صنعت کشتیسازی چین سهم خود از بازار جهانی را گسترش داد
تازهترین دادههای نیمه نخست سال ۲۰۲۶ نشان میدهد صنعت کشتیسازی چین در هر سه شاخص تولید، سفارشهای جدید و سفارشهای در دست اجرا جایگاه نخست بازار جهانی را حفظ کرده است. بر پایه آمار وزارت صنعت و فناوری اطلاعات چین، کارخانههای کشتیسازی این کشور از ژانویه تا پایان ژوئن ۳۶.۵ میلیون تن وزن مرده کشتی تکمیل کردند. این مقدار در مقایسه با دوره مشابه سال قبل ۵۱.۲ درصد افزایش یافت و ۶۲.۲ درصد از کل کشتیهای ساختهشده جهان بر مبنای وزن مرده را شامل شد.
رشد سفارشهای تازه از افزایش تولید نیز سریعتر بود. یاردهای چینی طی شش ماه ۱۲۱.۰۶ میلیون تن وزن مرده سفارش جدید جذب کردند که نسبت به نیمه نخست سال گذشته ۱۷۳.۱ درصد بیشتر است. سهم چین از سفارشهای جهانی با این معیار به ۸۲.۳ درصد رسید؛ یعنی بیش از هشت تن از هر ده تن ظرفیت سفارشگذاریشده در جهان به سازندگان چینی اختصاص داشت. حجم سفارشهای تازه همچنین از بالاترین میزان ثبتشده این کشور در یک سال کامل عبور کرد.
دفتر سفارش شرکتهای چینی نیز در پایان ژوئن به ۳۶۳.۲۵ میلیون تن وزن مرده رسید. این رقم افزایشی ۵۴.۹ درصدی نسبت به سال قبل داشت و معادل ۷۱.۲ درصد سفارشهای در دست اجرای جهان بود. فاصله زیاد میان سفارشهای تازه و کشتیهای تکمیلشده، برنامه تولید یاردهای بزرگ چین را برای چند سال آینده پر کرده و جریان درآمدی سازندگان، تامینکنندگان فولاد دریایی، تجهیزات پیشران و سامانههای ناوبری را تقویت کرده است.
دو معیار متفاوت تصویری مشترک از بازار ارائه میکنند
برآورد کلارکسونز ریسرچ نیز برتری چین را تایید میکند، هرچند به دلیل استفاده از معیار دیگری سهم متفاوتی نشان میدهد. طبق دادههای این موسسه، سفارش جهانی کشتی در نیمه نخست ۲۰۲۶ به ۴۲.۹۵ میلیون تناژ ناخالص جبرانشده برای یک هزار و ۴۸۱ فروند رسید که ۶۵.۸ درصد بیشتر از سال قبل بود. چین با دریافت سفارش ۳۱ میلیون تناژ ناخالص جبرانشده برای یک هزار و ۱۳۱ فروند، ۷۲ درصد بازار را در اختیار گرفت.
کره جنوبی در همین دوره ۷.۹۷ میلیون تناژ ناخالص جبرانشده سفارش برای ۱۹۵ فروند کشتی ثبت کرد و سهمی ۱۹ درصدی به دست آورد. متوسط اندازه سفارش هر کشتی در کره جنوبی حدود ۳۸ هزار تناژ ناخالص جبرانشده بود، در حالی که این شاخص برای چین به ۲۶ هزار رسید. این اختلاف با تمرکز بیشتر کارخانههای کرهای بر شناورهای پیچیده و گرانقیمت، بهویژه حاملهای گاز طبیعی مایع، ارتباط دارد.
وزن مرده ظرفیت حمل بار کشتی را اندازه میگیرد، اما تناژ ناخالص جبرانشده میزان کار و پیچیدگی لازم برای ساخت انواع شناور را نیز در محاسبه وارد میکند. به همین علت، سهم ۸۲.۳ درصدی بر پایه وزن مرده و سهم ۷۲ درصدی بر اساس تناژ ناخالص جبرانشده مستقیما قابل جایگزینی نیستند. با وجود این تفاوت، هر دو مجموعه آماری از فاصله قابل توجه چین با نزدیکترین رقیب حکایت دارند.
