کاهش تولید نفت عربستان عرضه اوپک را زیر فشار تازه قرار داده است
تازهترین آمار بازار نفت نشان میدهد کاهش تولید نفت عربستان در ماه اوت ۲۰۲۶ به سطحی کمسابقه رسیده است. عربستان به دبیرخانه اوپک اعلام کرده تولید نفت خام این کشور در اوت با افت روزانه حدود ۱.۹ میلیون بشکه نسبت به ماه قبل، به ۶.۲۳۸ میلیون بشکه در روز رسیده است. با توجه به تولید حدود ۸.۱۳۵ میلیون بشکه در روز در ژوئیه، افت ثبتشده بیش از ۲۳ درصد است. این سطح حتی از رقم ۶.۳۱۶ میلیون بشکه در روز در آوریل پایینتر است و بر پایه دادههای گزارششده، کمترین میزان تولید عربستان از سال ۱۹۹۰ به شمار میرود.
کاهش اخیر پس از چند ماه بازیابی تولید رخ داده است. اختلال دوباره در مسیرهای صادراتی و افزایش ریسک حمل نفت در آبراههای منطقه، امکان ادامه این روند را محدود کرد. عربستان یکی از بزرگترین تامینکنندگان نفت خام بازار جهانی است و تغییر قابل توجه در تولید یا صادرات آن میتواند بر توازن عرضه فیزیکی، هزینه حمل و قیمت نفت اثر بگذارد. فشار بر مسیرهای دریایی خلیج فارس و دریای سرخ نیز توجه بازار را به امکان انتقال واقعی محمولهها افزایش داده است.
افت صادرات و استفاده از ذخایر نفتی عربستان
دادههای ردیابی نفتکشها با جهت کلی آمار اعلامی عربستان همخوانی دارد. برآوردهای بازار نشان میدهد صادرات نفت خام عربستان در ماه اوت حدود یک سوم کاهش یافته و به نزدیک ۳ میلیون بشکه در روز رسیده است. برخی دادههای مستقل نیز صادرات اوت را در محدوده ۳ تا ۳.۱ میلیون بشکه در روز قرار میدهند. این میزان به شکل محسوسی پایینتر از سطوح پیشین است و نشان میدهد افت تولید در حجم نفت قابل انتقال به مشتریان خارجی نیز منعکس شده است.
در گزارش اوپک، عربستان رقم دیگری با عنوان عرضه نفت خام به بازار ارائه کرده که برای اوت به ۷.۱۲۲ میلیون بشکه در روز رسیده است. این عدد از تولید مستقیم اعلامشده، یعنی ۶.۲۳۸ میلیون بشکه در روز، بالاتر است. چنین فاصلهای میتواند نشان دهد بخشی از نفت تحویلی به بازار از موجودی مخازن تامین شده است. برداشت از ذخایر در دوره محدودیت تولید یا صادرات میتواند بخشی از تعهدات فروش را پوشش دهد، اما ادامه آن به سطح موجودی و سرعت عادی شدن تولید و حمل وابسته است.
همزمان باید میان آمار مستقیم اعضا و برآورد منابع ثانویه اوپک تفاوت قائل شد. اوپک علاوه بر ارقام اعلامی کشورها، ارزیابی موسسات و منابع مستقل بازار را نیز منتشر میکند. منابع ثانویه تولید نفت عربستان در اوت را حدود ۷.۲۷۶ میلیون بشکه در روز برآورد کردهاند که کاهش بسیار محدودتری را نشان میدهد. اختلاف این دو مجموعه داده باعث شده معاملهگران آمار تولید، صادرات نفتکشها و برداشت احتمالی از ذخایر را همزمان بررسی کنند.
