چرخش بزرگ نقدینگی در بورس پس از یک دوره بیاعتمادی
بازار سهام در روز یکشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۴ یکی از متفاوتترین روزهای خود طی هفتههای اخیر را پشت سر گذاشت؛ روزی که همراه با تغییر محسوس انتظارات، بازگشت جریان نقدینگی، افزایش تقاضا و رشد همزمان شاخصها بود. این اتفاقها در حالی رقم خورد که بازار طی روزهای گذشته تحت تأثیر فشار فروش قرار داشت و نشانههایی از بیاعتمادی و رفتار محافظهکارانه در میان بخش بزرگی از معاملهگران مشهود بود.
در آغاز معاملات، فعالان بازار با فضایی مواجه شدند که از روزهای پیش نشانههایی از بازگشت امید در آن دیده میشد. انتشار مجموعهای از خبرهای مثبت اقتصادی و سیاسی، نقش اصلی را در تغییر سریع انتظارات ایفا کرد و باعث شد تقاضا در بسیاری از نمادها تقویت شود. همین تغییر رویکرد معاملاتی کافی بود تا فشار فروش روزهای گذشته کاهش یابد و مسیر بازار از حالت تدافعی خارج شود.
ورود نقدینگی حقیقی به بازار نیز از همان دقایق ابتدایی قابل مشاهده بود. معاملهگران حقیقی که طی چند روز گذشته در موضع محافظهکارانه قرار داشتند، امروز حجم بیشتری از داراییهای خود را وارد چرخه معاملات کردند. نتیجه این تغییر رفتاری، افزایش تعداد نمادهای سبزپوش به حدود ۷۲ درصد بود؛ وضعیتی که طی هفتههای اخیر کمسابقه به شمار میرفت.
آغاز رالی بازیابی در شاخصها
در پایان معاملات، شاخص کل بورس با رشد ۳۴٬۰۵۸ واحدی در سطح ۳,۱۳۹,۵۸۵ واحد قرار گرفت. این میزان رشد معادل حدود ۱.۱ درصد است و در حالی رخ داد که طی روزهای گذشته فشار فروش در نمادهای بزرگ، مسیر شاخص را منفی کرده بود. بازگشت شاخص کل نشان داد سرمایههای بزرگ بازار نسبت به تغییرات کلان حساس بوده و با مشاهده اولین نشانههای کاهش ریسک، دوباره به سمت سهام بنیادی متمایل شدهاند.
شاخص کل هموزن نیز با رشد ۷٬۶۰۹ واحدی، به عدد ۹۱۴,۹۳۷ واحد رسید که برابر با رشد ۰.۸ درصدی است. اگرچه رشد شاخص هموزن کمتر از رشد شاخص کل بود، اما مثبت شدن دوباره این شاخص پس از چند روز فشار عرضه، نشانهای از تقویت تقاضا در نمادهای کوچک و متوسط بازار است. اختلاف رشد این دو شاخص نشان میدهد که لیدرهای بازار—بهویژه گروههای پتروشیمی، فلزات و بانکیها—محرک اصلی بازار امروز بودهاند.
همچنین شاخص فرابورس با افزایش ۱۸۷ واحدی به عدد ۲۸٬۱۰۵ واحد رسید. این رشد نشان میدهد که جو مثبت معاملاتی تنها محدود به بورس نبود و فرابورس نیز از جریان نقدینگی جدید منتفع شد. مجموعه این سه شاخص تأیید میکند که بازار در ۲۵ آبان یک رالی بازیابی را تجربه کرده است.
ورود پول حقیقی پس از چند روز خروج سنگین
بر اساس آمارهای معاملاتی، در بازار امروز ۵۸۷ میلیارد تومان ورود پول حقیقی ثبت شد. این نخستین ورود قابلتوجه پول حقیقی پس از چند روز خروج سنگین از بازار است. از این رقم، حدود ۳۹۷ میلیارد تومان وارد نمادهای کوچک (کمتر از ۴۰ همت ارزش بازار) شد و ۱۹۰ میلیارد تومان نیز به سمت نمادهای بزرگ رفت. این ترکیب نشان میدهد معاملهگران حقیقی هم به سمت سهمهای بنیادی حرکت کردهاند و هم تمایل بیشتری برای پذیرش ریسک نشان دادهاند.
نسبت خرید حقیقی نیز به ۷۹ درصد رسید که بیانگر نقشآفرینی بیشتر سهامداران حقیقی در سمت تقاضاست. همزمان، خروج ۶۳۱ میلیارد تومان نقدینگی از صندوقهای درآمد ثابت، نشانهای دیگر از افزایش تمایل بازار به پذیرش ریسک محسوب میشود؛ موضوعی که معمولاً در روزهای شکلگیری موجهای بازگشتی مشاهده میشود.
