جزئیات جدید حذف یارانه نقدی؛ درآمد بالای این ارقام مشمول قطع یارانه می‌شود
معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی جزئیات تازه‌ای از معیارهای حذف یارانه نقدی خانوارها را اعلام کرد. بر اساس این اظهارات که به استناد مصوبه هیئت وزیران ارائه شده، از این پس مبنای حذف یارانه، سطح درآمد و ارزش دارایی‌های خانوار خواهد بود و تمرکز اصلی از دهک‌بندی سنتی به شاخص‌های واقعی اقتصادی تغییر می‌کند.
به گفته معاون رفاه وزارت کار، در مصوبه جدید چند شرط برای حذف یارانه در نظر گرفته شده که مهم‌ترین آن، میزان درآمد ماهانه خانوار است. طبق این معیار، اگر درآمد خانوار یک‌نفره به بیش از ۳۰ میلیون تومان در ماه برسد، یارانه آن خانوار حذف خواهد شد. همچنین در مورد خانوارهای دونفره نیز اگر مجموع درآمد ماهانه به بیش از ۳۶ میلیون تومان برسد، مشمول حذف یارانه خواهند شد.
وی در توضیح نحوه اجرای این سیاست اظهار کرد که ملاک بررسی، مجموع درآمد تمامی اعضای خانوار است و تنها درآمد سرپرست خانوار مبنا قرار نمی‌گیرد. بر این اساس، در صورت وجود چند منبع درآمدی در یک خانواده، همه آن‌ها با یکدیگر جمع شده و سپس درباره حذف یا ادامه پرداخت یارانه تصمیم‌گیری می‌شود.
این مقام مسئول همچنین به معیارهای مربوط به دارایی‌ها اشاره کرد و گفت علاوه بر سطح درآمد، میزان ارزش املاک و خودروهای خانوار نیز در تعیین مشمولان حذف یارانه نقش دارد. طبق ضوابط اعلام‌شده، اگر مجموع ارزش املاک یک خانوار بیش از ۵۰ میلیارد تومان باشد، یارانه آن خانوار قطع خواهد شد. همچنین اگر مجموع ارزش خودروهای اعضای یک خانواده بیش از ۵ میلیارد تومان برآورد شود، این خانوار نیز از فهرست یارانه‌بگیران خارج می‌شود.
به گفته معاون رفاه، در بررسی دارایی‌ها نیز کل اعضای خانوار به صورت یک واحد اقتصادی در نظر گرفته می‌شوند. به عنوان مثال، اگر اعضای یک خانواده به طور مجموع چند خودرو داشته باشند و ارزش آن‌ها از سقف تعیین‌شده عبور کند، آن خانواده مشمول حذف یارانه خواهد شد، حتی اگر هر خودرو به نام یک فرد متفاوت ثبت شده باشد.
وی درباره دامنه اجرای این سیاست نیز توضیح داد که برآوردهای اولیه نشان می‌دهد با اجرای این شاخص‌ها، حدود ۱۵ درصد از جمعیت کشور از فهرست یارانه‌بگیران حذف خواهند شد و در مقابل، حدود ۸۵ درصد از خانوارها همچنان یارانه دریافت خواهند کرد. به گفته او، هدف از این سیاست تمرکز یارانه‌ها بر خانوارهای کم‌درآمد و کاهش پرداخت به گروه‌های پردرآمد جامعه است.
معاون رفاه وزارت کار در ادامه به نحوه شناسایی درآمدها اشاره کرد و گفت اطلاعات مربوط به درآمد افراد از طریق داده‌های رسمی و به‌ویژه سازمان امور مالیاتی بررسی می‌شود. در واقع، درآمدهای مشمول مالیات به عنوان یکی از منابع اصلی تشخیص سطح درآمد خانوارها مورد استفاده قرار می‌گیرد. در کنار آن، اطلاعات مربوط به املاک و خودروها نیز از پایگاه‌های داده رسمی دریافت و در محاسبات لحاظ می‌شود.
وی تأکید کرد که در این روش جدید، دیگر تمرکز بر دهک‌بندی سنتی نخواهد بود و به جای آن، شاخص‌های مستقیم اقتصادی مانند میزان درآمد و سطح دارایی‌ها ملاک عمل قرار می‌گیرد. به این ترتیب، ممکن است خانواری که در دهک‌های میانی قرار دارد اما دارایی‌های باارزش یا درآمد بالا دارد، از فهرست یارانه‌بگیران حذف شود.
بر اساس این گزارش، مصوبه مربوط به معیارهای جدید حذف یارانه در تاریخ ۲۵ آذرماه به تصویب هیئت وزیران رسیده و مبنای اجرایی سیاست‌های جدید قرار گرفته است. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مسئول اجرای این مصوبه و بررسی وضعیت اقتصادی خانوارها برای تعیین مشمولان حذف یارانه است.
در سال‌های گذشته، دهک‌بندی درآمدی به عنوان معیار اصلی پرداخت یارانه مورد استفاده قرار می‌گرفت، اما در رویکرد جدید تلاش شده است با استفاده از اطلاعات واقعی درآمد و دارایی، شناسایی دقیق‌تری از خانوارهای پردرآمد صورت گیرد. مسئولان وزارت کار اعلام کرده‌اند که هدف از این تغییر، بهبود عدالت در توزیع یارانه‌ها و جلوگیری از پرداخت به خانوارهایی است که از توان مالی بالاتری برخوردارند.
با اجرای این سیاست، خانوارهایی که درآمد و دارایی آن‌ها از سقف‌های تعیین‌شده فراتر باشد، به تدریج از فهرست یارانه‌بگیران حذف خواهند شد. در مقابل، پرداخت یارانه به خانوارهای کم‌درآمد و دهک‌های پایین جامعه ادامه خواهد یافت. مسئولان مربوطه اعلام کرده‌اند که روند بررسی و حذف یارانه‌ها بر اساس اطلاعات رسمی و به صورت مرحله‌ای انجام می‌شود.
