یارانه نقدی این خانوارها قطع میشود | جزئیات آییننامه جدید هیئت وزیران برای حذف یارانه دهکهای پردرآمد
بر اساس آییننامه جدید اجرایی هدفمندی یارانهها که به تصویب هیئت وزیران رسیده است، یارانه نقدی خانوارهای پردرآمد و سه دهک بالای درآمدی کشور قطع خواهد شد. این تصمیم در راستای هدفمندتر شدن نظام پرداخت یارانهها و تمرکز منابع حمایتی بر خانوارهای نیازمند اتخاذ شده و اجرای آن بهتدریج در دستور کار دستگاههای اجرایی قرار گرفته است.
مطابق مفاد این آییننامه که به استناد مواد ۸ و ۹ قانون هدفمندی یارانهها تدوین شده، خانوارهای واقع در دهکهای هشتم، نهم و دهم درآمدی در صورتی که میانگین درآمد ششماهه آنها از سقفهای تعیینشده فراتر رود، از فهرست دریافتکنندگان یارانه نقدی حذف میشوند. بر این اساس، پرداخت یارانه نقدی به این گروهها متوقف شده و منابع حاصل از این اقدام به سایر برنامههای حمایتی اختصاص مییابد.
طبق اعلام منابع رسمی، دهکبندی خانوارها بر اساس دادههای تجمیعی درآمدی، بانکی، مالیاتی و اطلاعات دارایی انجام میشود و مبنای تصمیمگیری، مجموع شاخصهای اقتصادی خانوار خواهد بود. این شاخصها شامل میزان درآمد، سطح دارایی، الگوی مصرف و اطلاعات ثبتشده در پایگاههای داده ملی است که توسط دستگاههای مسئول مورد بررسی قرار میگیرد.
علاوه بر حذف یارانه نقدی دهکهای بالای درآمدی، آییننامه جدید هیئت وزیران چهار گروه دیگر از خانوارها را نیز مشمول قطع یارانه معرفی کرده است. نخستین گروه، خانوارهایی هستند که مالک املاک و مستغلات با ارزش بالا محسوب میشوند. بر اساس این مصوبه، خانوارهایی که مجموع ارزش املاک، مستغلات، باغها یا ویلاهای آنها بیش از ۵۰ میلیارد تومان برآورد شود، مشمول دریافت یارانه نقدی نخواهند بود.
دومین گروه شامل خانوارهای دارای خودروهای با ارزش بالا است. طبق آییننامه، اگر یک خانوار مالک یک یا چند خودروی سواری یا وانت دو اتاق کابین با شماره انتظامی شخصی باشد و مجموع ارزش این خودروها از ۵ میلیارد تومان فراتر رود، یارانه نقدی آن خانوار قطع خواهد شد. اطلاعات مربوط به مالکیت خودروها از طریق سامانههای مرتبط با شمارهگذاری و ثبت وسایل نقلیه استخراج و بررسی میشود.
سومین گروه از مشمولان حذف یارانه نقدی، خانوارهایی هستند که الگوی مصرف انرژی آنها بالاتر از سطح استاندارد تعیینشده باشد. بر این اساس، خانوارهایی که در سه سال گذشته میزان مصرف برق و گاز آنها بهطور مستمر بالاتر از حد استاندارد بوده و پس از اعلام رسمی وزارت نیرو یا وزارت نفت، ظرف یک ماه نسبت به اصلاح الگوی مصرف خود اقدام نکنند، در صورت امکان تطبیق مشخصات مشترک با مصرفکننده نهایی، از فهرست دریافتکنندگان یارانه نقدی حذف خواهند شد.
چهارمین گروه نیز ایرانیان مقیم خارج از کشور هستند. طبق این آییننامه، اطلاعات مربوط به اقامت خارج از کشور از طریق اعلام وزارت امور خارجه و وزارت کشور در اختیار نهادهای مسئول قرار میگیرد و یارانه نقدی این افراد قطع میشود.
مسئولان اجرایی تأکید کردهاند که هدف اصلی این تصمیم، بهبود عدالت در توزیع یارانهها و افزایش اثربخشی حمایتهای دولتی است. به گفته منابع رسمی، منابع مالی آزادشده از محل حذف یارانه دهکهای پردرآمد و گروههای مشمول، قرار است در قالب طرح کالابرگ الکترونیکی و سایر ابزارهای حمایتی به دهکهای پایینتر درآمدی اختصاص یابد.
بر اساس اعلام دستگاههای مرتبط، اجرای این آییننامه بهصورت مرحلهای انجام میشود و خانوارهایی که یارانه آنها قطع میشود، امکان ثبت درخواست بررسی مجدد یا اعتراض را از طریق سامانههای پیشبینیشده خواهند داشت. سازوکار رسیدگی به اعتراضها مطابق ضوابط تعیینشده در آییننامه اجرایی هدفمندی یارانهها انجام خواهد شد.
همچنین تأکید شده است که دهکبندی خانوارها بهصورت دورهای بهروزرسانی میشود و تغییر در وضعیت اقتصادی خانوار، از جمله کاهش درآمد یا تغییر در سطح دارایی، میتواند در بررسیهای بعدی لحاظ شود. اطلاعات مورد استفاده برای این دهکبندی از پایگاههای مختلف دادهای گردآوری شده و توسط نهادهای ذیربط تطبیق داده میشود.
این تصمیم در چارچوب سیاستهای کلی دولت برای اصلاح نظام یارانهای کشور اتخاذ شده و اجرای آن در ماههای آینده تأثیر مستقیمی بر فهرست دریافتکنندگان یارانه نقدی خواهد داشت. جزئیات بیشتر درباره زمانبندی دقیق اجرا و نحوه تخصیص منابع آزادشده، متعاقباً از سوی مراجع رسمی اعلام میشود.