ارزش معاملات و رفتار سرمایهگذاران
ارزش کل معاملات بازار در روز ۲۵ آبان برابر با ۱۵۹,۵۱۴ میلیارد تومان بود. با وجود این رقم بالا، تنها ۸,۹۶۸ میلیارد تومان از این مقدار به معاملات خرد اختصاص داشت که حدود ۶ درصد کل معاملات را تشکیل میدهد. این نسبت پایین نشان میدهد بخش بزرگی از معاملات همچنان تحت تأثیر فعالیت حقوقیها و معاملات بلوکی است.
با این حال، افزایش معاملات خرد نسبت به روزهای گذشته نشاندهنده بیدار شدن دوباره معاملهگران خرد است. سرانه خرید حقیقیها ۶۰.۳ میلیون تومان و سرانه فروش ۲۴.۷ میلیون تومان ثبت شد. این اختلاف نشان میدهد که امروز نهتنها ورود پول حقیقی رخ داده، بلکه کیفیت خرید نیز بالاتر بوده است؛ موضوعی که معمولاً سیگنالی مثبت برای روزهای آتی تلقی میشود.
رفتار گلهای مثبت در بازار
بازار در ۲۵ آبان نمونه واضحی از رفتار گلهای مثبت را از خود نشان داد. با انتشار خبرهای مثبت سیاسی و اقتصادی و امید به کاهش ریسکهای سیستماتیک، معاملهگران به سرعت از فاز تدافعی خارج شدند. تعداد نمادهای مثبت برابر با ۶۵۰ نماد بود، در حالی که نمادهای منفی تنها ۲۵۱ مورد را شامل میشد. این اختلاف، برتری محسوس تقاضا نسبت به عرضه را نشان میدهد.
پدیده «ترس از عقب ماندن» یا FOMO نیز در بسیاری از نمادهای بزرگ مشاهده شد؛ موضوعی که معمولاً پس از افزایش ناگهانی انتظارات مثبت در بازار شکل میگیرد. بازار طی روزهای گذشته نشانههایی از خستگی و بیاعتمادی را نشان میداد، اما چرخش امروز انتظارات باعث شد الگوی رفتاری معاملهگران در کوتاهمدت تغییر کند.
بازار در انتظار کاهش ریسکهای سیستماتیک
بخش بزرگی از رشد امروز به دلیل بهبود انتظارات نسبت به صنایع بزرگ بود. گروههای پتروشیمی، فلزات و بانکیها که طی هفتههای اخیر تحت فشار بودند، امروز بیشترین اثر مثبت را بر شاخص داشتند. افزایش نرخ ارز نیمایی برای برخی صنایع، کاهش نگرانیها درباره نرخ خوراک و احتمال بهبود عملکرد عملیاتی در گزارشهای ماهانه و فصلی از جمله عواملی بودند که تقاضا را در این گروهها تقویت کردند.
ورود پول حقیقی به نمادهای کوچک نیز نشان داد بازار در حال بازبینی ارزشگذاری بسیاری از سهمهایی است که در ماههای گذشته افت کرده و به محدوده ارزنده رسیده بودند. در صورت کاهش ریسکهای سیاسی، پتانسیل رشد در صنایع مختلف همچنان فعال ارزیابی میشود.
کاهش هیجان منفی و بازگشت امید
یک کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس اعلام کرد که رشد بازار در ۲۵ آبان واکنشی طبیعی به احتمال بهبود شرایط اقتصادی بود. به گفته او، فشار فروش در هفتههای اخیر بازار را بیش از اندازه در فضای منفی قرار داده بود و همین باعث شد با اولین جرقه خبری، سمت تقاضا فعال شود. وی افزود ورود پول حقیقی یکی از مهمترین نشانههای بازگشت امید به بازار است.
این کارشناس تأکید کرد در صورتی که ارزش معاملات خرد بالای ۱۰ هزار میلیارد تومان تثبیت شود و روند اخبار مثبت ادامه پیدا کند، احتمال شکلگیری موج صعودی میانمدت وجود دارد. با این حال، اگر بازار دوباره درگیر ابهامات سیاسی یا اقتصادی شود، جریان نقدینگی حقیقی ممکن است دوباره از بازار خارج شود.
در نهایت، بازار در روز ۲۵ آبان نشان داد که هنوز ظرفیت رشد دارد و کافی است ریسکهای سیستماتیک کاهش یابد تا سرمایهگذاران دوباره فعال شوند. هفته پیشرو میتواند برای بورس هفتهای متعادل اما با تمایل به صعود باشد.
