قیمت نفت برنت پس از عبور از مرز ۱۰۰ دلار وارد دوره نوسان شد
بازار جهانی نفت در معاملات جمعه روزی پرنوسان را پشت سر گذاشت. قیمت نفت برنت در ساعات ابتدایی تا ۱۰۱ دلار و ۶ سنت در هر بشکه بالا رفت و برای مدتی بالای مرز روانی ۱۰۰ دلار معامله شد، اما در ادامه با افزایش فروش برای شناسایی سود، بخشی از رشد خود را از دست داد. در بهروزرسانی ساعت ۱۶:۰۱ گرینویچ، بهای قراردادهای آتی برنت تا ۹۶ دلار و ۲۸ سنت عقب نشست. در همین مقطع، هر بشکه نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا با قیمت ۸۸ دلار و ۵۸ سنت معامله شد.
این تغییر مسیر پس از جهش روز پنجشنبه رخ داد؛ زمانی که برنت با افزایش ۷ درصدی در سطح ۱۰۰ دلار و ۶۹ سنت بسته شد و برای نخستین بار از ۲۲ مه، پایان معاملات خود را بالای ۱۰۰ دلار ثبت کرد. بسته شدن شاخص آمریکایی در روز قبل در ۹۲ دلار و ۱۹ سنت، حاصل جهشی ۶٫۲ درصدی بود. با وجود عقب نشینی جمعه، هر دو شاخص همچنان در مسیر رشد هفتگی بیش از ۷ درصد قرار داشتند.
محرک اصلی افزایش قیمتها، نگرانی درباره همزمان شدن محدودیت در چند مسیر صادرات انرژی بود. کاهش رفت و آمد نفتکشها در تنگه هرمز، گزارش حمله به دو نفتکش سعودی در دریای سرخ و توقف بخشی از صادرات نفت قزاقستان از پایانه دریای سیاه، ریسک تامین را برای پالایشگاهها و خریداران افزایش داد. واکنش بازار به احتمال طولانی شدن تحویل، افزایش هزینه بیمه و دشوارتر شدن جایگزینی محمولهها ارتباط داشت.
رفت و آمد محدود در تنگه هرمز و افزایش هزینه مسیرهای جایگزین
دادههای به روز شده شرکت کپلر نشان میدهد در فاصله ۲۲ تا ۲۴ ژوئیه، روزانه سه کشتی از تنگه هرمز عبور کردهاند. در روز پنجشنبه یک نفتکش بسیار بزرگ حامل دو میلیون بشکه نفت بصره عراق از تنگه خارج شد و مقصد آن بندر ریزائو در چین اعلام شد. دو شناور دیگر نیز وارد خلیج فارس شدند که یکی از آنها نفتکش بسیار بزرگ خالی بود. اداره اطلاعات انرژی آمریکا اعلام کرده است در سال ۲۰۲۴ به طور متوسط روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت و فرآوردههای مایع نفتی از تنگه هرمز عبور کرده که معادل نزدیک به یک پنجم مصرف جهانی بوده است.
همزمان، باب المندب در جنوب دریای سرخ به مسیر حساس دیگری برای تجارت انرژی تبدیل شده است. کپلر عبور ۳۲ کشتی کالایی از این تنگه در روز ۲۳ ژوئیه را ثبت کرده که ۱۴ فروند وارد دریای سرخ و ۱۸ فروند راهی خلیج عدن شدهاند. از میان شناورهای خروجی، ۹ کشتی حامل نفت خام بودند و دو ابرنفتکش چینی نیز با محموله نفت عربستان عبور کردند. بعضی کشتیها نیز مسیر خود را تغییر دادند.
تغییر مسیر کشتیها میتواند مدت سفر به بازارهای آسیایی را تا نزدیک سه برابر افزایش دهد. طولانی شدن مسیر علاوه بر مصرف بیشتر سوخت، هزینه اجاره کشتی، بیمه و سرمایه در گردش خریداران را بالا میبرد. آرامکوی عربستان نیز عرضه محمولههای بیشتری از بندر سیدی کریر مصر را آغاز کرده است تا محدودیت بارگیری از بنادر دریای سرخ را جبران کند.
