قیمت نفت با افزایش رفتوآمد نفتکشها عقب نشست
قیمت نفت در معاملات روز جمعه بازار جهانی کاهش یافت؛ زیرا آغاز دوباره عبور نفتکشها از تنگه هرمز، انتظار معاملهگران برای بازگشت تدریجی عرضه خلیج فارس را تقویت کرد. کاهش نگرانی درباره دسترسی خریداران به محمولههای انباشتهشده، بخشی از صرف ریسک قراردادهای نفتی را از بین برد.
در مقطعی از معاملات، بهای آتی نفت برنت با ۵۴ سنت معادل ۰.۶۸ درصد کاهش به ۷۸ دلار و ۳۱ سنت برای هر بشکه رسید. قیمت نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز ۴۶ سنت یا ۰.۶۰ درصد پایین آمد و در سطح ۷۶ دلار و ۱۴ سنت قرار گرفت. قرارداد تحویل ژوئیه نفت آمریکا روز دوشنبه منقضی میشود و قرارداد فعالتر اوت با افت ۷۹ سنتی، ۷۵ دلار و ۶ سنت معامله شد.
هر دو شاخص اصلی بازار انرژی در معاملات پنجشنبه به پایینترین سطح خود از اوایل ماه مارس رسیده بودند. فشار نزولی پس از آن شدت گرفت که چند نفتکش بارگیریشده، مسیر خروج از خلیج فارس را در پیش گرفتند. دادههای رهگیری نشان داد سه ابرنفتکش با پرچم عربستان و مجموع محموله ۶ میلیون بشکه نفت خام از آبراه عبور کردهاند. یک نفتکش حامل نفتا و یک کشتی حامل گاز طبیعی مایع نیز در میان شناورهای عبوری گزارش شدند.
برنت و نفت آمریکا از ابتدای هفته حدود ۱۰ درصد از ارزش خود را از دست دادهاند. این عقبنشینی در شرایطی ثبت شد که قیمتها در اوج اختلال عرضه از مرز ۱۲۰ دلار برای هر بشکه عبور کرده بودند. فعالان بازار احتمال میدهند با بهبود حملونقل، محمولههایی که امکان خروج نداشتند در هفتهها و ماههای آینده به مقصد پالایشگاهها حرکت کنند.
چشمانداز ورود محمولههای انباشته به بازار
برآورد تحلیلگران نشان میدهد بیش از ۸۵ میلیون بشکه نفت سرگردان در بنادر و پایانههای خلیج فارس میتواند به بازار جهانی راه پیدا کند. ورود این محمولهها همراه با افزایش تدریجی تولید منطقه، توازن کوتاهمدت عرضه و تقاضا را تغییر میدهد. زمانبندی تحویل به آمادهسازی کشتیها، پوشش بیمه، بررسی مسیر دریایی و بازگشت خدمات بندری وابسته است.
تیم واتر، تحلیلگر ارشد بازار در شرکت کی سی ام، گفته است معاملهگران پیش از پذیرش موج تازه کاهش قیمت، به شواهد روشنتری از عادیشدن ترافیک نفتکشها نیاز دارند. از نگاه فعالان کشتیرانی، چند عبور اولیه برای تایید بازگشت پایدار صادرات کافی نیست و حرکت شناورها باید به شکل مستمر ادامه پیدا کند.
انجمن بینالمللی مالکان مستقل نفتکشها نیز بر اطمینان از ایمنی ناوبری تاکید کرده است. شرکتهای کشتیرانی و بیمهگران وضعیت مسیر، پوشش خسارت، مقررات تحریم، هزینههای احتمالی عبور و برنامه پاکسازی خطرهای دریایی را بررسی میکنند. بنابراین افزایش عرضه واقعی ممکن است با فاصله زمانی نسبت به واکنش سریع قراردادهای آتی رخ دهد.
اهمیت اقتصادی تنگه هرمز به حجم بالای انرژی عبوری از آن بازمیگردد. بر پایه دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، جریان نفت از این مسیر در سال ۲۰۲۴ به طور میانگین حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز بود که نزدیک به یک پنجم مصرف جهانی مایعات نفتی را تشکیل میداد. حدود ۲۰ درصد تجارت جهانی گاز طبیعی مایع نیز عمدتا از مبدا قطر و امارات از همین آبراه عبور میکرد.
