گرمای سال ۲۰۲۶ زمان برداشت محصولات کشاورزی اروپا را به شکل محسوسی تغییر داده است
تقویم کشت و برداشت در بخشهایی از اروپا طی سال ۲۰۲۶ با جابهجایی قابل توجهی روبهرو شده است. بر پایه دادههای کمیسیون اروپا، بلوغ گندم زمستانه در بعضی مناطق اتحادیه امسال تا حدود ۲۰ روز جلوتر از زمان ثبت شده در سال ۲۰۰۰ رخ داده و برای کلزا و ذرت نیز فاصلهای نزدیک به همین میزان دیده میشود. محصولات معمولا ۱۰ تا ۲۰ روز پس از رسیدگی برداشت میشوند، هرچند این فاصله با توجه به نوع محصول، کشور و وضعیت آب و هوا متفاوت است. به همین دلیل، زودتر رسیدن محصولات کشاورزی اروپا برنامه عملیاتی مزارع را نیز جلو انداخته است.
در فرانکونیای علیا در آلمان، هرمان گریف از اتحادیه کشاورزان بایرن این تغییر را با تجربه مزارع منطقه مقایسه کرده است. به گفته او، بیش از ۲۰ سال پیش فعالیت اصلی برداشت ذرت معمولا در روزهای ۱۴ تا ۱۶ سپتامبر انجام میشد، اما اکنون این مرحله تقریبا به ابتدای سپتامبر رسیده است. درباره گندم نیز بازه متداول ۱۰ تا ۱۵ اوت دیگر معیار ثابتی نیست و در برخی سالهای اخیر ماشینهای برداشت از روزهای پایانی ژوئیه وارد مزارع شدهاند.
موجهای گرما چرخه رشد و رسیدگی محصولات را کوتاه کردند
سال ۲۰۲۶ از اواخر مه چند دوره گرمای شدید را برای اروپا به همراه داشت. سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک اعلام کرده است که در موج گرمای نیمه دوم مه، میانگین روزانه دما در بخشهایی از اروپای غربی بیش از ۱۰ درجه سانتیگراد از سطح معمول بالاتر رفت. ژوئن نیز در اروپای غربی ۳.۰۶ درجه گرمتر از میانگین ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۰ بود و گرمترین ژوئن ثبت شده برای این منطقه شد. میانگین دمای ژوئن و ژوئیه نیز ۲.۷۹ درجه بالاتر از دوره مرجع قرار گرفت.
سباستین پونسله، تحلیلگر ارشد موسسه آرگوس، علت جلو افتادن رسیدگی را به نیاز حرارتی گیاهان مرتبط میداند. هر گیاه برای عبور از مراحل رشد مقدار مشخصی گرما دریافت میکند و افزایش دما باعث میشود این نیاز در زمان کوتاهتری تامین شود. در نتیجه، گیاه زودتر به بلوغ فیزیولوژیک میرسد و امکان برداشت نیز زودتر فراهم میشود. حتی افزایش چند درجهای دما میتواند سرعت تجمع این واحدهای حرارتی را بالا ببرد و چرخه رشد را کوتاه کند.
مرکز پژوهشی مشترک کمیسیون اروپا در گزارش ژوئیه نیز اعلام کرد موجهای گرما دوره پر شدن دانه در محصولات زمستانه را کوتاه کرده و برداشت را جلو انداخته است. برآورد عملکرد محصولات زمستانه در آن گزارش ۱ تا ۴ درصد پایین آورده شد و چشم انداز کل غلات حدود ۱ درصد کمتر از میانگین پنج ساله قرار گرفت. برای ذرت دانهای و آفتابگردان نیز کاهش ۶ تا ۷ درصدی برآورد عملکرد ثبت شد.
افت تولید ذرت فشار اقتصادی بر بخش کشاورزی را بیشتر کرد
زودتر رسیدن محصول به معنای برداشت بیشتر نیست. گزارش اوت مرکز پژوهشی مشترک کمیسیون اروپا نشان میدهد کمبود شدید آب و گرمای مداوم در غرب و بخش بزرگی از مرکز اروپا، باروری گیاه، تشکیل زیست توده و پر شدن دانه را محدود کرده و پیری زودرس محصولات را سرعت داده است. در تازهترین ارزیابی این نهاد، عملکرد همه محصولات تابستانه اتحادیه اروپا تا ۱۴ درصد پایینتر از میانگین پنج ساله برآورد شده است. گریف نیز تاکید کرده محصولاتی که مراحل حساس رشد آنها با خشکسالی بهار و تابستان هم زمان شده، در صورت کمبود آب با افت محسوس عملکرد روبهرو میشوند.
وضعیت ذرت فرانسه نمونه برجسته این فشار است. فرانس آگری مر اعلام کرده تا ۳۱ اوت فقط ۲۷ درصد از ذرت دانهای کشور در شرایط خوب یا بسیار خوب قرار داشته است. این پایینترین امتیاز ثبت شده در سوابق این نهاد از سال ۲۰۱۱ به شمار میرود. سهم مزارع دارای شرایط مطلوب یک هفته قبل ۲۸ درصد و در مقطع مشابه سال گذشته ۶۲ درصد بود. برداشت نیز زود آغاز شده و تا پایان اوت حدود ۳ درصد از سطح زیر کشت ذرت فرانسه جمع آوری شده بود.
آگرست، واحد آماری وزارت کشاورزی فرانسه، تولید ذرت دانهای سال ۲۰۲۶ را حدود ۹ میلیون تن برآورد کرده است. این میزان ۳۵ درصد کمتر از سال گذشته خواهد بود و در صورت تحقق، پایینترین تولید از سال ۱۹۸۰ محسوب میشود. متوسط عملکرد نیز ۷۰.۳ کوینتال در هکتار پیشبینی شده که کاهش آن به خشکسالی و دمای بسیار بالا نسبت داده شده است. در مقابل، برخی تحلیلگران مورد استناد رویترز افتی نزدیک به ۵۰ درصد را محتمل میدانند و احتمال میدهند تولید ذرت فرانسه به پایینترین سطح از سال ۱۹۷۶ نزدیک شود.
برآورد تولیدکنندگان از شدت بیشتری حکایت دارد. انجمن عمومی تولیدکنندگان ذرت فرانسه محصول امسال را حدود ۷.۵ میلیون تن در برابر میانگین پنج ساله ۱۳.۴ میلیون تن تخمین زده و کاهش درآمد مزارع ناشی از افت تولید ذرت را نزدیک به ۲.۵ میلیارد یورو برآورد کرده است. در سطح اتحادیه اروپا نیز کمیسیون اروپا برداشت ذرت را حدود ۵۰.۱ میلیون تن پیشبینی کرده که نزدیک به پایینترین سطح دو دهه اخیر و حدود ۲۰ درصد کمتر از میانگین سالهای اخیر است.
فشار مالی ناشی از گرما و خشکسالی به سایر بخشهای کشاورزی فرانسه نیز رسیده است. اتحادیه اصلی کشاورزان این کشور مجموع زیان تولید در بخشهای زراعی و دامداری را بیش از ۱۰ میلیارد یورو برآورد کرده و وزارت دارایی فرانسه گفته است افت درآمد کشاورزی در تابستان میتواند حدود ۰.۱ واحد درصد از رشد اقتصادی سال ۲۰۲۶ بکاهد.
