ارزش معاملات خرد بورس در اوج دست‌به‌دست‌شدن سهام باقی ماند
معاملات بازار سهام در روز شنبه ۱۱ مهر پس از چهار جلسه رشد پیاپی، وارد مرحله‌ای متفاوت شد و افزایش عرضه‌ها در کنار تقاضای قابل‌توجه، حجم دادوستدها را به سطحی کم‌سابقه رساند. ارزش معاملات خرد بورس شامل سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی به ۶۴ هزار و ۲۰۱ میلیارد تومان رسید؛ رقمی که در مقایسه با ۴۱.۴ همت ثبت‌شده در آخرین روز معاملاتی هفته قبل، حدود ۵۵ درصد افزایش نشان می‌دهد. این رشد چشمگیر در گردش معاملات همزمان با خروج پول حقیقی رخ داد و تصویری از افزایش جدال میان خریداران و فروشندگان پس از جهش قیمت‌ها در روزهای قبل ارائه کرد.
ارزش کل معاملات بازار در این روز ۱۴۲ هزار و ۹۵۱ میلیارد تومان بود و معاملات خرد حدود ۴۵ درصد از این رقم را به خود اختصاص داد. سهم بالای معاملات خرد از گردش کل بازار نشان داد بخش بزرگی از نقدینگی فعال مستقیما در سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی در حال جابه‌جایی بوده است. در عین حال، افزایش حجم دادوستدها با رشد عرضه از سوی سهامداران حقیقی همراه شد؛ شرایطی که باعث شد بازار پس از چند روز غلبه تقاضا، شاهد دست‌به‌دست‌شدن گسترده سهام در قیمت‌های بالاتر باشد.
خروج پول حقیقی در کنار گردش سنگین معاملات
تراز پول حقیقی در معاملات شنبه منفی شد و مجموع خروج سرمایه حقیقی از سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی به ۴ هزار و ۴۱ میلیارد تومان رسید. از این رقم، ۲ هزار و ۵۶۲ میلیارد تومان به شرکت‌های بزرگ و یک هزار و ۴۷۹ میلیارد تومان به شرکت‌های کوچک مربوط بود. به این ترتیب نزدیک به ۶۳ درصد خروج پول در نمادهای بزرگ بازار ثبت شد؛ همان بخشی که در موج صعودی چهار جلسه قبل نقش پررنگ‌تری در رشد شاخص کل داشت و اکنون با افزایش عرضه و ذخیره بخشی از سود معامله‌گران روبه‌رو شده بود.
ترکیب خرید و فروش حقیقی‌ها نیز فشار بیشتر در سمت عرضه را نشان داد. سرمایه‌گذاران حقیقی ۸۰ درصد فروش بازار را در اختیار داشتند، در حالی که سهم آنان از خریدها ۷۳ درصد بود. همین فاصله میان سهم حقیقی‌ها از خرید و فروش، یکی از عوامل منفی‌شدن تراز پول حقیقی در پایان معاملات بود. با این حال، خروج نقدینگی در شرایطی رخ داد که ارزش معاملات خرد در سطح بسیار بالایی قرار داشت و عرضه‌های شکل‌گرفته بدون تقاضا باقی نماند.
داده‌های مربوط به سرانه معاملات نیز دو تصویر متفاوت از رفتار فعالان بازار ارائه کرد. سرانه خرید هر نماد حدود ۸۴.۲ میلیون تومان و سرانه فروش ۹۳.۴ میلیون تومان ثبت شد و از برتری نسبی فروشندگان در این معیار حکایت داشت. در مقابل، محاسبه به ازای هر کد حقیقی نشان داد سرانه خرید حدود ۹۳.۹ میلیون تومان و سرانه فروش نزدیک به ۸۰.۵ میلیون تومان بوده است. این اختلاف بیانگر آن بود که در کنار گستردگی فشار عرضه، بخشی از خریداران با سفارش‌های بزرگ‌تر در سمت تقاضا حضور داشتند و بخش مهمی از سهام عرضه‌شده را جذب کردند.
