دامنه نوسان بورس در بازگشایی سهام تغییر نمیکند
بازار سهام پس از یک دوره توقف معاملاتی، با همان چارچوب پیشین بازگشایی میشود و بر اساس اعلام رییس سازمان بورس و اوراق بهادار، دامنه نوسان بورس در آغاز معاملات دوباره سهام، ۳ درصد خواهد بود. این تصمیم در آستانه از سرگیری خرید و فروش سهام گرفته شده و پیام اصلی آن برای فعالان بازار، پرهیز سیاستگذار از تغییر ناگهانی مقررات در لحظه بازگشت معاملات است.
حجتالله صیدی در جلسه هماهنگی شرکتهای تامین سرمایه و گروه خدمات بازار سرمایه اعلام کرد بازار سهام با دامنه نوسان ۳ درصدی بسته شده بود و در بازگشایی نیز همین دامنه حفظ میشود. او تاکید کرد جمعبندی سازمان بورس این بوده که اکنون زمان مناسبی برای تغییر مقرره نیست و بازار باید در مرحله نخست با قواعد شناخته شده و قابل پیشبینی فعالیت خود را از سر بگیرد.
بر اساس برنامه اعلام شده، معاملات سهام از روز سهشنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ آغاز میشود. توقف خرید و فروش سهام از ۹ اسفند سال گذشته اعمال شده بود و در این فاصله، بخشهایی از بازار سرمایه همچنان فعال ماندند. معاملات صندوقهای املاک و مستغلات، صندوقهای درآمد ثابت، صندوقهای طلا و گواهی سپرده در این دوره برقرار بود و با بازگشایی سهام، چرخه فعالیت بازار سرمایه کاملتر میشود.
چرا دامنه ۳ درصدی حفظ شد
حفظ دامنه ۳ درصدی از نگاه مقام ناظر، تصمیمی برای کاهش ریسک رفتاری در روزهای نخست بازگشایی است. در شرایطی که بخش قابل توجهی از سهامداران پس از مدت طولانی امکان معامله مستقیم سهام را دوباره به دست میآورند، تغییر همزمان مقررات میتواند فرآیند کشف قیمت را پیچیدهتر کند. به همین دلیل، سازمان بورس ترجیح داده است نخست مسیر بازگشت معاملات را با چارچوب قبلی دنبال کند و سپس درباره اصلاحات ساختاری تصمیم بگیرد.
رییس سازمان بورس پیشتر نیز به برنامه اصلاح ریزساختارهای بازار اشاره کرده بود. طبق توضیحات او، پس از موضوع حجم مبنا، یکی از برنامههای در دست بررسی، حذف یا افزایش دامنه نوسان بود، اما این برنامه در شرایط فعلی به زمان دیگری موکول شده است. به این ترتیب، سیاستگذار میان دو هدف ثبات معاملاتی و اصلاح مقررات، در گام نخست ثبات را انتخاب کرده است.
دامنه نوسان در بازار سهام ایران نقش مهمی در کنترل شدت نوسان روزانه قیمتها دارد. موافقان آن را ابزاری برای محدود کردن رفتارهای هیجانی میدانند و منتقدان معتقدند این ابزار در برخی شرایط میتواند سرعت تعدیل قیمتها را کاهش دهد. با این حال، تصمیم تازه سازمان بورس نشان میدهد در بازگشایی پیش رو، اولویت بر مدیریت مرحله آغازین معاملات و جلوگیری از تغییرات همزمان در چند متغیر کلیدی بازار قرار گرفته است.
پشتیبانی از سهامداران خرد همزمان با بازگشایی
همزمان با آمادهسازی بازار برای بازگشایی، ابزارهای حمایتی نیز در دستور کار قرار گرفته است. یکی از مهمترین این ابزارها، عرضه اوراق اختیار فروش تبعی با نماد هموطن است که از دوشنبه ۲۸ اردیبهشت تا سهشنبه ۵ خرداد در بورس تهران انجام میشود. این اوراق با هدف حمایت از سهامداران حقیقی طراحی شده و صندوق تثبیت بازار سرمایه ناشر آن معرفی شده است.
طبق شرایط اعلام شده، اشخاص حقیقی که ارزش سبد پایه آنها در تاریخ ۶ اسفند ۱۴۰۴ حداکثر یک میلیارد تومان بوده، مشمول این طرح میشوند. در این سازوکار، ارزش اعمال برای هر کد معاملاتی معادل ۱.۳ برابر ارزش سبد پایه در نظر گرفته شده و در صورت رعایت شروط اعلامی، بازدهی ۳۰ درصدی سبد پایه تضمین میشود. خرید تنها یک ورقه برای هر کد معاملاتی کافی است و تسویه اوراق نیز به شکل نقدی انجام خواهد شد.
شرط اصلی استفاده از این ابزار حمایتی، نگهداری سهام موجود در سبد پایه تا سررسید است. به بیان دیگر، سهامدار برای برخورداری از مزایای اوراق باید تعداد سهام موجود در سبد پایه خود را کمتر از سطح ثبت شده در تاریخ مبنا نکند. این طراحی باعث میشود ابزار حمایتی، به جای تشویق خروج نقدینگی، به حفظ دارایی سهامداران خرد و کاهش فشار فروش احتمالی کمک کند.
در کنار بیمه سهام، از تقویت منابع حمایتی بازار نیز سخن گفته شده است. صندوق تثبیت بازار سرمایه و صندوق توسعه بازار در هفتههای ابتدایی بازگشایی میتوانند در مدیریت نقدشوندگی، کاهش التهاب معاملاتی و پشتیبانی از روند عادی مبادلات نقش داشته باشند. هماهنگی با هلدینگها، سهامداران عمده، نهادهای مالی و بخشی از شبکه بانکی نیز در همین چارچوب مطرح شده است.
با این تصمیم، بازار سهام در روز بازگشایی با سه پیام اقتصادی روبهرو خواهد بود. نخست، دامنه نوسان بورس در سطح ۳ درصد باقی میماند. دوم، معاملات سهام پس از توقف طولانی از ۲۹ اردیبهشت از سر گرفته میشود. سوم، بستههای حمایتی مانند اوراق هموطن و منابع صندوقهای حمایتی برای مدیریت ریسک روزهای نخست بازگشت معاملات در نظر گرفته شدهاند.