تولیدکنندگان منطقه برای افزایش صادرات آماده میشوند. شرکت نفت کویت اعلام کرده است همه اطلاعیههای فورس ماژور صادرشده در دوره اختلال فورا لغو شدهاند. این شرکت برنامه دارد تولید نفت خود را در مدت یک هفته به بیش از ۲ میلیون بشکه در روز برساند. لغو محدودیتهای قراردادی میتواند ازسرگیری تحویل نفت خام و فرآوردهها به مشتریان را تسهیل کند.
بسیم محمد، وزیر نفت عراق، نیز اعلام کرده است میدانهای نفتی این کشور برای افزایش تولید آماده هستند و بازگشت به نرخهای قبلی به صورت تدریجی انجام خواهد شد. صادرات نفت عراق از مسیر تنگه هرمز در ماه آوریل به حدود ۱۰ میلیون بشکه کاهش یافته بود، در حالی که حجم معمول صادرات ماهانه پیش از اختلال نزدیک به ۹۳ میلیون بشکه گزارش میشد.
بازگشت عرضه و محدودیت افت بیشتر قیمتها
بانکهای بینالمللی درباره سرعت کاهش قیمت نفت دیدگاه یکسانی ندارند. سیتی در سناریوی پایه خود با احتمال ۶۰ درصد، عادیشدن پایدار جریان محمولهها و حرکت بازار به سمت مازاد عرضه را پیشبینی کرده و محدوده ۶۰ تا ۶۵ دلار برای برنت در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۷ را محتمل دانسته است. کومرتس بانک نیز پیشبینی پایان سال خود برای برنت را از ۸۵ دلار به ۸۰ دلار کاهش داده است.
در مقابل، برخی موسسات انتظار ندارند قیمتها به سرعت به سطوح پیش از اختلال بازگردند. گلدمن ساکس عادیشدن صادرات خلیج فارس تا پایان ژوئیه و بازیابی تولید تا ماه اکتبر را محتمل میداند. بی ان پی پاریبا نیز با اشاره به نیاز پالایشگاهها و مخازن به نفت تازه، محدوده ۷۵ دلار را کف ماندگار بازار در آینده قابل پیشبینی ارزیابی کرده است.
چشمانداز تقاضا نیز مانع از انتظار برای افت نامحدود قیمتهاست. سازمان کشورهای صادرکننده نفت در گزارش دورنمای جهانی نفت، مصرف روزانه جهان را برای سال ۲۰۳۰ حدود ۱۱۳.۳ میلیون بشکه پیشبینی کرده است؛ رقمی که در مقایسه با برآورد ۱۰۵.۱ میلیون بشکه در روز برای سال ۲۰۲۵ افزایش نشان میدهد. رشد حملونقل، صنایع پتروشیمی و تقاضای اقتصادهای غیرعضو سازمان همکاری اقتصادی و توسعه از عوامل اصلی این افزایش معرفی شدهاند.
همزمان، شرایط مالی جهانی فشار دیگری بر بازار وارد کرده است. فدرال رزرو آمریکا دامنه نرخ بهره هدف را در سطح ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد حفظ کرده و بر ادامه کنترل تورم تاکید دارد. تقویت دلار در پی انتظار برای ماندگاری نرخهای بالا، خرید نفت را برای دارندگان ارزهای دیگر گرانتر میکند و میتواند تقاضای مالی برای قراردادهای کالایی را محدود نگه دارد.
بازار در معاملات پیش رو، تعداد نفتکشهای عبوری، سرعت بارگیری پایانهها، بازگشت ظرفیت تولید عراق و کویت، هزینه بیمه دریایی و حجم محمولههای تحویلی به پالایشگاهها را دنبال میکند. تغییر در هر یک از این متغیرها میتواند فاصله میان عرضه اعلامشده و نفتی را که عملا وارد چرخه تجارت جهانی میشود، کم یا زیاد کند.
