قیمت گاز مایع آرامکو برای تحویل ژوئیه کاهش یافت
شرکت سعودی آرامکو قیمت رسمی فروش گاز مایع را برای محمولههای ماه ژوئیه به شکل محسوسی پایین آورد؛ تصمیمی که از افزایش عرضه در بازار جهانی و کاهش فشار خرید در مسیرهای اصلی تجارت این محصول حکایت دارد. بر اساس نرخهای تازه، قیمت گاز مایع شامل پروپان و بوتان در قراردادهای مرجع خاورمیانه با افت ماهانه ۲۴ تا ۲۷ درصدی روبرو شده است.
آرامکو قیمت رسمی پروپان را با کاهش ۱۸۰ دلاری، به ۵۸۰ دلار برای هر تن رساند. نرخ بوتان نیز ۲۲۰ دلار پایین آمد و در سطح ۶۰۰ دلار برای هر تن تعیین شد. این ارقام در مقایسه با ماه ژوئن تغییر بزرگی را نشان میدهد، زیرا قیمت پروپان در آن ماه ۷۶۰ دلار و قیمت بوتان ۸۲۰ دلار برای هر تن بود. بر همین مبنا، افت پروپان حدود ۲۳.۷ درصد و کاهش بوتان نزدیک به ۲۶.۸ درصد محاسبه میشود.
کاهش تازه پس از چند ماه نوسان شدید در نرخهای قراردادی انجام شده است. آرامکو در ماه آوریل قیمت پروپان را ۷۵۰ دلار و بوتان را ۸۰۰ دلار اعلام کرده بود و همین سطوح در ماه مه نیز حفظ شد. در ژوئن، پروپان ۱۰ دلار و بوتان ۲۰ دلار افزایش یافت، اما نرخهای ژوئیه بخش بزرگی از رشد ماههای قبل را از میان برد و قیمتها را به محدوده متعارفتری بازگرداند.
کاهش همزمان نرخهای سوناطراک در بازار مدیترانه
شرکت دولتی سوناطراک الجزایر نیز قیمت رسمی فروش ماه ژوئیه را کاهش داد، هرچند دامنه افت نرخهای این شرکت از آرامکو محدودتر بود. قیمت پروپان سوناطراک با کاهش ۵۷ دلاری از ۵۷۵ دلار در ژوئن به ۵۱۸ دلار برای هر تن رسید. قیمت بوتان این شرکت نیز با افت ۱۰ دلاری از ۶۱۰ دلار به ۶۰۰ دلار برای هر تن کاهش یافت.
در نتیجه، پروپان سوناطراک نزدیک به ۱۰ درصد و بوتان آن حدود ۱.۶ درصد ارزان شد. نرخ بوتان دو شرکت در ژوئیه روی رقم یکسان ۶۰۰ دلار قرار گرفته، اما پروپان الجزایر ۶۲ دلار پایینتر از پروپان آرامکو قیمت گذاری شده است. این فاصله میتواند بر انتخاب مبدا خرید، هزینه حمل و شرایط قراردادهای واردکنندگان در مناطق مختلف اثر بگذارد.
قیمتهای رسمی آرامکو یکی از شاخصهای اصلی قراردادهای تامین گاز مایع از خاورمیانه برای مشتریان منطقه آسیا و اقیانوس آرام است. نرخهای سوناطراک نیز مبنای مهمی برای معاملات حوزه مدیترانه و دریای سیاه، از جمله بازار ترکیه، به شمار میرود. به همین دلیل، تغییر ماهانه این دو مجموعه تنها به فروش مستقیم آنها محدود نمیشود و در مذاکره میان فروشندگان، شرکتهای کشتیرانی، بازرگانان و مصرف کنندگان صنعتی مورد توجه قرار میگیرد.
