صعود بیش از ۱۰۰۰ درصدی قیمتها در ترکیه؛ رکوردهای جهانی در مسکن، اجاره و آیفون
براساس گزارش جدید «نقشهبرداری از قیمتهای جهان ۲۰۲۵» منتشرشده توسط دویچه بانک، ترکیه طی ۱۲ سال گذشته با افزایش بیش از ۱۰۰۰ درصدی در شاخص قیمتهای مصرفکننده مواجه شده است. این گزارش که روندهای کلیدی قیمت مصرفکننده در سراسر جهان را در سال ۲۰۲۵ بررسی میکند، نشان میدهد ترکیه در دستههای مختلف از جمله مسکن، خودرو، فناوری و اجاره، در میان گرانترین کشورهای جهان قرار گرفته است.
دادههای این گزارش بر اساس بررسیهای متمرکز در شهرهای بزرگ ترکیه، بهویژه استانبول، گردآوری شده است. بر همین اساس، استانبول در سال ۲۰۲۵ شاهد یکی از بالاترین نرخهای رشد قیمت مسکن در سطح جهانی بوده است.
افزایش شدید قیمت مسکن در استانبول
طبق یافتههای دویچه بانک، میانگین هزینه خرید یک آپارتمان در مرکز شهر استانبول طی پنج سال اخیر، معادل ۱۰۳.۵ درصد افزایش یافته است. در سال ۲۰۲۰، قیمت هر متر مربع آپارتمان در مرکز این شهر ۱۴۹۲ دلار بود که در سال ۲۰۲۵ به ۳۰۳۶ دلار رسیده است. اگرچه استانبول از نظر سطح مطلق قیمتها در جایگاه پنجاهوهفتم جهانی قرار دارد، اما سرعت رشد قیمت مسکن آن در میان سریعترینها در سطح بینالمللی گزارش شده است.
گزارش تأکید میکند که همزمان با افزایش هزینههای املاک، رکود رشد دستمزدها در ترکیه باعث شده است خرید خانه برای بسیاری از خانوارهای طبقه متوسط غیرممکن شود.
رتبه نخست استانبول در تورم اجاره مسکن در جهان
در بخش اجاره مسکن، استانبول رتبه اول جهانی را در افزایش بهای اجاره بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ به خود اختصاص داده است. اجاره یک واحد سهخوابه در مرکز شهر طی این دوره با رشد ۱۹۳.۱ درصدی، از ۶۰۲ دلار به ۱۷۶۴ دلار رسیده است. همچنین اجاره یکخوابهها نیز با رشد ۱۷۸.۵ درصدی، از ۳۴۰ دلار به ۹۴۸ دلار افزایش یافتهاند.
بر اساس گزارش دویچه بانک، هیچیک از ۶۹ شهر مورد بررسی در این گزارش، افزایش اجارهبهای مشابهی را تجربه نکردهاند. هرچند میزان مطلق اجاره در استانبول همچنان پایینتر از شهرهایی مانند نیویورک، لندن یا سنگاپور است، اما شتاب رشد آن بهطور چشمگیری قدرت خرید شهروندان محلی را کاهش داده است.
ترکیه در جمع گرانترین کشورها برای خرید خودرو
در بخش حملونقل، استانبول بهعنوان پنجمین شهر گرانقیمت جهان برای خرید خودرو معرفی شده است. تنها شهرهایی چون سنگاپور، کپنهاگ، تلآویو و ابوظبی در این شاخص بالاتر از استانبول قرار گرفتهاند. هزینه خرید خودروهای استانداردی همچون فولکسواگن گلف در ترکیه، بسیار بیشتر از اغلب شهرهای اروپایی یا آمریکای شمالی است.
این افزایش قیمت به ترکیبی از عوامل اقتصادی از جمله عوارض واردات، مالیاتهای ویژه مصرف، و کاهش ارزش لیر نسبت داده شده است که موجب افزایش قیمت نهایی خودرو در بازار ترکیه شدهاند.
ترکیه گرانترین کشور جهان برای خرید آیفون
در حوزه فناوری، ترکیه در صدر جدول جهانی قیمت آیفون قرار گرفته است. طبق گزارش دویچه بانک، قیمت آیفون ۱۶ پرو (۱۲۸ گیگابایت) در ترکیه از همه کشورهای جهان گرانتر است. این کشور در رتبهای بالاتر از برزیل، مصر و کشورهای شمال اروپا قرار گرفته است.
طبق گزارش رسانه ترکیهای ترکیهتودی، این اختلاف قیمت ناشی از مالیاتهای سنگین، عوارض واردات و افت ارزش لیر در برابر ارزهای خارجی است. این شرایط موجب شده تا لوازم الکترونیکی برای مصرفکنندگان ترکیهای بیش از حد گران شده و برای بسیاری از اقشار عادی جامعه، غیرقابل دسترس باشد.
شکاف فزاینده درآمد و هزینه زندگی
با وجود افزایش قابل توجه هزینههای مسکن، اجاره، خودرو و فناوری، درآمد خالص ماهانه در ترکیه رشد متناسبی نداشته است. طبق گزارش دویچه بانک، ترکیه از نظر سطح درآمد خالص ماهانه در رتبه ۵۷ از میان ۶۹ شهر بررسیشده قرار دارد.
در استانبول، میانگین حقوق ماهانه پس از کسر مالیات تا سال ۲۰۲۵ به ۹۳۴ دلار رسیده است؛ این رقم نسبت به سال ۲۰۲۰ که ۴۸۰ دلار بود، تنها ۹۴.۵ درصد افزایش یافته است. در مقابل، هزینههای زندگی در استانبول از ژوئن ۲۰۲۵ به بیش از ۲۳۴۵ دلار در ماه رسیده است.
بر اساس این گزارش، افزایش درآمدها بسیار کمتر از نرخ تورم بلندمدت ترکیه بوده است که به صورت تجمعی از سال ۲۰۱۲ تا کنون به ۱۰۴۱ درصد رسیده است. این نرخ، ترکیه را پس از آرژانتین در جایگاه دوم تورم بلندمدت جهانی قرار داده است.
در همین مدت، ارزش لیر ترکیه در برابر دلار آمریکا بیش از ۸۰ درصد کاهش یافته است. این کاهش ارزش باعث شده قیمت کالاهای وارداتی که با دلار قیمتگذاری میشوند، بهطور چشمگیری افزایش یابد و فشار مضاعفی بر معیشت خانوارها وارد کند.
گزارش دویچه بانک تأکید دارد که وضعیت فعلی اقتصادی ترکیه، بهویژه در زمینه افزایش قیمتها و کاهش قدرت خرید، میتواند در بلندمدت تبعات اقتصادی و اجتماعی گستردهای برای این کشور به همراه داشته باشد.
