کاهش نرخ بهره آمریکا و اثر آن بر بازار کریپتو

تحلیل «فدرال افکت» توسط نوبیتکس: کاهش نرخ بهره آمریکا چه تاثیری بر بازار کریپتو می‌گذارد؟

در ۱۹ آذر، هم زمان با نشست کمیته بازار آزاد فدرال رزرو، نوبیتکس برای دومین بار ویژه برنامه زنده «فدرال افکت» را روی آنتن برد؛ برنامه ای که تصمیم نرخ بهره، سخنرانی جروم پاول و برداشت کارشناسان از اثر این تصمیم بر بازارهای جهانی و رمزارزها را به زبان ساده اما دقیق برای مخاطبان توضیح داد. در همان ساعات، خبر اصلی این بود که فدرال رزرو طبق انتظار بازار، نرخ بهره را ۲۵ واحد پایه کاهش داد و آن را به بازه ۳٫۵۰ تا ۳٫۷۵ درصد رساند؛ تصمیمی که اگرچه از نظر عددی کوچک به نظر می رسد، اما در عمل مسیر قیمت گذاری پول و ریسک را در سراسر جهان جابه جا می کند.

پوشش برنامه فقط به اعلام عدد محدود نبود. متن سخنرانی رئیس فدرال رزرو هم به شکل هم زمان ترجمه و تحلیل شد و محور بحث روی این نکته چرخید که بانک مرکزی آمریکا، با وجود کاهش اخیر، همچنان خود را مقید به داده های تورمی و بازار کار می داند و قرار نیست «یک مسیر قطعی و بدون تغییر» از پیش اعلام کند. خودِ پاول در همین چارچوب، با لحنی محتاطانه بر این پیام تاکید کرد که سیاست پولی «روی ریل از پیش تعیین شده» حرکت نمی کند و تصمیم های بعدی به اطلاعات تازه اقتصاد وابسته است. این نوع بیان، برای بازارها گاهی حتی از خودِ کاهش نرخ هم مهم تر است، چون معامله گران بیش از عدد امروز، دنبال مسیر فردا هستند.

در آغاز برنامه، حسین میرزایی به عنوان هم بنیان گذار رسانه چراز و مجری ویژه برنامه، جمله ای گفت که خلاصه حال و هوای آن شب بود: «تصمیم فدرال رزرو فقط چند عدد ساده نیست؛ این تصمیم می تواند مسیر بازارهای مالی جهان و دارایی هایی مثل رمزارزها را تغییر بدهد». کمی بعد مریم محبی، مشاور اقتصادی و تحلیل گر بازارهای مالی، توضیح داد چرا فضای داده ها به فدرال رزرو اجازه می دهد وارد فاز کاهش شود و تاکید کرد که تحلیل سیاست پولی بدون دیدن تصویر تورم و اشتغال ناقص می ماند. امیرمحمد گلوانی، اقتصاددان، هم با تاکید بر این که کاهش اخیر تا حد زیادی از قبل پیش بینی شده بود، گفت: «کاهش ۰٫۲۵ درصدی نرخ بهره تا حد زیادی از قبل توسط بازار پیش بینی شده بود و به همین دلیل شوک شدیدی ایجاد نکرد».

واکنش اولیه کریپتو و جمع بندی خبری بازار

در بخش رمزارزها، عرفان میری، کارشناس بازار کریپتو، تاکید کرد که واکنش اولیه محدود بوده و بازار با احتیاط جلو رفته است. او با اشاره به همین پیش خور شدن انتظارات گفت مسیر بعدی بازار بیش از هر چیز به انتظارات تورمی، بازار اوراق خزانه و سیگنال های بعدی بانک های مرکزی وابسته است. در عمل هم رفتار قیمت بیت کوین در همان حوالی اعلام تصمیم، بیشتر شبیه «نوسان کنترل شده» بود تا یک جهش هیجانی؛ یعنی دقیقا همان الگویی که وقتی خبر از قبل در قیمت ها نشسته باشد، زیاد دیده می شود.

• – نرخ بهره در بازه ۳٫۵۰ تا ۳٫۷۵ درصد قرار گرفت و محور سخنرانی پاول، تاکید بر وابستگی تصمیم ها به داده ها بود.
• – برخی شاخص های ریسک در بازارهای مالی واکنش مثبت اولیه داشتند، اما در کریپتو احتیاط بیشتر دیده شد.
• – نوبیتکس این برنامه را با هدف تقویت سواد مالی و کاهش تصمیم گیری هیجانی برگزار کرد و تلاش کرد پیوند اقتصاد کلان و بازار کریپتو را ملموس کند.

