بازارهای جهانی در نیمه نخست ۲۰۲۶ زیر سایه رونق هوش مصنوعی نوسان کردند
نیمه نخست سال ۲۰۲۶ برای بازارهای جهانی با نوسانهای کمسابقه همراه شد. جهش قیمت انرژی و کاهش امید به پایین آمدن نرخ بهره، در ماه مارس حدود ۹ تریلیون دلار از ارزش بازار سهام جهان کاست، اما رشد دوباره شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی ورق معاملات را برگرداند. در پایان ژوئن، ارزش مجموع سهام جهانی حدود ۷ تریلیون دلار بالاتر از پایان سال ۲۰۲۵ قرار گرفت و جریان سرمایه همچنان به سوی صنایع فناوری و زیرساختهای محاسباتی حرکت کرد.
شاخص فراگیر ام اس سی آی که سهام بازارهای توسعه یافته و نوظهور را پوشش میدهد، در شش ماه نخست سال نزدیک به ۱۰ درصد رشد کرد و بهترین عملکرد سه ماهه دوم خود از سال ۲۰۲۰ را ثبت کرد. چارلی رابرتسون، مشاور ارشد اقتصادی اکویتی بانک، مقاومت بازارها در برابر چنین شوک بزرگی را شگفت آور خواند.
رشد بازارها به صورت یکنواخت توزیع نشد. بورس کره جنوبی با اتکا به افزایش تقاضا برای تراشههای حافظه و تجهیزات مراکز داده، در مقطعی بیش از دو برابر شد و به قویترین بازار بزرگ سهام جهان تبدیل شد. سهام سامسونگ الکترونیکس و اس کی هاینیکس از افزایش سفارش برای حافظههای پرسرعت مورد استفاده در سامانههای هوش مصنوعی سود بردند. ارزش سرمایه گذاری اعتباری معامله گران خرد کره جنوبی نیز تا پایان مه از ۶۰ تریلیون وون عبور کرد.
سهام فناوری موتور اصلی بازگشت سرمایه شد
بخش بزرگی از رشد سهام در سه ماهه دوم به شرکتهای فعال در زنجیره هوش مصنوعی اختصاص داشت. شاخص اس اند پی ۵۰۰ در این فصل حدود ۱۴ درصد و نزدک نزدیک به ۲۰ درصد بالا رفت. ورود اسپیس ایکس با ارزش تقریبی ۲ تریلیون دلار به نزدک توجه سرمایه گذاران را افزایش داد. برآوردها نشان میدهد هزینه سرمایهای شرکتهای بزرگ خدمات ابری و مراکز داده در سال ۲۰۲۶ میتواند به حدود یک تریلیون دلار نزدیک شود.
با این حال، همه شرکتهای بزرگ فناوری از این موج به یک اندازه بهره نبردند. مجموعه موسوم به هفت شرکت بزرگ فناوری از شاخص جهانی ام اس سی آی عقب ماند و بخشی از سرمایه به تولیدکنندگان تراشه، حافظه، تجهیزات برق و سازندگان مراکز داده منتقل شد. بانک تسویههای بین المللی هشدار داد که ارزش گذاریهای بالا و بازده نامطمئن پروژههای هوش مصنوعی میتواند در صورت تحقق نیافتن درآمدهای مورد انتظار، به کاهش ناگهانی سرمایه گذاری و افت قیمت داراییها منجر شود.
بورس ژاپن نیز از موج خرید سهام فناوری و تضعیف پول ملی بهره گرفت و شاخص نیکی در نیمه نخست سال نزدیک به ۴۰ درصد افزایش یافت. ارز ارزانتر درآمد خارجی صادرکنندگان ژاپنی را پس از تبدیل به ین بزرگتر میکند، اما همزمان هزینه واردات انرژی و مواد اولیه را بالا میبرد. صعود بورس توکیو با نگرانی در بازار ارز همراه شد.
