آغاز فرآیند بازمهندسی و تحول بنیادین در مناطق آزاد کشور
دبیر شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی از آغاز فرآیند بازمهندسی و اجرای طرح تحول بنیادین در مناطق آزاد ایران خبر داد. این اقدام در چارچوب برنامه تحولی وزارت امور اقتصادی و دارایی صورت میگیرد و با هدف بازنگری در کارکردها، ساختارها و راهبردهای اصلی این مناطق اجرایی میشود.
به گزارش ایسنا، رضا مسرور، دبیر شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی کشور اعلام کرد: مناطق آزاد به عنوان پیشرانهای اقتصادی و بسترهای اتصال ایران به اقتصاد جهانی، ظرفیتهای ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی گستردهای دارند، اما در سالهای اخیر نتوانستهاند بهطور کامل به اهداف و وظایف تعریفشده خود دست یابند.
وی افزود: مسیر طیشده در مناطق آزاد کشور حاکی از عملکردی پایینتر از ظرفیتهای پیشبینیشده است و بر همین اساس، بازمهندسی ساختاری و تدوین برنامههای تحولی برای دستیابی به اهداف کلان، بهطور رسمی آغاز شده است.
مسرور در ادامه با اشاره به هماهنگی این اقدامات با رویکردهای کلان وزارت امور اقتصادی و دارایی، اظهار کرد: دبیرخانه شورایعالی مناطق آزاد در حال تدوین اسناد تحولآفرین در راستای تحقق مأموریتهای اقتصادی جدید برای این مناطق است. وی تأکید کرد که این فرایند با همکاری نهادهای پژوهشی و دانشگاهی برجسته کشور در حال انجام است.
اصول بنیادین رویکرد تحولی
دبیر شورایعالی مناطق آزاد با تشریح اصول بنیادین این رویکرد تحولی گفت: این برنامه بر چهار اصل محوری استوار است. اصل اول «تحولگرایی» است که شامل بازنگری در ساختارهای قانونی، نهادی و زیرساختی این مناطق میشود. این اصل به دنبال اصلاح ریشهای روندهای موجود در مناطق آزاد کشور است.
اصل دوم «صادراتمحوری» است که تمرکز آن بر ارتقاء توان رقابتی تولیدات صادراتی و ورود مؤثر به بازارهای جهانی است. در این محور، تأکید بر توسعه زیرساختهای صادراتی و بهرهگیری از ظرفیتهای مرزی، لجستیکی و ترانزیتی مورد توجه قرار گرفته است.
اصل سوم «ماموریتمحوری» است که تعریف مأموریتهای اختصاصی و متناسب با مزیتهای نسبی هر منطقه را دربرمیگیرد. به گفته مسرور، هر منطقه آزاد با توجه به ویژگیهای جغرافیایی و اقتصادی، باید محور فعالیت مشخصی مانند گردشگری، ترانزیت، صنایع تبدیلی یا فناوریهای نوین را دنبال کند.
اصل چهارم نیز «حرکت بهسوی مناطق نسل هفتم» است. به گفته وی، این مناطق باید بر اساس الگوهای نوین و پیشرفته جهانی طراحی شوند و بتوانند با مناطق آزاد پیشرفته در جهان رقابت کنند.
اسناد کلیدی برنامه تحول
مسرور افزود: این رویکرد جدید از طریق تدوین سه سند کلیدی به مرحله اجرا میرسد. اولین سند، سند «راهبردی تحول مناطق آزاد» است که به بررسی عمیق وضعیت فعلی، شناسایی چالشها و طراحی راهبردهای کلان و بخشی خواهد پرداخت.
دومین سند، «سند اقتصاد دیجیتال» است که با هدف پیوند ظرفیتهای اقتصاد دیجیتال با مناطق آزاد و طراحی محرکهای پویای این اکوسیستم در سطح منطقهای تدوین میشود. این سند به دنبال ایجاد محیطی برای شکوفایی کسبوکارهای دیجیتال در بستر مناطق آزاد کشور است.
سومین سند نیز «سند ارتقاء بهرهوری» است که با هدف شناسایی و اعتبارسنجی شاخصهای بهرهوری در مناطق آزاد تدوین شده و بهدنبال ایجاد الگویی علمی برای بهبود عملکرد این مناطق در تمامی حوزهها است.
مشارکت دانشگاهها و اهداف کلان
وی با اشاره به مشارکت گسترده نهادهای علمی در تهیه این اسناد افزود: این اسناد با همکاری برجستهترین اساتید دانشگاهی و نهادهای سیاستگذار اقتصادی تدوین میشود و در فرایند آن، انطباق با اسناد بالادستی و تطبیق با مدلهای موفق جهانی مورد توجه قرار گرفته است.
دبیر شورایعالی مناطق آزاد در ادامه تصریح کرد: مفاد اساسی این اسناد شامل بازطراحی ساختار حکمرانی، تقویت مأموریتمحوری مبتنی بر مزیت نسبی هر منطقه، اصلاح قوانین و مقررات، ارتقای زیرساختهای حیاتی و بهرهبرداری حداکثری از موقعیت ژئوپلیتیکی کشور است.
وی افزود: استفاده هدفمند از کریدورهای بینالمللی، بازارهای منطقهای، منابع انرژی و توسعه فناوریهای نو، از جمله مواردی هستند که در اسناد تحولی جدید مورد توجه قرار دارند.
در پایان، رضا مسرور از حمایت مستقیم وزیر امور اقتصادی و دارایی در اجرای این اسناد خبر داد و اظهار امیدواری کرد که با اجرای کامل این برنامهها، شاهد شکوفایی واقعی و افزایش نقشآفرینی مؤثر مناطق آزاد در اقتصاد ملی کشور باشیم.