واکنش قیمت نفت به محدودیت عرضه خاورمیانه
کاهش تولید نفت عربستان و افت صادرات آن همزمان با فشار گستردهتر بر عرضه نفت منطقه ثبت شده است. اداره اطلاعات انرژی آمریکا اعلام کرده حجم تولید متوقفشده در خاورمیانه طی اوت به حدود ۶.۷ میلیون بشکه در روز رسیده که از حدود ۵ میلیون بشکه در روز در ژوئیه بیشتر است. این نهاد همچنین برآورد کرده ذخایر جهانی نفت از ابتدای سال تاکنون حدود ۴۰۰ میلیون بشکه کاهش یافته است. کاهش موجودیها در کنار افت عرضه یکی از صادرکنندگان بزرگ، حساسیت بازار را نسبت به هر اختلال تازه افزایش داده است.
بازار نفت در روزهای اخیر واکنش صعودی نشان داده است. قیمت نفت برنت روز پنجشنبه بالای ۱۰۰ دلار باقی ماند و در بخشی از معاملات به حدود ۱۰۲ دلار در هر بشکه رسید. برنت از کفهای اوایل اوت نزدیک به ۳۰ درصد رشد کرده و نفت وست تگزاس اینترمدیت نیز به محدوده ۹۷ دلار نزدیک شده است. افزایش هزینه بیمه، تغییر مسیر نفتکشها و طولانیتر شدن زمان حمل نیز هزینه رساندن نفت به پالایشگاهها را بالا برده و بر بازار فیزیکی اثر گذاشته است.
دادههای تردد دریایی نشان میدهد عبور شناورها از تنگه هرمز در یکی از روزهای اخیر به ۷ کشتی رسیده، در حالی که میانگین ده روزه حدود ۱۴ کشتی بوده است. البته ممکن است بخشی از نفتکشها با سامانه شناسایی خاموش حرکت کرده باشند و در دادههای عمومی دیده نشوند. در سوی دیگر، بارگیری نفت خام و میعانات در بندر ینبع عربستان طی سپتامبر نشانههایی از بهبود داشته است. وورتکسا بارگیری را حدود ۳.۷ میلیون بشکه در روز و کپلر نزدیک ۲.۹ میلیون بشکه در روز برآورد کرده که هر دو از سطح اوت بالاتر هستند.
کاهش تولید نفت عربستان در مقیاس بازار اوپک نیز قابل مشاهده است. یک بررسی مبتنی بر دادههای جریان نفت و اطلاعات شرکتهای ردیابی نشان داده تولید اعضای اوپک در اوت نسبت به ماه قبل حدود ۶۴۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته و به ۱۹.۷۱ میلیون بشکه در روز رسیده است. این افت در حالی رخ داد که شماری از تولیدکنندگان اوپک پلاس برای افزایش تولید برنامه داشتند، اما محدودیتهای عملیاتی و حمل باعث شد افزایش هدف تولید به همان نسبت به افزایش نفت قابل عرضه در بازار تبدیل نشود.
اوپک در تازهترین گزارش خود پیشبینی رشد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ را از برآورد پیشین ۵۸۰ هزار بشکه به حدود ۳۸۰ هزار بشکه در روز کاهش داده است. این سازمان و متحدانش نیز در نشست ۶ سپتامبر تصمیم گرفتند سطح تولید مورد نیاز سپتامبر را برای اکتبر حفظ کنند. در بازار، میزان واقعی صادرات عربستان، سرعت بازگشت بارگیری در ینبع، جریان نفت از تنگه هرمز و فاصله میان تولید اعلامی و برآورد منابع ثانویه همچنان از شاخصهای اصلی سنجش وضعیت عرضه هستند.
جان ایوانز، تحلیلگر شرکت پی وی ام، گفته است اگر عرضه و صادرات نفت کاهش یابد، توازن بازار فشرده باقی میماند و قیمتها در سطوح بالا حفظ میشوند. همزمان، افزایش خرید نفت چین نیز اهمیت بیشتری پیدا کرده است؛ زیرا رشد تقاضای بزرگترین واردکننده نفت جهان میتواند در دوره محدودیت عرضه فشار بیشتری بر بازار فیزیکی ایجاد کند. دادههای واردات آسیا نیز در کنار آمار تولید و حمل دریایی برای جهت قیمت نفت اهمیت یافتهاند.
