عربستان جای روسیه را در سبد نفتی هند میگیرد
منابع آگاه از صنعت نفت هند اعلام کردند که با اعمال تحریمهای جدید ایالات متحده علیه دو شرکت بزرگ نفتی روسیه، عربستان سعودی و عراق در ماه دسامبر حجم صادرات نفت خود به پالایشگاههای هندی را افزایش دادهاند. به گزارش رویترز، پالایشگاههای اصلی هند با کاهش واردات نفت از روسیه، اکنون به سمت تأمینکنندگان خاورمیانه از جمله عربستان، عراق و کویت متمایل شدهاند.
بر اساس گزارش منابع خبری، سه پالایشگاه بزرگ هندی از جمله «هندوستان پترولیوم»، «بهارات پترولیوم» و پالایشگاه «مانگالور» تأیید کردهاند که عرضه نفت از سوی عربستان و عراق مطابق با قراردادهای دسامبر انجام خواهد شد و حتی امکان دریافت مقادیر اضافی در قالب قراردادهای اختیاری نیز فراهم شده است.
منابع نزدیک به صنعت نفت هند اعلام کردهاند که شرکتهای سعودی آرامکو و سومو عراق به درخواست پالایشگاههای هندی برای تخصیص کامل محمولههای نفت خام پاسخ مثبت دادهاند. همچنین دستکم یکی از پالایشگاههای بزرگ هند قرار است در ماه دسامبر نسبت به ماه گذشته، محموله بیشتری از عراق دریافت کند.
این تحولات در پی محدودیتهای تازهای صورت میگیرد که ایالات متحده علیه دو غول نفتی روسیه، یعنی «روسنفت» و «لوکاویل»، اعمال کرده است. دولت آمریکا تاریخ ۲۱ نوامبر را بهعنوان آخرین مهلت برای پایان دادن به تمام معاملات تجاری با این دو شرکت تعیین کرده و این تصمیم باعث تغییر جریان تجارت نفت در بازارهای جهانی شده است.
در واکنش به این تحریمها، پنج شرکت اصلی پالایشگاهی هند، شامل «هندوستان پترولیوم»، «بهارات پترولیوم»، «ریلاینس اینداستریز»، «پالایشگاه مانگالور» و «اچبیسیال متال انرژی»، خرید نفت از روسیه را برای ماه دسامبر متوقف کردهاند. این پنج شرکت در مجموع حدود ۶۵ درصد از کل واردات نفت روسیه به هند را در اختیار داشتند و تصمیم آنها باعث افت قابلتوجهی در میزان تقاضای نفت روسی شده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، شرکت «ریلاینس اینداستریز» که بزرگترین پالایشگاه خصوصی هند به شمار میرود و روزانه حدود ۵۰۰ هزار بشکه نفت خام از روسنفت وارد میکرد، اعلام کرده است که در راستای تبعیت از تحریمهای آمریکا، خرید نفت روسیه را متوقف میکند اما همزمان به قراردادهای خود با سایر عرضهکنندگان از جمله کشورهای خلیج فارس پایبند خواهد بود.
منابع نزدیک به این شرکت اعلام کردند که «ریلاینس» اخیراً چند قرارداد جدید برای خرید نفت از منابع جایگزین امضا کرده است. این شرکت سه میلیون بشکه نفت خام «الشاهین» و «الخفجی» قطر، دو میلیون بشکه نفت «بصره متوسط» عراق، دو میلیون بشکه نفت «توبی» و «سابی» برزیل و دو میلیون بشکه نفت خام «وست تگزاس» آمریکا را خریداری کرده است. بر اساس این گزارش، محمولههای خاورمیانه در ماه دسامبر بارگیری خواهند شد، نفت برزیل در همان ماه تحویل میشود و محموله آمریکایی در ماه ژانویه به بندر سیکا در هند خواهد رسید.
یکی از منابع صنعتی هند در گفتوگو با خبرگزاری رویترز اعلام کرده است: «احتمال دارد خریدهای بیشتری نیز در حال انجام باشد اما هنوز جزئیات کامل مشخص نشده است. شرکتهای هندی ممکن است به دنبال انعقاد قراردادهای بلندمدت جدید با آرامکو، مؤسسه نفت کویت، سومو عراق و شرکت نفت ابوظبی باشند تا ثبات بیشتری در تأمین انرژی کشور ایجاد شود.»