چرا یک کاهش کوچک می تواند روی کریپتو اثر بزرگ بگذارد

کانال نقدینگی و میل به ریسک، همان چیزی که بازارها را به حرکت می اندازد

در اقتصاد، نرخ بهره فقط یک عدد روی کاغذ نیست؛ نرخ بهره قیمت پول است. وقتی قیمت پول پایین می آید، «ترجیح نقد» تغییر می کند و بخشی از سرمایه از دارایی های کم ریسک به سمت دارایی های پرریسک تر حرکت می کند. کریپتو دقیقا در همین نقطه معنا پیدا می کند: بازاری که هم از جنس فناوری است، هم از جنس ریسک. کاهش نرخ بهره معمولاً به زبان ساده می گوید تامین مالی ارزان تر می شود و سرمایه گذار می تواند با هزینه کمتر، افق بلندتری برای پذیرش ریسک داشته باشد. اما نکته تعیین کننده این است که بازار قبل از تصمیم چه انتظاری داشته و بعد از تصمیم چه نشانه ای از ادامه مسیر دریافت می کند.

آنچه در ۱۹ آذر بازار را محتاط نگه داشت، بیشتر از آنکه خودِ کاهش باشد، «روایت» سیاست گذار بود. جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، عملا این پیام را داد که تصمیم گیری بدون ریسک وجود ندارد و مسیر سیاست پولی وابسته به داده هاست. وقتی یک مقام پولی می گوید راه بدون ریسک نداریم، بازار می فهمد که اگر تورم دوباره سر بالا بگیرد یا بازار کار داغ بماند، امکان توقف کاهش ها یا کند شدن آن وجود دارد. ترجمه دقیق همین جمله در فضای سیاست گذاری چنین معنا می دهد: «برای سیاست پولی، مسیر بدون ریسک وجود ندارد». این جنس پیام، جلوی خوش بینی افراطی را می گیرد و به معامله گر یادآوری می کند که ریسک، همچنان جزء اصلی بازی است.

در «فدرال افکت» هم همین نگاه دیده شد. وقتی گلوانی می گوید بازار از قبل انتظار کاهش را داشته، یعنی بخش بزرگی از اثر مثبت بالقوه، پیش تر در قیمت ها حساب شده است. در این حالت، بازار برای حرکت تازه دنبال داده های مکمل می رود: اگر بعد از کاهش نرخ، بازده اوراق خزانه هم آرام بگیرد، اگر شاخص دلار ضعیف شود، اگر انتظارات تورمی کنترل شود، آن وقت کریپتو می تواند از فضای جدید بهره ببرد. اگر نه، کاهش نرخ به تنهایی معجزه نمی کند و حتی گاهی بهانه ای می شود برای سبک کردن ریسک.

اوراق خزانه و دلار؛ دو فرمان پنهان پشت فرمان بیت کوین

در عمل، بسیاری از روزهای مهم کریپتو را باید در بازار اوراق دنبال کرد. بازار اوراق خزانه آمریکا، جایی است که «نرخ واقعی» و «انتظارات تورمی» سریع تر از هر بازار دیگری منعکس می شود. محمد ناطقی، اقتصاددان و پژوهشگر اقتصادی، در همین نقطه دست گذاشت و گفت چالش اصلی بسیاری از اقتصادهای بزرگ، از جمله آمریکا و ژاپن، به نرخ اوراق خزانه گره خورده است. وقتی نرخ اوراق بالا می ماند، پولِ بزرگ وسوسه می شود که بازده تقریبا مطمئن بگیرد و از دارایی های پرنوسان فاصله بگیرد. وقتی نرخ اوراق پایین می آید، شرایط برعکس می شود و بخشی از سرمایه به دارایی هایی مثل طلا و کریپتو نگاه تازه می کند.

در همان نشست، فدرال رزرو از یک اقدام اجرایی هم صحبت کرد که برای بازارها مهم است: خرید اوراق خزانه داری برای مدیریت ذخایر. عدد مطرح شده در روایت رسمی و بازتاب رسانه ای، خرید حدود ۴۰ میلیارد دلار در ماه اول بود. اهمیت این عدد برای کریپتو در یک جمله است: بازارها به هر نشانه ای که به «شرایط نقدینگی» مربوط باشد حساس اند، حتی اگر ماهیت آن با سیاست های بزرگ تزریق نقدینگی متفاوت باشد. از نگاه معامله گر، پیام ساده این است که نهاد پولی و نهاد اجرایی، می خواهند عملکرد بازار پول روان بماند. همین «روان ماندن» گاهی روی میل به ریسک اثر می گذارد، مخصوصا وقتی هم زمان صندوق های بزرگ و سرمایه گذاران نهادی در بازار کریپتو فعال باشند.

این جاست که بحث صندوق های قابل معامله بیت کوین هم وارد تصویر می شود. وقتی تقاضای نهادی از مسیر صندوق ها جریان پیدا می کند، مسیر حرکت بازار از یک هیجان کوتاه مدت، به یک رقابت جدی برای جذب سرمایه تبدیل می شود. به همین دلیل است که برخی تحلیل گران بین المللی بر این تاکید دارند که موج بعدی بازار، می تواند بیشتر از هر چیز با «تقاضای صندوق ها» شکل بگیرد. نقل قولی که از جف کندریک، تحلیل گر بازار در استاندارد چارترد، در رسانه ها بازتاب پیدا کرد همین مفهوم را روشن می کند: «تقاضای صندوق های قابل معامله، مرحله بعدی حرکت را هدایت می کند». وقتی چنین جمله ای مطرح می شود، یعنی حتی با کاهش نرخ، باز هم بازی اصلی ممکن است در سمت جریان سرمایه نهادی باشد، نه فقط در سمت هیجان خرد.