عرضه بیشتر و اهمیت بازار آسیا برای گاز مایع
معامله گران افزایش عرضه در بازار جهانی را علت اصلی کاهش نرخهای ژوئیه عنوان کردهاند. واسودف بالاگوپال، مدیر جهانی معاملات پتروشیمی در مجموعه خدمات مالی مرکس، پیشتر گفته بود خریداران بزرگ آسیایی برای تقویت امنیت تامین، سبد وارداتی خود را گسترش داده و بخشی از نیازشان را از تولیدکنندگان آمریکا، کانادا، نروژ و دیگر مبادی تامین کردهاند. افزایش تعداد محمولههای قابل عرضه و متنوعتر شدن مسیرهای خرید، رقابت میان فروشندگان را بیشتر کرده و فضای لازم برای تعدیل قیمتهای قراردادی را فراهم آورده است.
آمار اداره اطلاعات انرژی آمریکا نیز نشان میدهد صادرات پروپان این کشور به آسیا در سال ۲۰۲۴ نسبت به سال قبل ۱۳ درصد رشد کرده بود. بخش مهمی از این افزایش به تقاضای چین، ژاپن و کره جنوبی مربوط میشد و صادرات آمریکا به چین در همان سال ۴۰ درصد بیشتر شد. این روند، نقش محمولههای آمریکایی را در توازن عرضه و تقاضای بازار آسیا پررنگتر کرده است.
دادههای منتشرشده از سوی انجمن جهانی گاز مایع ابعاد این بازار را نشان میدهد. تولید جهانی گاز مایع در سال ۲۰۲۴ به حدود ۳۷۰ میلیون تن رسید و اندکی بیشتر از تقاضای ۳۶۶ میلیون تنی بود. واردات جهانی نیز با رشد ۶ درصدی به ۱۵۶ میلیون تن افزایش یافت. وجود بیش از هزار پایانه و تاسیسات ذخیره سازی و ناوگانی شامل بیش از ۱۶۰۰ کشتی حمل گاز مایع، امکان انتقال گسترده این محصول میان مناطق تولیدکننده و مصرف کننده را فراهم کرده است.
بر پایه همین گزارش، حدود ۴۰ درصد مصرف جهانی گاز مایع به مصارف خانگی مانند پخت و پز و گرمایش اختصاص دارد و ۵۸.۴ درصد از این تقاضای خانگی در منطقه آسیا و اقیانوس آرام ثبت میشود. صنایع پتروشیمی، تولید حرارت و تامین انرژی واحدهای صنعتی نیز بخش مهمی از مصرف را تشکیل میدهند. سهم حمل و نقل جادهای حدود ۷ درصد و سهم کشاورزی نزدیک به یک درصد اعلام شده است.
پروپان و بوتان دو جزء اصلی گاز مایع هستند که به دلیل تفاوت در نقطه جوش و ویژگیهای فیزیکی، کاربردهای متفاوتی دارند. این محصولات در سیلندرهای خانگی، سامانههای گرمایشی، سوخت خودرو و فرآیندهای صنعتی مصرف میشوند. پروپان همچنین خوراک مهمی برای واحدهای تولید پروپیلن است و بوتان در پالایشگاهها، صنایع شیمیایی و ترکیب سوخت کاربرد دارد. حدود ۶۰ درصد تولید کنونی گاز مایع جهان از فرآوری گاز طبیعی به دست میآید و بخش دیگر محصول جانبی پالایش نفت و فرآیندهای مرتبط است.
کاهش قیمت گاز مایع میتواند هزینه خوراک واحدهای پتروشیمی و برخی مصرف کنندگان صنعتی را پایین بیاورد، اما میزان انتقال این کاهش به بازارهای داخلی هر کشور به هزینه حمل دریایی، بیمه، ذخیره سازی، نرخ ارز، مالیات و سیاست قیمت گذاری شرکتهای توزیع بستگی دارد. از این رو، افت نرخ مرجع لزوما به همان نسبت در قیمت سیلندر یا سوخت خرده فروشی منعکس نمیشود.
برای واردکنندگان آسیایی، کاهش ۱۸۰ تا ۲۲۰ دلاری نرخهای آرامکو میتواند ارزش محمولههای بزرگ را به میزان قابل توجهی کم کند و بر حاشیه سود صنایع پایین دستی اثر بگذارد. در بازار مدیترانه نیز افت قیمت پروپان سوناطراک نسبت به بوتان بیشتر بوده است؛ موضوعی که تفاوت وضعیت عرضه و تقاضای این دو محصول را در قراردادهای ماه ژوئیه نشان میدهد.
