جیکوب مینسر چگونه اقتصاد آموزش و دستمزد را دگرگون کرد
در تقویم تاریخ اقتصاد، پانزدهم جولای یادآور تولد جیکوب مینسر، اقتصاددانی است که پژوهش بازار کار را به تحلیل منظم دادههای فردی نزدیک کرد. مینسر در ۱۵ جولای ۱۹۲۲ متولد شد و در ۲۰ اوت ۲۰۰۶ درگذشت. آکادمی ملی علوم آمریکا نام او را در بخش علوم اقتصادی ثبت کرده و دانشگاه کلمبیا نیز از او به عنوان یکی از پدران اقتصاد کار مدرن یاد میکند. اهمیت او فقط به شهرت دانشگاهی محدود نیست؛ مطالعات امروزی درباره آموزش، تجربه، دستمزد، نابرابری درآمدی و تحرک شغلی همچنان از چارچوبهایی استفاده میکنند که او توسعه داد.
مینسر پس از تحصیل در دانشگاه شیکاگو و دریافت دکترای اقتصاد از دانشگاه کلمبیا در سال ۱۹۵۷، از سال ۱۹۵۹ به هیات علمی کلمبیا پیوست. او پیش از آن در دانشگاه شیکاگو، کالج شهری نیویورک، دانشگاه عبری و مدرسه اقتصاد استکهلم تدریس کرده بود. همکاری طولانی او با دفتر ملی پژوهش اقتصادی آمریکا نیز از سال ۱۹۶۰ آغاز شد. حضور همزمان در دانشگاه و شبکههای پژوهشی به مینسر امکان داد نظریه سرمایه انسانی را با دادههای واقعی بازار کار پیوند دهد.
معادله مینسر و سنجش بازده آموزش
شناختهشدهترین میراث علمی او معادله درآمد مینسر است؛ مدلی که رابطه میان درآمد نیروی کار، سالهای تحصیل و تجربه بالقوه شغلی را بررسی میکند. در سادهترین بیان، این چارچوب نشان میدهد دستمزد فقط محصول وضعیت فعلی شغل نیست، بلکه به سرمایهگذاریهای پیشین فرد در آموزش و یادگیری حین کار نیز وابسته است. در این مدل، اثر تحصیل معمولا خطی و اثر تجربه غیرخطی در نظر گرفته میشود؛ زیرا درآمد اغلب در سالهای نخست فعالیت افزایش مییابد، اما سرعت رشد آن در سالهای بعد کاهش پیدا میکند.
کتاب مهم مینسر با عنوان «تحصیل، تجربه و درآمد» که در سال ۱۹۷۴ منتشر شد، این چارچوب را به یکی از ابزارهای اصلی اقتصاد کار تجربی تبدیل کرد. او با استفاده از دادههای سرشماری آمریکا نشان داد تفاوت سطح آموزش و سابقه حضور در بازار کار میتواند بخش قابل توجهی از تفاوت درآمد افراد را توضیح دهد. پس از آن، پژوهشگران در کشورهای مختلف از نسخههای گوناگون این معادله برای برآورد بازده اقتصادی تحصیل، مقایسه دستمزد گروهها، سنجش شکاف درآمدی و ارزیابی سیاستهای آموزشی استفاده کردند.
بازده آموزش به این پرسش پاسخ میدهد که یک سال تحصیل بیشتر تا چه اندازه میتواند درآمد مورد انتظار فرد را افزایش دهد. پاسخ آن برای خانوارها، دولتها و بنگاهها اهمیت دارد. خانوارها درباره هزینه و فرصت ادامه تحصیل تصمیم میگیرند، دولتها اولویت بودجه آموزشی را میسنجند و بنگاهها رابطه میان مهارت، بهرهوری و دستمزد را ارزیابی میکنند. با این حال، ضریب آموزش در معادله مینسر لزوما اثر خالص تحصیل نیست؛ توانایی فردی، کیفیت آموزش، شرایط خانوادگی و ساختار بازار کار نیز بر نتیجه اثر میگذارند.
