افت شاخصهای صنعت خودرو در سال ۱۴۰۴ با کاهش تولید و صادرات
گزارش تازه درباره عملکرد صنعت خودرو در سال ۱۴۰۴ نشان میدهد این بخش با کاهش تولید، رشد محدود واردات و افت ارزش صادرات مواجه شده است. بر اساس دادههای منتشرشده، تولید خودرو در این سال به ۹۲۶ هزار دستگاه رسید که در مقایسه با تولید یک میلیون و ۱۲۱ هزار دستگاهی سال ۱۴۰۳، کاهش ۱۹۵ هزار دستگاهی را ثبت کرده است.
بررسی شاخصهای عملکردی صنعت خودرو نشان میدهد تغییرات ثبتشده در سال ۱۴۰۴ تنها به بخش تولید محدود نبوده و حوزه تجارت خارجی و اسقاط خودروهای فرسوده نیز تحت تاثیر این شرایط قرار گرفته است. گزارش مرکز پژوهشهای مجلس با عنوان شاخصهای ترسیم کننده وضعیت صنعت خودرو در سال ۱۴۰۴، مجموعهای از مهمترین روندهای این صنعت را بررسی کرده است.
بر اساس این گزارش، کاهش تولید خودرو در سال ۱۴۰۴ در شرایطی اتفاق افتاد که خودروسازان کشور در سال ۱۴۰۳ توانسته بودند بیش از یک میلیون دستگاه خودرو تولید کنند. طبق بررسیهای انجامشده، عواملی مانند مشکلات تامین ارز، اختلال در زنجیره تامین قطعات، انفجار بندر شهید رجایی و برخی عوامل مقطعی دیگر از جمله مواردی بودند که بر روند فعالیت خطوط تولید اثر گذاشتند.
کاهش تولید خودرو و تغییرات بازار واردات
در بخش واردات، روند متفاوتی نسبت به تولید ثبت شد. تعداد خودروهای وارداتی در سال ۱۴۰۴ با افزایش چهار هزار دستگاهی نسبت به سال قبل همراه شد و از ۶۳ هزار دستگاه در سال ۱۴۰۳ به ۶۷ هزار دستگاه رسید. این افزایش نشان میدهد واردات خودرو در این دوره نسبت به سال گذشته رشد محدودی داشته است.
دادههای منتشرشده درباره تجارت خودرو نشان میدهد سهم واردات در مقایسه با حجم تولید داخلی همچنان محدود بوده است. آمارهای موجود حاکی از آن است که در سال ۱۴۰۴ حدود ۶۷ هزار دستگاه خودرو وارد کشور شده که ارزش آن در گزارشهای مرتبط حدود ۱.۵ میلیارد دلار اعلام شده است. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
در همین حال، صادرات خودرو و قطعات با کاهش همراه شد. ارزش مجموع صادرات این بخش در سال ۱۴۰۴ به ۶۵ میلیون دلار رسید، در حالی که این رقم در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۲۶ میلیون دلار بود. به این ترتیب، صادرات خودرو و قطعات در یک سال حدود ۶۱ میلیون دلار کاهش یافت.
کاهش صادرات نشان میدهد حضور صنعت خودرو ایران در بازارهای خارجی همچنان با محدودیتهایی روبهرو است. کاهش توان رقابت در بازارهای بینالمللی، محدودیتهای مرتبط با مبادلات تجاری و مسائل مربوط به تامین منابع ارزی از جمله عواملی هستند که در گزارشهای مرتبط با عملکرد صادراتی این صنعت مورد توجه قرار گرفتهاند.
افت عملکرد اسقاط خودروهای فرسوده
یکی دیگر از شاخصهای مورد بررسی در گزارش وضعیت صنعت خودرو، عملکرد بخش اسقاط خودروهای فرسوده است. طبق آمار منتشرشده، تعداد خودروهای اسقاط شده در سال ۱۴۰۴ به ۲۰۴ هزار دستگاه رسید که در مقایسه با ۳۵۰ هزار دستگاه اسقاط شده در سال ۱۴۰۳، کاهش ۱۴۶ هزار دستگاهی را نشان میدهد.
بر اساس اهداف تعیین شده در برنامه هفتم توسعه، قرار بود روند اسقاط خودروهای فرسوده تا پایان این برنامه به سطح ۵۰۰ هزار دستگاه در سال برسد. با این حال، عملکرد ثبت شده در سال ۱۴۰۴ نشان میدهد میزان تحقق این هدف سالانه حدود ۴۱ درصد بوده است.
کاهش تعداد خودروهای اسقاط شده در شرایطی رخ داده که موضوع نوسازی ناوگان حمل و نقل و خروج خودروهای فرسوده یکی از شاخصهای مهم در ارزیابی عملکرد صنعت خودرو محسوب میشود. آمارهای منتشرشده همچنین از وجود تعداد بالای خودروهای فرسوده در کشور و چالشهای موجود در مسیر اسقاط و جایگزینی آنها خبر میدهد. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
بررسی مجموع شاخصهای تولید، واردات، صادرات و اسقاط نشان میدهد صنعت خودرو در سال ۱۴۰۴ دورهای متفاوت نسبت به سال قبل را تجربه کرده است. کاهش نزدیک به ۱۷ درصدی تولید، افزایش محدود واردات و افت حدود ۵۰ درصدی ارزش صادرات از مهمترین تغییرات ثبت شده در این دوره بوده است.
در بخش تولید، استمرار فعالیت زنجیره قطعه سازی، تامین مواد اولیه و دسترسی به منابع مورد نیاز خطوط تولید از عوامل اثرگذار بر میزان تولید خودرو محسوب میشوند. گزارشهای منتشرشده درباره وضعیت این صنعت نیز بر اهمیت بهبود عملکرد زنجیره تامین و تقویت ظرفیتهای تولیدی تاکید دارند.
همچنین در حوزه صادرات، کاهش ارزش صادرات خودرو و قطعات در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل نشان میدهد این بخش نیازمند بررسی دقیقتر ظرفیتهای موجود برای حضور در بازارهای خارجی است. آمارهای موجود بیانگر آن است که بخش صادراتی صنعت خودرو همچنان فاصله قابل توجهی با ظرفیتهای تولید داخلی دارد.
بر اساس دادههای منتشرشده، تغییرات سال ۱۴۰۴ در صنعت خودرو در چند شاخص اصلی قابل مشاهده است؛ تولید از یک میلیون و ۱۲۱ هزار دستگاه به ۹۲۶ هزار دستگاه کاهش یافته، واردات از ۶۳ هزار دستگاه به ۶۷ هزار دستگاه افزایش پیدا کرده، صادرات از ۱۲۶ میلیون دلار به ۶۵ میلیون دلار رسیده و اسقاط خودروهای فرسوده نیز از ۳۵۰ هزار دستگاه به ۲۰۴ هزار دستگاه کاهش یافته است.
