ترامپ روزگار دلار را سیاه کرد؛ ثبت بدترین عملکرد دلار آمریکا در هشت سال اخیر
دلار آمریکا سال ۲۰۲۵ را با افتی کمسابقه به پایان رساند و بدترین عملکرد خود در هشت سال گذشته را ثبت کرد. کاهش ارزش این ارز در برابر اغلب ارزهای مرجع جهانی، توجه بازارهای مالی و فعالان اقتصادی را به خود جلب کرده و باعث شده جایگاه دلار بهعنوان دارایی امن بار دیگر مورد پرسش قرار گیرد.
بر اساس گزارش منتشرشده از سوی رویترز، دلار آمریکا در سال ۲۰۲۵ در برابر تمامی ارزهای اصلی جهان بهجز ین ژاپن تضعیف شد. این روند در حالی رقم خورد که در ابتدای سال، بخشی از بازارهای مالی انتظار داشتند با بازگشت دونالد ترامپ به صحنه سیاسی آمریکا و اجرای سیاستهای حمایتی، ارزش دلار تقویت شود. با این حال، تحولات ماههای بعد نشان داد که مسیر بازار ارز برخلاف این انتظارات اولیه حرکت کرده است.
در ابتدای سال ۲۰۲۵، بازارها با خوشبینی نسبت به سیاستهای اقتصادی دولت جدید آمریکا، روی تقویت دلار حساب باز کرده بودند، اما در ادامه، مجموعهای از عوامل مالی، تجاری و سیاسی باعث شد این خوشبینی جای خود را به احتیاط و تردید بدهد. افت تدریجی اما مداوم دلار، نشان داد که محرکهای سنتی تقویت این ارز، دیگر همان اثرگذاری گذشته را ندارند.
دلار و از دست دادن نقش دارایی امن
در طول سال ۲۰۲۵، دلار آمریکا نهتنها نتوانست نقش سنتی خود بهعنوان پناهگاه امن سرمایه را حفظ کند، بلکه در بسیاری از مقاطع به یکی از ارزهای کمرمق بازار جهانی تبدیل شد. فعالان بازار ارز اعلام کردند که افزایش ریسکهای اقتصادی و سیاسی، باعث شد سرمایهگذاران بخشی از داراییهای دلاری خود را به سایر ارزها یا داراییهای جایگزین منتقل کنند.
گزارش رویترز تأکید میکند که ترکیب کسری بودجه بالا، تشدید تنشهای تجاری و افزایش نااطمینانی نسبت به سیاست پولی، از مهمترین عواملی بوده که بر ارزش دلار در سال ۲۰۲۵ فشار وارد کرده است. این عوامل موجب شدند اعتماد بازار به پایداری متغیرهای کلان اقتصادی آمریکا کاهش یابد.
کسری بودجه و افزایش بدهی دولت آمریکا
یکی از مهمترین محورهای مطرحشده در گزارشها، تشدید کسری بودجه دولت آمریکا در سال ۲۰۲۵ است. افزایش هزینههای دولتی، همزمان با کاهش درآمدهای مالیاتی و رشد بدهی عمومی، نگرانیها درباره وضعیت مالی دولت فدرال را افزایش داد. این شرایط باعث شد فعالان بازار ارز نسبت به چشمانداز تعادل مالی آمریکا محتاطتر شوند.
در طول سال، گزارشهای متعددی از افزایش بدهی عمومی آمریکا منتشر شد که نشان میداد فشار مالی بر دولت این کشور در حال افزایش است. این موضوع بهتدریج بر تقاضا برای دلار تأثیر گذاشت و موجب شد بخشی از سرمایهگذاران از نگهداری داراییهای دلاری فاصله بگیرند.
تنشهای تجاری و تأثیر آن بر بازار ارز
بازگشت فضای تنش تجاری و اعمال تعرفههای جدید از سوی آمریکا، یکی دیگر از عواملی بود که بر عملکرد دلار در سال ۲۰۲۵ سایه انداخت. اگرچه در مقاطعی انتظار میرفت سیاستهای تعرفهای به تقویت دلار منجر شود، اما در عمل، افزایش تنش با شرکای تجاری اصلی آمریکا، چشمانداز رشد اقتصادی این کشور را با ابهام مواجه کرد.