در همین زمینه، شرکت «قطر انرژی» نیز قرارداد بلندمدتی به مدت ۱۷ سال با شرکت «پترولیوم ایالت گجرات» هند امضا کرده است. بر اساس این توافق، از سال ۲۰۲۶ سالانه حدود یک میلیون تن گاز طبیعی مایع (LNG) به هند صادر خواهد شد. این قرارداد در راستای تقویت امنیت انرژی هند و تنوعبخشی به منابع واردات گاز طبیعی ارزیابی میشود.
از سوی دیگر، اتحادیه اروپا نیز اعلام کرده که از ۲۱ ژانویه سال آینده میلادی، از خرید فرآوردههای سوختی که در پالایشگاههایی تولید شدهاند که طی ۶۰ روز گذشته از نفت خام روسیه استفاده کردهاند، خودداری خواهد کرد. این تصمیم میتواند بر صادرات فرآوردههای نفتی شرکت «ریلاینس اینداستریز» تأثیر بگذارد؛ زیرا حدود ۲۸ درصد از صادرات این شرکت به بازار اروپا اختصاص دارد.
در همین حال، منابع آگاه خبر دادهاند که کاهش خرید نفت روسیه از سوی هند در حالی اتفاق میافتد که احتمال سفر ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه به هند افزایش یافته است. مقامات آمریکایی نیز همچنان فشارهای خود را بر دهلینو و پکن برای کاهش واردات نفت روسیه ادامه میدهند.
در کنار این تحولات، یکی از مقامات ارشد وزارت بازرگانی هند اعلام کرد که هیئتی متشکل از صادرکنندگان بزرگ این کشور، سفر چهاردروزهای به مسکو را آغاز کرده است. هدف از این سفر بررسی فرصتهای تجاری جدید و تنوعبخشی به بازارهای صادراتی هند در شرایطی است که تعرفههای سنگین ایالات متحده بر کالاهای هندی همچنان پابرجاست.
همزمان با افزایش نقش کشورهای عربی در بازار انرژی هند، مؤسسه نفت کویت نیز از عرضه محمولههای جدید نفت خام سنگین برای بارگیری در ماه دسامبر خبر داده است. این مؤسسه ۵۰۰ هزار بشکه نفت خام سنگین را برای بارگیری در روزهای ۶ و ۷ دسامبر و همین مقدار نفت خام «ایوسین» را برای روزهای ۸ و ۹ دسامبر در قالب مزایده فوری عرضه کرده است.
این مزایده تا روز چهارشنبه ادامه دارد و با پایان آن، مجموع فروش نفت خام سنگین کویت در بازار فوری به ۳.۹ میلیون بشکه خواهد رسید. گزارشها حاکی از آن است که این اقدام با هدف جبران اختلال در فعالیت پالایشگاه «الزور» کویت انجام میشود. این پالایشگاه با ظرفیت ۶۱۵ هزار بشکه در روز، اخیراً به دلیل وقوع حریق بخشی از فعالیت خود را متوقف کرده بود.
منابع صنعتی اعلام کردند که عملیات بازسازی در پالایشگاه الزور در حال انجام است و انتظار میرود برخی از واحدهای حذف گوگرد در هفته جاری دوباره فعال شوند. همچنین یکی از سه برج تقطیر آسیبدیده این پالایشگاه قرار است در نیمه نخست دسامبر مجدداً به بهرهبرداری برسد.
در مجموع، گزارشهای بینالمللی نشان میدهد که تحریمهای جدید آمریکا علیه روسیه باعث تغییر مسیر تجارت جهانی نفت شده و کشورهای خاورمیانه بهویژه عربستان سعودی و عراق، جایگاه پررنگتری در تأمین نفت خام مورد نیاز هند به دست آوردهاند. انتظار میرود با ادامه این روند، سهم روسیه از بازار نفت هند بهطور موقت کاهش یابد و تولیدکنندگان خاورمیانهای از این فرصت برای تقویت روابط انرژی خود با دهلینو استفاده کنند.
