم افزایش ماهانه شاخص را توضیح داده است. شاخص قیمت تولیدکننده نیز در اوت ۰.۴ درصد رشد ماهانه داشت و افزایش سالانه آن به ۵.۴ درصد رسید. این دادهها در کنار قیمت بالای نفت، انتظارات بازار برای سختگیری بیشتر بانک مرکزی آمریکا را تقویت کردهاند.
معامله گران در آستانه نشست ۱۵ و ۱۶ سپتامبر فدرال رزرو، احتمال افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ بهره را حدود ۹۰ درصد ارزیابی میکنند. جیک دلارهاید، مدیرعامل لانگبو است منیجمنت، عبور بازده ۱۰ ساله از ۵ درصد را رویدادی مهم برای بازار دانسته و گفته است چنین سطحی میتواند فشار بیشتری بر سیاست پولی ایجاد کند. برای شرکتهای فناوری که ارزش گذاری آنها به سودهای مورد انتظار سالهای آینده وابستگی بیشتری دارد، افزایش نرخ بهره معمولا نرخ تنزیل بالاتری ایجاد میکند و میتواند بر ارزش فعلی جریانهای نقدی فشار وارد کند.
در بازار انرژی، نفت برنت با حدود یک درصد افزایش در ۱۰۵.۶۸ دلار برای هر بشکه تسویه شد. بالا ماندن قیمت نفت از یک سو درآمد شرکتهای انرژی را تقویت میکند، اما از سوی دیگر میتواند از مسیر هزینه سوخت، حمل و نقل و مواد اولیه فشار تورمی را در اقتصاد افزایش دهد. همین ارتباط میان انرژی و تورم باعث شده حرکت قیمت نفت در روزهای منتهی به نشست فدرال رزرو مورد توجه بازارهای سهام و اوراق باشد.
در بخش مالی، سهام بانک آو امریکا ۵.۱ درصد سقوط کرد؛ برایان موینیهان، مدیرعامل این بانک، اعلام کرده است درآمد کارمزدهای بانکداری سرمایه گذاری در سه ماهه سوم احتمالا دست کم ۱۰ درصد کاهش مییابد. در مقابل، چشم انداز کلی سود شرکتهای حاضر در اس اند پی ۵۰۰ همچنان قوی ارزیابی میشود و افت اخیر قیمتها باعث شده نسبت قیمت به سود مورد انتظار این شاخص به حدود ۱۹ برابر برسد که پایینترین سطح آن از آوریل ۲۰۲۵ محسوب میشود. سرمایه گذاران اکنون مسیر نرخ بهره، بازده اوراق، قیمت انرژی و هزینههای توسعه هوش مصنوعی را در ارزش گذاری شرکتهای بزرگ دنبال میکنند.