گزارشها نشان میدهد که تشدید جنگ تجاری، ریسکهای جدیدی را به بازارهای جهانی تحمیل کرد و سرمایهگذاران را نسبت به آینده اقتصاد آمریکا محتاطتر ساخت. در بازار ارز، این برداشت شکل گرفت که هزینههای ناشی از تنشهای تجاری، بیش از منافع احتمالی آن است و همین موضوع به تضعیف دلار دامن زد.
نگرانیها درباره استقلال سیاست پولی
یکی دیگر از موضوعات مطرحشده در گزارش رویترز، افزایش تردیدها نسبت به استقلال سیاست پولی آمریکا است. اظهارنظرهای سیاسی و فشارهای مطرحشده درباره تصمیمات پولی، باعث شد بخشی از بازار نسبت به میزان استقلال فدرال رزرو در تعیین سیاستهای خود دچار نگرانی شود.
بازار ارز بهطور سنتی به اعتبار بانکهای مرکزی حساس است و هرگونه تردید درباره استقلال نهاد پولی، میتواند بر ارزش ارز ملی تأثیر بگذارد. در سال ۲۰۲۵، این نگرانیها در رفتار دلار بهوضوح قابل مشاهده بود و به یکی از عوامل تضعیف این ارز تبدیل شد.
شکست انتظارات بازار از بازگشت ترامپ
در ماههای ابتدایی سال، برخی فعالان بازار انتظار داشتند بازگشت دونالد ترامپ و اجرای سیاستهای اقتصادی او، موجب تقویت دلار شود. با این حال، فضای غیرقابل پیشبینی سیاستی و افزایش نااطمینانی، باعث شد این انتظارات تحقق پیدا نکند.
گزارشها حاکی از آن است که آنچه بهعنوان «اثر ترامپ» در بازار ارز مطرح میشد، نهتنها موجب تقویت دلار نشد، بلکه در برخی مقاطع به افزایش نوسان و بیثباتی در بازار ارز آمریکا انجامید.
اظهارات کارشناسان درباره وضعیت دلار
در همین زمینه، رامین فرهادی، کارشناس اقتصادی، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس اعلام کرد که بازارهای جهانی دیگر دلار را بدون پرسش و تردید نمیپذیرند. به گفته وی، سرمایهگذاران اکنون بیش از گذشته به متغیرهایی مانند کسری بودجه، بدهی عمومی و استقلال سیاست پولی توجه میکنند.
وی افزود که جنگ تجاری و افزایش نااطمینانیهای سیاسی، در بازار ارز بهعنوان عامل منفی تلقی میشود و میتواند باعث خروج سرمایه از دلار شود. این اظهارات در حالی مطرح میشود که بسیاری از فعالان بازار نسبت به آینده دلار در سال ۲۰۲۶ همچنان محتاط هستند.
چشمانداز دلار در سال ۲۰۲۶
بر اساس گزارش رویترز، بسیاری از عواملی که موجب تضعیف دلار در سال ۲۰۲۵ شدند، همچنان در سال ۲۰۲۶ نیز پابرجا هستند. کسری بودجه بالا، تنشهای تجاری و چالشهای سیاست پولی هنوز بهطور کامل برطرف نشدهاند و همین موضوع باعث شده بازار ارز نسبت به بازگشت سریع ارزش دلار با احتیاط برخورد کند.
عملکرد دلار در سال ۲۰۲۵ نشان داد که حتی قدرتمندترین ارز جهان نیز در برابر ترکیبی از فشارهای مالی، سیاسی و تجاری آسیبپذیر است. بازارهای جهانی اکنون با دقت تحولات اقتصادی آمریکا را دنبال میکنند تا مشخص شود مسیر دلار در سال آینده به چه سمتی خواهد رفت.
