استارت هند برای تولید داخلی مواد معدنی کمیاب
دهلی نو – خبرگزاری اقتصادبین | دولت هند طرحی گسترده برای آغاز تولید داخلی مواد معدنی کمیاب با هدف کاهش وابستگی به واردات از چین آغاز کرده است. به گزارش رسانههای بینالمللی و منابع آگاه، این برنامه با ارزش اولیه ۲۵ میلیارد روپیه (حدود ۳۷۳ میلیون دلار سنگاپور) قرار است مشوقهایی برای شرکتهای خصوصی ارائه دهد تا ظرفیت تولید داخلی در این حوزه حیاتی افزایش یابد.
ارائه برنامه مشوق برای تولیدکنندگان خصوصی
منابع مطلع که نامشان فاش نشده، اعلام کردند دولت هند قصد دارد بهزودی این طرح را برای تصویب به کابینه ارائه کند. بر اساس اعلام این منابع، شرکتهایی که در زنجیره تولید مواد معدنی کمیاب فعالیت میکنند، میتوانند از مشوقهای دولتی بهرهمند شوند. این مشوقها در قالب یارانههای سرمایهگذاری و عملیاتی به تولیدکنندگان اعطا خواهد شد تا هزینههای بالای ورود به این صنعت را پوشش دهند.
تمرکز بر تولید نئودیمیوم و پرازئودیمیوم
طبق اطلاعات منتشر شده، دولت هند قصد دارد از سه تا چهار شرکت بزرگ برای تولید حدود ۴۰۰۰ تن مواد معدنی کمیاب بر پایه عناصر نئودیمیوم و پرازئودیمیوم در یک دوره زمانی هفت ساله حمایت کند. این دو عنصر نقش کلیدی در تولید آهنرباهای قدرتمند برای کاربردهای مختلفی همچون خودروهای برقی و توربینهای بادی دارند.
بر اساس این طرح، یک بازه زمانی دو ساله برای توسعه پروژهها در نظر گرفته شده و سپس مشوقها طی پنج سال بعد از آغاز تولید به شرکتها تعلق میگیرد. این مشوقها میتوانند برای هر ۱۰۰۰ تن ظرفیت تولید، تا سقف ۶ میلیارد روپیه سرمایهگذاری را پوشش دهند.
تلاش برای کاهش وابستگی به چین
این اقدام هند در شرایطی صورت میگیرد که چین، بهعنوان بزرگترین بازیگر بازار جهانی مواد معدنی کمیاب، صادرات این مواد را تحت کنترل شدید قرار داده است. چین در حال حاضر حدود ۹۰ درصد از فرآوری این مواد در جهان را در اختیار دارد و محدودیتهای صادراتی آن، زنجیره تأمین صنایع کلیدی مانند خودروسازی، انرژیهای تجدیدپذیر و تجهیزات الکترونیکی را با اختلال مواجه کرده است.
به دنبال تشدید تنشهای تجاری میان چین و ایالات متحده، هند نیز تلاشهای خود را برای تأمین مستقل مواد معدنی کمیاب شدت بخشیده است. «نارندرا مودی»، نخستوزیر هند، در نشست اخیر کشورهای عضو بریکس، تأکید کرد که باید اطمینان حاصل شود هیچ کشوری از منابع استراتژیک مانند مواد معدنی کمیاب بهعنوان ابزار سیاسی یا اقتصادی سوءاستفاده نکند.
تأمین داخلی اکسید نئودیمیوم–پرازئودیمیوم
مطابق با طرح پیشنهادی، شرکتهای متقاضی برای دریافت مشوقهای دولتی موظف خواهند بود بخش قابل توجهی از ارزش نهایی محصولات خود را از مواد اولیه داخلی تأمین کنند. طبق این برنامه، در ابتدای مسیر، حداقل ۵۰ درصد ارزش محصول باید از طریق اکسید نئودیمیوم و پرازئودیمیوم تولید داخل تأمین شود و این نسبت باید تا سال پنجم تولید به ۸۰ درصد برسد.
همچنین، دولت هند اعلام کرده است که شرکت دولتی «مواد معدنی کمیاب هند» مسئول تأمین بخشی از مواد اولیه خواهد بود تا زنجیره تأمین داخلی شکل منسجمی به خود بگیرد.
مشارکت بخش خصوصی و حضور خودروسازان
چندین شرکت بزرگ خودروسازی و قطعهسازی هند، از جمله «ماهیندرا اند ماهیندرا»، «یونو میندا» و «سونا کاماستار» ابراز علاقهمندی برای مشارکت در این طرح کردهاند. همچنین شرکتهای معدنی بزرگی مانند «ودانتا» و «جیاسدبلیو» نیز در حال بررسی فرصتهای سرمایهگذاری در این حوزه هستند.
منابع رسمی اعلام کردند که دولت از شرکتها دعوت خواهد کرد تا برای ظرفیتهای تولید سالانه بین ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ تن پیشنهادات خود را ارائه دهند. انتخاب شرکتها بر اساس توانمندی فنی، سرمایهگذاری پیشنهادی و تعهد به استفاده از منابع داخلی انجام خواهد شد.
چالشهای فنی و زیستمحیطی در مسیر تولید
اگرچه مواد معدنی کمیاب از نظر زمینشناسی به وفور وجود دارند، اما استخراج و فرآوری آنها به دلیل غلظت پایین و همراهی با عناصر رادیواکتیو، بسیار دشوار و پرهزینه است. منابع مطلع میگویند بدون یارانههای دولتی، تولید این مواد در هند صرفه اقتصادی ندارد و بازده سرمایهگذاری منفی خواهد بود.
علاوه بر مسائل اقتصادی، تأسیس معادن و واحدهای فرآوری نیازمند زیرساخت فنی پیشرفته و دانش فنی خاصی است که تاکنون عمدتاً در اختیار چین قرار داشته است. کارشناسان معتقدند ساخت این واحدها ممکن است سالها زمان ببرد و نیاز به انتقال فناوری و جذب نیروهای متخصص دارد.
گام استراتژیک در جهت استقلال صنعتی
با وجود چالشها، دولت هند مصمم است که با حمایت از تولید داخلی مواد معدنی کمیاب، بخشی از زنجیره تأمین حیاتی خود را از کنترل چین خارج کند. این اقدام بهویژه در راستای تقویت صنایع نوظهور همچون خودروهای برقی و انرژیهای پاک، نقش تعیینکنندهای خواهد داشت.
مقامات هندی تأکید دارند که این برنامه بخشی از یک استراتژی جامع برای استقلال صنعتی، تنوعبخشی به زنجیره تأمین و حضور قویتر در بازار جهانی مواد معدنی حیاتی است. در همین راستا، همکاری میان بخش دولتی و خصوصی و جذب سرمایهگذاری خارجی از اولویتهای این برنامه اعلام شده است.