رشد صادرات و حرکت به سوی شناورهای ارزشمندتر
ترکیب سفارشها نشان میدهد بخش اصلی تقاضای بازار همچنان به کشتیهای فلهبر، کانتینربر و نفتکش مربوط است. این سه گروه روی هم بیش از ۷۵ درصد سفارشهای جهانی نیمه نخست سال را تشکیل دادند و سهم سازندگان چینی از سفارش تازه هر یک از آنها از ۸۰ درصد عبور کرد. حاملهای گاز طبیعی مایع نیز نزدیک به ۱۴ درصد سفارشهای جدید جهان را به خود اختصاص دادند؛ بخشی که چین برای افزایش حضور در بازار شناورهای پیشرفته بر آن تمرکز کرده است.
یکی از نمونههای این تغییر، نخستین حامل بزرگ گاز طبیعی مایع ساختهشده به صورت مستقل توسط یک کشتیساز خصوصی چینی در استان جیانگسو است. میزان استفاده از تجهیزات و فناوری داخلی در این شناور بیش از ۶۵ درصد اعلام شده است. توسعه روشهای تخصصی جوشکاری، ابزارهای تولید و ساخت بلوکهای بدنه، ورود سازندگان خصوصی چین به بخشی را آسانتر کرده که ارزش قرارداد و الزامات فنی آن از بسیاری از کشتیهای متعارف بیشتر است.
فناوریهای کاهش مصرف سوخت نیز به یکی از زمینههای رقابت تبدیل شدهاند. یک کشتیساز در نانتونگ برای فلهبرهای خود تجهیزاتی نصب کرده که چرخش جریان آب پشت کشتی را به نیروی کمکی تبدیل میکند. این سامانه بدون افزایش مصرف سوخت، سرعت شناور را حدود نیم گره بالا میبرد. همزمان سهم کشتیهای سبز و کمکربن ساخت چین از سفارشهای تازه بینالمللی در نیمه نخست سال از ۶۸ درصد فراتر رفت.
اثر این رونق در تجارت خارجی چین نیز دیده میشود. این کشور طی نیمه نخست ۳ هزار و ۴۱۲ فروند کشتی صادر کرد که از نظر تعداد ۰.۷ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته بود. ارزش صادرات با رشد ۲۴.۹ درصدی به ۲۱۹.۳۲ میلیارد یوان، معادل حدود ۳۲.۴۱ میلیارد دلار، رسید. رشد بسیار سریعتر ارزش نسبت به تعداد، افزایش قیمت کشتیهای نوساز و سهم بیشتر محصولات دارای ارزش افزوده بالا را منعکس میکند.
استان جیانگسو با صادرات ۷۱.۸۶ میلیارد یوان انواع کشتی، بزرگترین مبدا استانی صادرات این صنعت در چین بود. انجمن ملی صنعت کشتیسازی چین نیز اعلام کرد بیش از ۹۰ درصد شناورهای ساختهشده در این کشور راهی بازارهای خارجی میشوند. درآمد و سود کل صنعت در پنج ماه نخست سال رشد دورقمی داشت و حاشیه سود از ۱۰.۰۴ درصد در دوره مشابه قبلی به ۱۱.۴۴ درصد افزایش یافت.
لی یانچینگ، نایب رئیس انجمن ملی صنعت کشتیسازی چین، قیمت بالای کشتیهای نوساز، ثبات نسبی هزینه فولاد و نرخ ارز و بهبود مدیریت کارخانهها را از عوامل افزایش سودآوری دانسته است. شاخص قیمت کشتی نوساز کلارکسونز نیز در پایان ژوئن به ۱۸۵.۱۵ واحد رسید که حدود ۳۳ درصد بالاتر از ژوئن ۲۰۲۱ بود. در پایان ماه مه، قیمت یک حامل گاز طبیعی مایع ۲۴۸.۵ میلیون دلار، یک نفتکش بسیار بزرگ ۱۳۰.۵ میلیون دلار و یک کانتینربر فوق بزرگ ۲۶۱.۵ میلیون دلار برآورد شد.