ین طلا و اوراق بدهی در مسیر متفاوت
ین ژاپن تا محدوده ۱۶۲ واحد در برابر هر دلار پایین رفت و ضعیفترین سطح خود از سال ۱۹۸۶ را تجربه کرد. دولت ژاپن در ماههای آوریل و مه در مجموع ۱۱.۷ تریلیون ین، معادل بیش از ۷۲ میلیارد دلار، برای حمایت از پول ملی در بازار ارز هزینه کرد، اما فاصله نرخ بهره آمریکا و ژاپن همچنان تقاضا برای دلار را تقویت کرد. مایکل متکالف، مدیر راهبرد کلان در استیت استریت، وضعیت ین را خطری برای بازارهای جهانی دانست، زیرا بالا رفتن بازده اوراق ژاپن میتواند سرمایههای این کشور را از بازارهای خارجی به داخل بازگرداند.
شاخص گسترده دلار در نیمه نخست سال حدود ۳ درصد افزایش یافت. در بازار اوراق، بازده اوراق ده ساله آمریکا و بریتانیا تقریبا ۲۴ واحد پایه بالا رفت، بازده اوراق آلمان تغییر زیادی نکرد و بازده اوراق ده ساله ژاپن حدود ۵۰ واحد پایه افزایش یافت. هزینه استقراض بریتانیا در مقطعی به بالاترین سطح چند دهه رسید، بازده اوراق سی ساله آمریکا به بیشترین میزان از سال ۲۰۰۷ رسید و اوراق دولتی ژاپن نیز با بازدههای بی سابقه مواجه شد.
بازار طلا مسیری معکوس با تصور رایج از دارایی امن پیمود. قیمت طلا در ژانویه بزرگترین رشد ماهانه خود از سالهای پایانی بحران مالی جهانی را ثبت کرد، اما در ژوئن بیش از ۱۲ درصد کاهش یافت و در آستانه بدترین عملکرد ماهانه از اکتبر ۲۰۰۸ قرار گرفت. این افت میتوانست شدیدترین کاهش فصلی از سال ۲۰۱۳ باشد، هرچند بهای فلز زرد از ابتدای سال ۲۰۲۵ تا پیش از این اصلاح تقریبا دو برابر شده بود. بانکهای مرکزی در آوریل دوباره خریدار خالص طلا بودند، اما این تقاضا فشار نرخ بهره بالا و تقویت دلار را خنثی نکرد.
نفت در اوج تنشهای ماه مارس تا محدوده ۱۲۰ دلار در هر بشکه بالا رفت و نگرانی از انتقال هزینه انرژی به تورم را تشدید کرد. افزایش قیمت سوخت باعث شد معامله گران احتمال کاهش سریع نرخ بهره را کمتر ارزیابی کنند. با عقب نشینی نفت از سقفهای ثبت شده، بخشی از فشار تورمی کاهش یافت، اما بازارهای سهام و اوراق همچنان نسبت به تغییر در عرضه انرژی و هزینه بیمه حساس ماندند.
در بخش بدهی بازارهای نوظهور، اوراق نکول شده ونزوئلا که حدود ۹ سال پرداختی نداشتند، نزدیک به ۵۵ درصد افزایش قیمت ثبت کردند و در میان پربازدهترین داراییهای سال قرار گرفتند. این رشد بیشتر به انتظار سرمایه گذاران برای آغاز فرایند بازسازی بدهی و بهبود امکان وصول مطالبات مربوط بود. با وجود این جهش، حجم بدهی معوق و پیچیدگی مذاکره با طلبکاران، فاصله قیمت اوراق با ارزش اسمی را حفظ کرده است.
پاتریک دوپون لیو، مدیر بازار سرمایه بدهی در استاندارد چارترد، شرایط نیمه دوم سال را دارای زمینهای از ریسک توصیف کرد. در کنار مسیر نرخ بهره آمریکا و شکنندگی ین، تعداد بالای عرضههای اولیه شرکتهای فناوری میتواند ظرفیت جذب نقدینگی را آزمایش کند. سرمایه گذاران همچنین عملکرد واقعی پروژههای هوش مصنوعی، سودآوری تولیدکنندگان تراشه، هزینه تامین برق مراکز داده و واکنش بازار اوراق به تورم را برای تعیین مسیر بعدی بازارهای جهانی دنبال میکنند.