تحلیلگران بانک آی ان جی اعلام کردند اندازه اختلال احتمالی عرضه در شرایط کنونی از هر مقطع دیگری در طول درگیری بیشتر شده است. برآورد این موسسه نشان میدهد صادرات نفت خام عربستان از بندر ینبع در ماه ژوئن به طور متوسط حدود ۴٫۶ میلیون بشکه در روز بوده است. بنابراین محدودیت پایدار در دریای سرخ میتواند مسیری را تحت فشار قرار دهد که برای دور زدن کاهش رفت و آمد در تنگه هرمز اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
کاهش تولید قزاقستان و فشار تازه بر بازار فیزیکی نفت
عامل دیگر رشد قیمت نفت، اختلال در مسیر صادرات قزاقستان از دریای سیاه بود. وزارت انرژی این کشور اعلام کرد شرکتهای نفتی پس از توقف فعالیت پایانه اصلی صادراتی، تولید خود را موقتا کاهش دادهاند. این تصمیم پس از حملات پهپادی مشکوک به شناورهای مرتبط با کنسرسیوم خط لوله خزر اتخاذ شد. وزارت امور خارجه قزاقستان نیز حملات روزهای ۱۷ و ۱۹ ژوئیه به کشتیهای تجاری فعال در انتقال نفت این کشور را تایید کرد.
کنسرسیوم خط لوله خزر یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت قزاقستان است. منابع صنعتی گفتهاند دریافت نفت پس از تعلیق بارگیری متوقف شد و یک منبع از کاهش بیش از نیمی از تولید بزرگترین میدان نفتی این کشور خبر داد. وزارت انرژی رقم دقیق کاهش را اعلام نکرده است. طبق محاسبات آی ان جی، بارگیری ماه ژوئن این پایانه معادل روزانه حدود ۱٫۷ میلیون بشکه بود؛ حجمی که نزدیک به ۲ درصد عرضه نفت خام جهان برآورد میشود.
همزمانی محدودیت در سه مسیر، قیمت برخی گریدهای فیزیکی نفت را نیز بالا برد. پالایشگاههایی که به محمولههای خاورمیانه و قزاقستان وابستهاند، برای تامین جایگزین به نفت دریای شمال و غرب آفریقا توجه بیشتری نشان دادند. افزایش تقاضا برای محموله جایگزین میتواند فاصله قیمت میان گریدها را بیشتر کند و هزینه خوراک پالایشگاهها را حتی هنگام کاهش قراردادهای آتی در سطح بالایی نگه دارد.
بانک جی پی مورگان برآورد کرده است هر ماه ادامه اختلال در عرضه میتواند حدود ۷ تا ۸ دلار به متوسط قیمت هر بشکه برنت اضافه کند و در صورت تداوم سه ماهه، میانگین ماهانه را به حدود ۱۱۴ دلار برساند. در مقابل، افت جمعه نشان داد بازار به هر نشانهای از بازگشت جریان نفت واکنش سریع نشان میدهد. فیل فلین، تحلیلگر ارشد پرایس فیوچرز گروپ، موجودیهای جهانی را محدود توصیف کرده و گفته است وضعیت عرضه میتواند با انتشار یک خبر تازه به سرعت تغییر کند.
گزارش ماه ژوئیه آژانس بین المللی انرژی نشان میدهد تولید جهانی نفت در ژوئن با افزایش ۴٫۱ میلیون بشکهای به ۹۸٫۸ میلیون بشکه در روز رسید، اما همچنان ۹٫۴ میلیون بشکه در روز پایینتر از سطح پیش از درگیری بود. موجودی نفت کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی نیز در ژوئن ۶۲ میلیون بشکه کاهش یافت. معاملهگران علاوه بر قراردادهای آتی، موجودیها، فعالیت پالایشگاهها و عبور کشتیها را روزانه دنبال میکنند.