عددها چه می گویند و معامله گر چه باید رصد کند

از پیش بینی های رسمی تا رفتار کوتاه مدت بازار کریپتو

برای تحلیل اقتصادی، باید روایت را کنار عدد گذاشت. در گزارش های رسمی چشم انداز اقتصادی فدرال رزرو، تصویر کلی این است که تورم در حال نزدیک شدن به مسیر هدف است اما هنوز به اندازه ای پایین نیامده که سیاست گذار خیال راحت داشته باشد. اعداد میانه پیش بینی ها، رشد اقتصادی را در محدوده نزدیک به دو درصد و نرخ بیکاری را در محدوده میانه چهار درصد نشان می دهد و برای تورم هم کاهش تدریجی را ترسیم می کند. این ترکیب، یعنی اقتصاد آن قدر ضعیف نیست که فدرال رزرو مجبور به کاهش تهاجمی باشد و آن قدر داغ هم نیست که نتواند کاهش را ادامه دهد. نتیجه چنین ترکیبی، برای کریپتو معمولاً یک فضای رفت و برگشتی است: بازار یک روز با امید به پول ارزان تر بالا می رود و روز دیگر با ترس از تورم چسبنده، عقب می نشیند.

در بازار کریپتو هم عددها چنین فضایی را تایید می کنند. روایت داده های بازار می گوید هم زمان با خبر، ارزش کل بازار رمزارزها افتی در حد چند درصد را تجربه کرد و حجم معاملات بالا رفت. این ترکیب به زبان ساده یعنی «جابه جایی دست ها»؛ بخشی از معامله گران کوتاه مدت سود گرفتند یا ریسک را کم کردند، در حالی که بازار همچنان پر معامله بود. در مشتقات هم کاهش موقعیت های باز و هم زمان افزایش حجم، معمولاً نشانه یک چیز است: بازار بعد از خبر، دوباره موازنه را پیدا می کند و کسانی که با اهرم بالا آمده بودند، محتاط می شوند.

این رفتار، با جمله عرفان میری هم هم خوان است که واکنش اولیه را محدود و کم نوسان توصیف کرد. نکته مهم در این نوع روزها این است که «خبر» تمام می شود، اما «داده» تازه شروع می شود. از این جا به بعد، بازار نه با تیترهای کوتاه، بلکه با مسیر تورم، مسیر اوراق خزانه و سیگنال های بعدی بانک مرکزی جهت می گیرد. اگر تورم نرم تر شود، کاهش نرخ می تواند به یک باد موافق تبدیل شود. اگر تورم سرسخت باشد، همان کاهش نرخ هم ممکن است به چشم بازار یک تصمیم موقتی بیاید و ریسک را بالا نگه دارد.

چک لیست اقتصادی برای رصد بعد از ۱۹ آذر

وقتی قرار است از زاویه اقتصاد کلان به کریپتو نگاه شود، چند متغیر از بقیه مهم تر است و می تواند به خبرهای پراکنده معنا بدهد. این ها همان چیزهایی است که در شب تصمیم هم در گفت و گوهای «فدرال افکت» بارها به آن اشاره شد؛ از تورم گرفته تا اوراق خزانه و سیاست های بعدی.

• – تورم و انتظارات تورمی؛ اگر تورم دوباره چسبنده شود، سرعت کاهش نرخ کم می شود و دارایی های پرریسک تحت فشار قرار می گیرند.
• – بازار اوراق خزانه؛ تغییر در بازده اوراق، خیلی وقت ها زودتر از کریپتو پیام سیاست پولی را منتقل می کند.
• – شاخص دلار؛ تضعیف دلار معمولاً به نفع دارایی های جایگزین تمام می شود، اما همیشه خطی و فوری نیست.
• – جریان سرمایه صندوق های قابل معامله؛ اگر ورودی سرمایه نهادی تقویت شود، اثر کاهش نرخ می تواند در یک بازه زمانی طولانی تر و پایدارتر دیده شود.
• – رفتار مشتقات؛ موقعیت های باز، نرخ تامین مالی و لیکوییدیشن ها نشان می دهند بازار روی کدام سناریو شرط بسته است.

در نهایت، ارزش خبری «فدرال افکت» این است که به جای فروختن هیجان، به مخاطب یادآوری می کند بازار کریپتو مثل یک جزیره جدا از اقتصاد جهانی نیست. همان طور که میرزایی گفت تصمیم فدرال رزرو چند عدد ساده نیست، و همان طور که پاول با احتیاط تاکید کرد مسیر سیاست پولی از قبل قفل نشده است. در چنین فضایی، معامله گر و سرمایه گذار اگر می خواهد تصمیم دقیق تری بگیرد، باید هم زمان هم خبر را بفهمد، هم داده را بخواند، هم رفتار بازار اوراق و جریان نقدینگی را کنار نمودار بیت کوین بگذارد.