خرید نفت روسیه در چین با سفارشهای تازه سینوپک شتاب گرفت
بزرگترین پالایشگر نفت جهان دامنه تامین خوراک خود از خاور دور روسیه را گسترش داده است. شرکت دولتی سینوپک برای تحویل در فاصله ژوئیه تا سپتامبر، ۳۰ تا ۴۰ محموله نفت خام اسپو خریده که حجم آن معادل روزانه حدود ۲۴۱ هزار تا ۳۲۰ هزار بشکه برآورد میشود. این سفارشها نشان میدهد خرید نفت روسیه در چین در سبد تامین یکی از مهمترین پالایشگران این کشور وزن بیشتری پیدا کرده است.
اطلاعات منابع تجاری و دادههای رهگیری نفتکشها حاکی است این محمولهها حدود ۵ تا ۶ درصد از ظرفیت فرآورش سینوپک را پوشش میدهند. ظرفیت پالایشی این مجموعه نزدیک به ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه در روز اعلام شده است. هرچند سهم محمولههای تازه در مقایسه با کل ظرفیت شرکت محدود به نظر میرسد، همین میزان برای حفظ جریان خوراک پالایشگاهها در دوره کاهش تحویل بعضی عرضهکنندگان خاورمیانه اهمیت دارد.
سینوپک در ماه ژوئیه نزدیک به ۷ میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه نفت اسپو دریافت کرد و بخش عمده این حجم در بندر ریزائو در استان شاندونگ تخلیه شد؛ منطقهای که از قطبهای اصلی پالایش نفت چین به شمار میرود. این شرکت برای هر یک از ماههای اوت و سپتامبر نیز دستکم ۱۰ محموله رزرو کرده است. نفت اسپو معمولا با نفتکشهای افرامکس حمل میشود که هر کدام توان جابهجایی حدود ۷۴۰ هزار بشکه را دارند.
مزیت قیمت و مسیر کوتاه نفت اسپو برای پالایشگاههای چین
نفت خام اسپو از میادین سیبری شرقی به ساحل اقیانوس آرام میرسد و از پایانه کوزمینو راهی مشتریان آسیایی میشود. فاصله کمتر این بندر تا چین، مدت سفر و هزینه حمل را در مقایسه با محمولههای برزیل و غرب آفریقا کاهش میدهد. زمان تحویل کوتاهتر نیز امکان برنامهریزی دقیقتر برای موجودی خوراک را فراهم میکند و وابستگی پالایشگاه به سفرهای دریایی طولانی را پایین میآورد.
عامل قیمت نیز در افزایش سفارشها نقش داشته است. منابع بازار، نفت اسپو با بارگیری سپتامبر را یک تا دو دلار پایینتر از شاخص برنت قیمتگذاری کردهاند. بر پایه همین ارزیابی، هر بشکه از این گرید حدود ۱۰ دلار ارزانتر از گریدهای رقیبی مانند نفت عمان و توپی برزیل بوده است. چنین فاصلهای برای پالایشگری با ظرفیت چند میلیون بشکه در روز میتواند هزینه تامین خوراک را به میزان محسوسی کاهش دهد و از حاشیه سود پالایش حمایت کند.
کیفیت اسپو نیز با نیاز شماری از واحدهای پالایشی چین سازگار است. این نفت خام سبک و کمگوگرد، بازده مناسبی در تولید فرآوردههای سبک دارد و به همین دلیل در بازار آسیا مشتریان ثابتی پیدا کرده است. ترکیب ویژگی فنی، تخفیف نسبت به گریدهای جایگزین و دسترسی سریع از خاور دور روسیه، این گرید را به گزینهای عملی برای جبران کاهش محمولههای دورتر تبدیل کرده است.
تغییر در الگوی خرید سینوپک همزمان با افت چشمگیر دریافت نفت عربستان رخ داده است. منابع تجاری میگویند این شرکت در ژوئن و ژوئیه نفتی از عربستان تحویل نگرفت و حجم دریافتی آن در اوت به تنها ۲ میلیون بشکه رسید. این رقم با ۲۰ میلیون بشکه واردات در هر یک از ماههای مارس و آوریل فاصله زیادی دارد و کمتر از یک پنجم میانگین ماهانه ۱۱ میلیون بشکهای دوره پیش از اختلال عرضه منطقهای است.
