ایران بازیگر کلیدی ترانزیت ریلی اوراسیا در اجلاس بینالمللی پکن
در جریان برگزاری یکصد و ششمین اجلاس مجمع عمومی اتحادیه بینالمللی راهآهنها (UIC) در پکن، جمهوری اسلامی ایران با هدف تقویت جایگاه خود در مسیرهای بینالمللی ترانزیتی، به بررسی ظرفیتها و فرصتهای جدید در صنعت ریلی پرداخت. این اجلاس که در تاریخ ۱۶ تیرماه سال جاری برگزار شد، با حضور نمایندگانی از کشورهای مختلف و مدیران ارشد صنعت حملونقل ریلی جهان همراه بود.
از جمهوری اسلامی ایران، جبارعلی ذاکری، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت راهآهن جمهوری اسلامی، بهعنوان نماینده رسمی در این اجلاس حضور یافت. وی در این نشست بینالمللی ضمن معرفی ظرفیتهای حملونقل ریلی ایران، بر نقش استراتژیک کشور در ترانزیت کالا میان شرق و غرب تأکید کرد.
رئیس اتحادیه بینالمللی راهآهنها (UIC)، فرانسوا دوان، در سخنرانی افتتاحیه این اجلاس، نوآوری، استانداردسازی و تقویت همکاریهای بینالمللی را از جمله راهکارهای اساسی برای تحول صنعت ریلی جهانی عنوان کرد. وی با اشاره به لزوم ادغام شیوههای مختلف حملونقل، بر اهمیت توسعه زیرساختهای ریلی در کشورهای مسیرهای بینقارهای تأکید کرد.
در همین راستا، ایران با عضویت فعال در UIC، تلاش دارد از استانداردهای بینالمللی بهرهمند شده و موقعیت جغرافیایی منحصر بهفرد خود را برای تبدیل شدن به یک مرکز ترانزیت ریلی بین آسیا و اروپا تثبیت کند. مقامات ایرانی در این اجلاس اعلام کردند که توسعه خطوط ریلی و اتصال به شبکههای بینالمللی، یکی از اولویتهای راهبردی حملونقل کشور است.
جبارعلی ذاکری در حاشیه این نشست، اعلام کرد که شرکت راهآهن ایران دستیابی به هدف ۶۰ میلیون تُن ترانزیت سالانه را در دستور کار خود قرار داده است. وی افزود: «با توسعه کریدورهای ترانزیتی از جمله مسیر شرق به غرب و استفاده از ظرفیتهای موجود در مناطق شرقی، جنوبی و شمالی کشور، ایران میتواند به یکی از شاهراههای اصلی ترانزیت منطقه اوراسیا تبدیل شود.»
بر اساس اظهارات مقامات حاضر در اجلاس، توسعه همکاریهای دوجانبه و چندجانبه، تسهیل فرآیندهای گمرکی، ارتقای خدمات ایستگاهی، و بهبود فناوری ناوگان ریلی از جمله موضوعاتی بود که مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
حضور فعال ایران در این اجلاس همچنین با معرفی پروژههای مهم ریلی همراه بود. از جمله پروژههای مطرحشده در این نشست، میتوان به راهآهن خواف–هرات، راهآهن شلمچه–بصره، خط رشت–آستارا، چابهار–زاهدان و مسیر راهآهن چین–ایران اشاره کرد.
راهآهن خواف–هرات بهعنوان پل ارتباطی ایران و افغانستان در حال توسعه است و میتواند زمینه اتصال به چین و آسیای مرکزی را فراهم کند. راهآهن شلمچه–بصره نیز با هدف اتصال به بازار عراق و دسترسی به سوریه و مدیترانه در حال پیگیری است. خط رشت–آستارا بهعنوان بخشی از کریدور شمال–جنوب، کشورهای هند، ایران، روسیه و اروپا را به یکدیگر متصل میکند.
پروژه چابهار–زاهدان نیز برای ایجاد اتصال بندر چابهار به شبکه سراسری ریلی و تقویت دسترسی به آبهای آزاد در حال اجراست. همچنین مسیر چین–ایران که در قالب احیای راه ابریشم مطرح شده، با ورود قطارهای باری از چین به ایران از طریق آسیای مرکزی، گام مهمی در جهت اتصال شرق آسیا به اروپا از طریق ایران به شمار میرود.
مهدی محمدی، کارشناس حوزه ترانزیت، با اشاره به حضور فعال ایران در اجلاسهای بینالمللی حملونقل، اظهار داشت: «موقعیت جغرافیایی ممتاز ایران در مرکز اوراسیا، پروژههای در دست اجرا و سیاست توسعهمحور دولت در بخش ریلی، ایران را در آستانه تبدیل شدن به یکی از بازیگران اصلی ترانزیت منطقه قرار داده است.»
وی افزود: «با بهرهگیری از ظرفیت کریدورهای شرق–غرب، شمال–جنوب و اتصال به بنادر جنوبی، ایران میتواند جایگاه ویژهای در زنجیره لجستیکی جهانی پیدا کند.»
در ادامه اجلاس، جلسات تخصصی با حضور نمایندگان شرکتهای ریلی عضو UIC برگزار شد که در آن موضوعات مرتبط با نوآوری، هوشمندسازی، کاهش هزینهها، حملونقل سبز و مدیریت انرژی در صنعت ریلی بررسی شد. ایران نیز با ارائه گزارشی از وضعیت پروژههای زیرساختی و طرحهای توسعهای، مشارکت فعالی در این بخش داشت.
اجلاس اتحادیه بینالمللی راهآهنها (UIC) هر ساله با هدف تبادل تجربیات و تعیین راهبردهای جهانی صنعت ریلی برگزار میشود. حضور نمایندگان جمهوری اسلامی ایران در این رویداد، زمینه را برای گسترش همکاریهای منطقهای و بینالمللی، جذب سرمایهگذاری در بخش حملونقل ریلی و بهرهمندی از فناوریهای نوین فراهم میسازد.
مقامات ایرانی ابراز امیدواری کردهاند که با تداوم دیپلماسی حملونقلی، اجرای طرحهای اولویتدار، و ایجاد مسیرهای ریلی جایگزین، بتوانند ضمن افزایش سهم ایران از تجارت منطقهای، نقش مؤثری در اتصال زنجیرههای اقتصادی آسیا و اروپا ایفا کنند.