سرمایه انسانی و نابرابری درآمدی
مینسر سرمایه انسانی را گستردهتر از مدرک تحصیلی میدانست. آموزش رسمی، دورههای مهارتی، یادگیری در محیط کار، تجربه حرفهای و جابهجایی میان مشاغل میتوانند ظرفیت درآمدزایی فرد را تغییر دهند. او توضیح داد کارگر ممکن است در سالهای نخست اشتغال بخشی از درآمد کوتاهمدت خود را برای آموزش حین کار از دست بدهد، اما بعدتر از افزایش بهرهوری و دستمزد بهرهمند شود. این نگاه، هزینه آموزش را سرمایهگذاری اقتصادی تلقی میکند که بازده آن در طول زندگی کاری آشکار میشود.
این چارچوب به تحلیل نابرابری درآمدی نیز جهت تازهای داد. تفاوت دستمزدها فقط به سالهای تحصیل مربوط نیست؛ زمان ورود به بازار کار، وقفههای شغلی، کیفیت تجربه، نوع مهارت و سرمایهگذاری اختصاصی در یک بنگاه نیز اهمیت دارند. مینسر و پژوهشگران پس از او نشان دادند سرمایه انسانی اختصاصی میتواند رابطه کارگر و کارفرما را پایدارتر کند، زیرا دانش ویژه یک محیط کاری، هزینه ترک شغل را برای هر دو طرف افزایش میدهد. از همین مسیر، پژوهش درباره سابقه شغلی، رشد دستمزد و جابهجایی نیروی کار گسترش یافت.
بخش دیگری از آثار مینسر به مشارکت زنان در بازار کار و تفاوت مسیر درآمدی زنان و مردان اختصاص داشت. او رابطه میان دستمزد زنان، درآمد خانوار، مسئولیتهای خانوادگی و تصمیم برای ورود به بازار کار را بررسی کرد. این مطالعات، وقفههای شغلی و تفاوت در انباشت تجربه را وارد تحلیل شکاف دستمزد کرد. هرچند اقتصاددانان امروز عوامل نهادی، تبعیض، ساختار مشاغل و کیفیت فرصتها را نیز بررسی میکنند، کار مینسر نقطه مهمی در تبدیل مشارکت اقتصادی زنان به موضوعی قابل سنجش در اقتصاد کار بود.
آثار او برای سیاستگذاری اقتصادی همچنان کاربرد دارد. برآورد بازده آموزش میتواند به طراحی برنامههای مهارتآموزی، تامین مالی دانشگاهها، آموزش فنی و حرفهای و یادگیری مادامالعمر کمک کند. در اقتصادهایی که فناوری با سرعت مشاغل را تغییر میدهد، تجربه صرف کافی نیست و کیفیت مهارتهای قابل انتقال اهمیت بیشتری پیدا میکند. معادله مینسر هنوز نقطه آغاز بسیاری از این بررسیها است، هرچند پژوهشگران متغیرهایی مانند کیفیت مدرسه، رشته تحصیلی، نوع قرارداد، منطقه جغرافیایی، جنسیت و ویژگیهای بنگاه را نیز به مدل اضافه میکنند.
جیکوب مینسر در سال ۲۰۰۰ به عضویت آکادمی ملی علوم آمریکا درآمد. او در سال ۲۰۰۲ نخستین جایزه اقتصاد کار موسسه IZA را دریافت کرد و در سال ۲۰۰۴ نیز انجمن اقتصاددانان کار جایزه یک عمر دستاورد علمی را به او اعطا کرد؛ جایزهای که بعدها به نام مینسر شناخته شد. جایگاه ماندگار او از ترکیب نظریه و داده ناشی میشود. مینسر نشان داد تصمیمهای آموزشی و شغلی افراد را میتوان به زبان سرمایهگذاری، هزینه فرصت و بازده اقتصادی تحلیل کرد؛ رویکردی که هنوز در مرکز پژوهشهای مربوط به دستمزد و سرمایه انسانی قرار دارد.
