شکست آمریکا در مهار نفوذ چین در حوزه انرژی پاک
چین با سرمایه‌گذاری‌های عظیم و پیشرفت سریع در فناوری‌های انرژی پاک، در حال تثبیت جایگاه خود به عنوان یکی از رهبران جهانی این بخش است، در حالی که تلاش‌های دولت آمریکا برای محدود کردن نفوذ اقتصادی و تجاری پکن، نتیجه مورد انتظار را نداشته است.
به گزارش ایسنا به نقل از منابع بین‌المللی، تعرفه‌های جدید دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از روز جمعه اول اوت اجرایی شده است. هدف اصلی این تعرفه‌ها، که در ابتدا تهدید به اعمال نرخ ۱۴۵ درصدی بود اما در نهایت به ۳۰ درصد کاهش یافت، فشار بر چین به عنوان رقیب اصلی سیاسی و اقتصادی واشنگتن عنوان شده است. با این حال، ارزیابی کارشناسان نشان می‌دهد که این تعرفه‌ها تاثیر قابل توجهی بر کاهش رشد اقتصادی یا حجم تجارت چین نخواهد داشت و حتی ممکن است انگیزه کشورها برای گسترش همکاری‌های تجاری با پکن را افزایش دهد.
طبق گزارش پایگاه خبری آمریکایی هیل، تعرفه‌های ترامپ عمدتاً بخش‌هایی مانند فولاد و مس را هدف قرار داده‌اند، در حالی که چین در حوزه‌ای به مراتب استراتژیک‌تر یعنی انرژی پاک، با سرعت زیادی در حال پیشرفت است. این کشور سال‌هاست که به عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان، سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در توسعه فناوری‌های نوین انرژی انجام می‌دهد و اکنون بیش از ۱۰ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به این بخش اختصاص داده است.
در مقابل، آمریکا که همچنان بزرگترین اقتصاد جهان محسوب می‌شود، طی سال‌های اخیر مسیر متفاوتی را در پیش گرفته و به جای توسعه انرژی پاک، تمرکز خود را به سمت سوخت‌های فسیلی معطوف کرده است.
سرمایه‌گذاری بی‌سابقه چین در انرژی پاک
طبق آمار منتشر شده، چین در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۳.۶ تریلیون یوان معادل ۱.۹ تریلیون دلار در بخش انرژی پاک سرمایه‌گذاری کرده است. این رقم تقریباً برابر با کل هزینه‌ای است که جهان در همان بازه زمانی برای سوخت‌های فسیلی صرف کرده و تقریباً معادل تولید ناخالص داخلی عربستان سعودی است.
اگرچه سرعت رشد انرژی پاک چین در سال ۲۰۲۴ نسبت به سال قبل از آن ۴۰ درصد کاهش یافته، اما همچنان این کشور توانسته است جایگاه خود را به عنوان یکی از پیشروترین کشورها در این حوزه حفظ کند. سرمایه‌گذاری‌های کلان چین باعث شده است این کشور تسلط چشمگیری بر زنجیره تامین جهانی انرژی پاک پیدا کند و نفوذ خود را به ویژه در اقتصادهای نوظهور گسترش دهد.
کارشناسان معتقدند که این روند می‌تواند در نهایت به کنترل بازارهای جهانی انرژی توسط چین منجر شود. هر چه پکن سرمایه‌گذاری بیشتری در تحقیقات و توسعه فناوری‌های انرژی انجام دهد و آمریکا از این مسیر فاصله بگیرد، احتمال دسترسی چین به راه‌حل‌های انرژی پاک که بتوانند جایگزین سوخت‌های فسیلی شوند، بیشتر خواهد شد.
پیشرفت در فناوری راکتورهای توریم
یکی از حوزه‌هایی که چین به شکل ویژه‌ای بر آن تمرکز کرده، توسعه راکتورهای توریم است. توریم ماده‌ای است که چندین برابر اورانیوم در طبیعت یافت می‌شود و می‌تواند تا ۲۰۰ برابر قدرت بیشتری به عنوان سوخت تولید کند. چین ذخایر قابل توجهی از این ماده در اختیار دارد و در سال‌های اخیر توانسته است به پیشرفت‌های مهمی در استفاده از آن برای تولید انرژی برسد.
بر اساس گزارش هیل، دانشمندان چینی اخیراً موفق شده‌اند بدون توقف در تولید، یک راکتور نمک مذاب با سوخت توریم را مجدداً شارژ کنند. این دستاورد به عنوان یک نقطه عطف در توسعه فناوری انرژی هسته‌ای پاک شناخته می‌شود و می‌تواند مزیت رقابتی بزرگی برای چین در این حوزه ایجاد کند.
پیشتازی در تحقیقات همجوشی هسته‌ای
چین علاوه بر توریم، سرمایه‌گذاری قابل توجهی نیز در حوزه همجوشی هسته‌ای انجام داده است. این فناوری که به “انرژی خورشید مصنوعی” مشهور است، پتانسیل تولید انرژی پاک تقریباً بی‌نهایت را دارد.
پروژه «ابررسانای پیشرفته تجربی توکاماک» (EAST) به عنوان بزرگترین پروژه همجوشی هسته‌ای چین، اخیراً موفق شده است رکورد جهانی نگهداری پلاسما به مدت ۱۰۶۶ ثانیه را ثبت کند. این رکورد به عنوان یکی از مهم‌ترین دستاوردهای علمی در حوزه انرژی پاک در سطح جهان محسوب می‌شود.
در حالی که آمریکا نیز در حوزه همجوشی هسته‌ای پروژه‌های مهمی را دنبال می‌کند، اما از نظر جدول زمانی و حجم سرمایه‌گذاری، فاصله قابل توجهی با چین دارد. هزینه‌های تحقیق و توسعه و سرعت پیشرفت پروژه‌های چینی، این کشور را در موقعیت بهتری برای دستیابی به فناوری تجاری همجوشی قرار داده است.
چشم‌انداز سلطه چین بر بازار انرژی پاک
بر اساس گزارش اویل پرایس، مجموعه این سرمایه‌گذاری‌ها و دستاوردها نشان می‌دهد که چین نه تنها در حال حاضر در جایگاه پیشرو جهانی در فناوری‌های انرژی پاک قرار دارد، بلکه احتمالاً در آینده نزدیک کنترل بخش‌های کلیدی بازار جهانی انرژی را به دست خواهد گرفت.
این در حالی است که رویکرد دولت آمریکا در سال‌های اخیر به جای حمایت از توسعه انرژی پاک، بیشتر بر حمایت از صنایع سوخت فسیلی متمرکز بوده است. کارشناسان هشدار می‌دهند که ادامه این سیاست می‌تواند موجب عقب‌ماندگی آمریکا در رقابت جهانی انرژی شود و میدان را برای سلطه بیشتر چین باز کند.