اهمیت سطح معاملات شنبه زمانی بیشتر می‌شود که با رکوردهای تاریخی بازار مقایسه شود. ارزش معاملات خرد ۶۴.۲ همتی در شمار بالاترین ارقام ثبت‌شده در تاریخ بازار سهام قرار گرفت. پیش از این در ۲۵ شهریور امسال، ارزش معاملات خرد به محدوده ۶۸ هزار میلیارد تومان رسیده بود و رکورد تاریخی جدیدی برای گردش معاملات سهام و صندوق‌های سهامی ثبت شده بود. فاصله محدود رقم شنبه با آن رکورد نشان می‌دهد بازار پس از رشد سریع هفته قبل همچنان با حجم بالایی از نقدینگی و دادوستد فعال روبه‌رو بوده است.
بازار پس از رشد سریع وارد مرحله جذب عرضه‌ها شد
شاخص کل بورس در چهار جلسه معاملاتی پیش از شنبه از محدوده ۷.۱۵ میلیون واحد به بیش از ۷.۷۶ میلیون واحد رسیده و بیش از ۶۰۰ هزار واحد افزایش یافته بود. چنین حرکت سریعی، زمینه افزایش عرضه از سوی بخشی از سهامداران کوتاه‌مدت را فراهم کرد. در معاملات شنبه نیز بازار ابتدا با تقاضای قدرتمند آغاز شد، اما با گذشت زمان حجم فروش افزایش یافت و بخشی از صف‌های خرید اولیه جای خود را به معاملات متعادل‌تر و رقابت نزدیک‌تر میان دو سمت بازار داد.
علی مومنی، کارشناس بازار سرمایه، درباره ترکیب معاملات این روز گفته است خروج حدود چهار هزار میلیارد تومان پول پس از رشد سریع هفته قبل نشانه افزایش احتیاط در بازار است، اما ارزش معاملات حدود ۶۴ هزار میلیارد تومانی نیز نباید نادیده گرفته شود. به گفته او، عرضه سنگین سهام در همان سطوح با حضور خریداران همراه بوده و بخش بیشتری از خروج پول نیز در شرکت‌های بزرگ رخ داده است؛ گروهی که در موج صعودی اخیر رشد بیشتری را تجربه کرده بودند.
در کنار خروج پول از سهام، جریان نقدینگی صندوق‌های درآمد ثابت نیز منفی بود و حدود ۳.۷ همت از این صندوق‌ها خارج شد. همزمانی خروج سرمایه از بازار سهام و صندوق‌های درآمد ثابت نشان می‌دهد تمامی نقدینگی خارج‌شده از سهام به سمت ابزارهای با درآمد ثابت منتقل نشده است. بخشی از وجوه می‌تواند به صورت نقد باقی مانده یا میان سایر بازارها و ابزارهای سرمایه‌گذاری جابه‌جا شده باشد؛ موضوعی که مسیر جریان پول در جلسات بعدی را به یکی از متغیرهای قابل پیگیری بازار تبدیل می‌کند.
معاملات شنبه در نهایت با دو نشانه همزمان همراه بود: از یک سو خروج بیش از ۴ همت پول حقیقی و افزایش سهم فروش حقیقی‌ها، و از سوی دیگر ثبت بیش از ۶۴ همت معامله خرد. ادامه رفتار بازار در روزهای بعد به تغییر همین دو متغیر وابسته خواهد بود؛ زیرا حفظ ارزش بالای دادوستدها همراه با کاهش خروج نقدینگی می‌تواند نشان‌دهنده جذب عرضه‌های ایجادشده پس از صعود اخیر باشد، در حالی که تداوم خروج سنگین پول حقیقی تصویر متفاوتی از قدرت تقاضا در سطوح فعلی ارائه خواهد کرد.
