کارت امید مادران با شارژ ماهانه برای نوزادان ۱۴۰۵ عملیاتی شد
مرحله نخست کارت امید مادران با شارژ اعتبار ۲ میلیون تومانی برای مادران دارای نوزاد متولد فروردین ۱۴۰۵ آغاز شده و طبق اعلام معاونت رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، این پرداخت در ماههای بعد نیز بر اساس اطلاعات ثبتی نوزادان ادامه پیدا میکند. محور اقتصادی این طرح، اختصاص اعتبار خرید برای بخشی از هزینههای ضروری نوزاد است؛ اعتباری که به نام مادر شارژ میشود و برای تهیه اقلام مرتبط با تغذیه، بهداشت و مراقبت نوزاد در دو سال نخست زندگی قابل استفاده خواهد بود.
یعقوب اندایش، معاون رفاه و امور اقتصادی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اعلام کرده است که این طرح از ابتدای سال ۱۴۰۵ برای مادران نوزادان اجرا میشود و مبنای شناسایی مشمولان، صدور شناسنامه و کد ملی برای فرزند است. به این ترتیب، تولد نوزاد چه در بیمارستان ثبت شود و چه خارج از بیمارستان، پس از اقدام خانواده برای دریافت شناسنامه و اختصاص کد ملی، وارد فرآیند تجمیع اطلاعات ثبت احوال میشود و فهرست نوزادان هر ماه برای پالایش به وزارت رفاه ارسال خواهد شد.
پرداخت ماهانه بر اساس کد ملی نوزاد و حساب بانکی مادر
بر اساس سازوکار اعلام شده، سازمان ثبت احوال اطلاعات متولدان هر ماه را پس از تجمیع در اختیار وزارت رفاه قرار میدهد. برای متولدان فروردین، اطلاعات در روز هفتم اردیبهشت به وزارت رفاه اعلام شده و پس از کنترل نام پدر، مادر، نوزاد و کدهای ملی، فرآیند شارژ اعتبار انجام گرفته است. در نخستین مرحله، ۶۳ هزار و ۳۰۵ نوزاد متولد فروردین مشمول بررسی قرار گرفتند و اعتبار مربوط به مادران آنها از ۱۵ اردیبهشت کارسازی شد. در گزارشهای تکمیلی نیز شمار مادران این گروه ۶۱ هزار و ۹۹۵ نفر اعلام شده است.
مبلغ تعیین شده برای هر فرزند، ماهانه ۲ میلیون تومان است. بنابراین در صورت تولد دوقلو، ۴ میلیون تومان و در صورت تولد سهقلو، ۶ میلیون تومان برای مادر شارژ میشود. همین قاعده برای چندقلوزاییهای بالاتر نیز بر اساس تعداد نوزادان اعمال خواهد شد. طبق اعلام مسئولان، این اعتبار به دهک درآمدی خانواده وابسته نیست و مادران ایرانی دارای فرزند متولد اول فروردین ۱۴۰۵ به بعد، در صورت دارا بودن شرایط هویتی و بانکی، مشمول دریافت آن خواهند بود.
شرط اصلی دریافت اعتبار، داشتن کد ملی ایرانی برای مادر و نوزاد، وجود حساب و کارت بانکی به نام مادر و ثبت شماره همراه به نام او برای دریافت پیامک اطلاعرسانی است. به گفته معاون رفاه، خانوادهها نیازی به ثبت نام، مراجعه حضوری یا اعلام شماره حساب به وزارت رفاه ندارند، زیرا شارژ از مسیر اطلاعات هویتی و بانکی انجام میشود. اگر مادر شماره همراه به نام خود نداشته باشد، پیامک دریافت نمیکند، اما در صورت داشتن حساب بانکی، اصل اعتبار قابل شارژ است. در مقابل، نبود حساب بانکی به نام مادر مانع واریز اعتبار خواهد بود.
اعتبار کارت امید مادران به جای پرداخت نقدی آزاد، برای خرید اقلام مشخص تعریف شده است. مادران میتوانند این اعتبار را علاوه بر اقلام کالابرگی، برای کالاهایی مانند پوشک بچه و شیرخشک نیز در داروخانهها و مراکز متصل به شبکه پرداخت تعیین شده مصرف کنند. سهمیه شیرخشک نیز بر اساس ضوابط سازمان غذا و دارو و دستور پزشک تعیین میشود. همچنین امکان نگهداری اعتبار مصرف نشده تا سه ماه از زمان شارژ اعلام شده است تا خانوادهها بتوانند خرید را متناسب با نیاز ماهانه نوزاد مدیریت کنند.
بودجه ۱۴ هزار میلیارد تومانی و تفکیک از طرح یسنا
برای اجرای کارت امید مادران در سال جاری، رقم ۱۴ هزار میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده است. طبق برنامه فعلی، شارژ اعتبار در روز پانزدهم هر ماه انجام میشود، هرچند معاون رفاه گفته است که در صورت فراهم شدن شرایط اجرایی، وزارت رفاه تلاش میکند زمان شارژ را به روز دوازدهم هر ماه نزدیک کند. پیشبینیهای ستاد ملی جمعیت نیز میانگین تولد ماهانه را حدود ۸۰ هزار نفر و با احتساب چندقلوزایی تا حدود ۸۷ هزار نفر برآورد کرده است؛ عددی که نشان میدهد بار مالی ماهانه طرح به حجم متولدان هر دوره وابسته خواهد بود.
از نظر دامنه شمول، این اعتبار برای مادران ایرانی و نوزادانی پرداخت میشود که امکان دریافت شناسنامه، کارت ملی و شماره ملی ایرانی دارند. در مورد فرزند زنان خارجی با پدر ایرانی نیز معیار پرداخت، امکان قانونی دریافت مدارک هویتی ایرانی عنوان شده است؛ یعنی هرجا قانون اجازه صدور شناسنامه و شماره ملی را بدهد و خانواده نیز برای دریافت آن اقدام کند، اطلاعات نوزاد میتواند وارد فرآیند پرداخت شود. در غیر این صورت، فرد در فهرست مشمولان ماهانه قرار نخواهد گرفت.
طرح یسنا، که پیش از این برای حمایت غذایی از مادران باردار و مادران دارای فرزند زیر دو سال اجرا شده بود، در سال گذشته در چند مرحله پرداخت شد، اما امسال بودجه جداگانه آن هنوز از سایر ردیفهای مرتبط تفکیک نشده است. بر اساس توضیحات معاون رفاه، متولدان اول فروردین ۱۴۰۵ به بعد مشمول یسنا نیستند و فقط کارت امید مادران را دریافت میکنند. در مقابل، مادرانی که فرزند آنها اسفند ۱۴۰۴ یا پیش از آن متولد شده، زیر دو سال سن دارد و از نظر وسع اقتصادی پایینتر از میانه جمعیتی قرار میگیرند، در صورت تامین منابع میتوانند در دامنه طرح یسنا قرار بگیرند.
در کنار این دو برنامه، ردیفهای دیگری مانند بیمه رایگان مادران غیرشاغل دارای بیش از سه فرزند در صندوق بیمه روستاییان و عشایر و افزایش دوره مرخصی زایمان نیز در مجموعه حمایتهای مرتبط با مادر و کودک قرار دارد. وزارت رفاه همچنین مسیرهای استعلام اعتبار را از طریق برنامههای بله و شمیم، کد دستوری ستاره ۵۰۰ ستاره ۱۴۶۳ مربع و مرکز تماس ۰۲۱۶۳۶۹ اعلام کرده است تا مادران بتوانند پس از شارژ، موجودی اعتبار خود را بررسی کنند.