تغییر ترکیب تامین نفت چین در سایه افت عرضه خاورمیانه
پیش از کاهش اخیر جریان محمولهها، نزدیک به نیمی از نفت خام مورد نیاز سینوپک از خاورمیانه تامین میشد و این شرکت در شمار خریداران عمده نفت عربستان قرار داشت. کاهش تحویل از این مسیر، پالایشگر چینی را به سمت محمولههایی سوق داده که اطمینان تحویل بیشتر و کرایه حمل پایینتری دارند. آمار رهگیری نشان میدهد صادرات نفت خام و میعانات پنج تولیدکننده خلیج فارس در ژوئیه به روزانه ۱۰ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه رسید، اما همچنان حدود ۴۰ درصد کمتر از سطح پیش از اختلالات بود.
انتخاب روسیه به عنوان تامینکننده جایگزین، ادامه روندی است که پیشتر در آمار رسمی تجارت چین دیده میشد. دادههای اداره کل گمرک چین نشان میدهد این کشور در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۰۸ میلیون و ۵۰۰ هزار تن نفت خام از روسیه وارد کرد که معادل روزانه ۲ میلیون و ۱۷۰ هزار بشکه بود. در همان سال، واردات نفت عربستان با افت ۹ درصدی به ۷۸ میلیون و ۶۴۰ هزار تن یا حدود یک میلیون و ۵۷۰ هزار بشکه در روز رسید.
در سال ۲۰۲۵ نیز روسیه و عربستان در میان پنج مبدا اصلی نفت خام چین باقی ماندند. بررسی مرکز سیاست انرژی جهانی دانشگاه کلمبیا بر پایه آمار گمرکی نشان میدهد واردات کل نفت خام چین در آن سال به رکورد روزانه ۱۱ میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه رسید؛ در حالی که رقم سال ۲۰۲۴ حدود ۱۱ میلیون و ۱۰۰ هزار بشکه در روز بود. روسیه، عربستان، مالزی، عراق و برزیل در مجموع ۶۲ درصد از واردات نفت خام چین را تامین کردند.
سینوپک خرید نفت روسیه را پس از وقفهای موقت، در ماههای مارس و آوریل از سر گرفت و ابتدا حدود ۱۰ محموله سفارش داد. حجم خرید پس از محدودتر شدن عرضه خاورمیانه افزایش یافت. چهار منبع آگاه گفتهاند معاملات تازه اسپو با واسطهها انجام شده و طرفهای مشمول محدودیتهای تجاری در آنها حضور نداشتهاند. پرداخت بهای نفت روسیه نیز مانند سالهای اخیر با یوان چین صورت گرفته است.
اما لی، تحلیلگر ارشد چین در موسسه رهگیری ورتکسا، میگوید تقاضای نفت خام سینوپک پس از کاهش محدودیت صادرات فرآورده از پایینترین سطح فاصله گرفته، هرچند بازیابی تقاضا همچنان انتخابی است. به گفته او، به جای رشد فراگیر واردات، تقاضا به سوی بشکههایی حرکت کرده که تحویل مطمئنتر و هزینه حمل پایینتری دارند؛ از جمله ذخایر داخلی و محمولههای کوتاهمسیر خاور دور روسیه.
افزایش دسترسی به اسپو به سینوپک کمک کرده سطح فعالیت پالایشگاههای خود را نسبتا باثبات نگه دارد و از اختلاف قیمت مناسب در بازار صادرات فرآورده بهره ببرد. چین پس از محدود کردن فروش خارجی سوخت از ماه مارس برای حفاظت از عرضه داخلی، بخشی از این محدودیتها را در ژوئیه و اوت کاهش داد. همزمان، واردات کل نفت خام این کشور در ژوئن نسبت به سال قبل ۴۱ درصد افت کرده بود و تامین خوراک از مسیرهای نزدیکتر برای پالایشگران اهمیت بیشتری یافت.
