جان آر کولمن اقتصاددانی که اقتصاد کار را از محیط دانشگاه به میان کارگران برد
جان رویستون کولمن، اقتصاددان آمریکایی و یکی از چهرههای شناختهشده حوزه اقتصاد کار، در تاریخ ۶ سپتامبر ۲۰۱۶ در ۹۵ سالگی درگذشت. نام او علاوه بر فعالیتهای دانشگاهی، به دلیل رویکرد متفاوتش در مطالعه شرایط نیروی کار و تلاش برای شناخت مستقیم زندگی کارگران در تاریخ اقتصاد معاصر ماندگار شده است. کولمن معتقد بود بررسی مسائل اقتصادی مرتبط با کارگران تنها از طریق دادهها و نظریههای دانشگاهی کامل نمیشود و شناخت واقعی بازار کار نیازمند مشاهده مستقیم تجربه زیسته افراد شاغل است.
کولمن که بیشتر با نام «جک کولمن» شناخته میشد، در طول دوران حرفهای خود سابقه تدریس اقتصاد در دانشگاههای معتبر آمریکا از جمله مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) و دانشگاه کارنگی ملون را داشت. او پس از سالها فعالیت علمی، در سال ۱۹۶۷ به ریاست کالج هاورفورد رسید و تا سال ۱۹۷۷ این سمت را بر عهده داشت. دوران مدیریت او در این دانشگاه با تلاش برای توسعه آموزش تجربی و ارتباط بیشتر میان محیط دانشگاه و جامعه همراه بود.
تجربه کارگری یک اقتصاددان برای شناخت بازار کار
مهمترین بخش از زندگی حرفهای کولمن به دورهای بازمیگردد که او تصمیم گرفت برای شناخت بهتر شرایط کارگران، مدتی از فضای مدیریتی و دانشگاهی فاصله بگیرد. او در دوران مرخصی مطالعاتی خود در سال ۱۹۷۳ به صورت ناشناس در مشاغل یدی فعالیت کرد و تجربههای خود را در محیطهایی مانند کار ساختمانی، جمعآوری زباله، آشپزخانه رستوران و مشاغل خدماتی ثبت کرد.
این تجربه برای کولمن تنها یک فعالیت شخصی نبود، بلکه نوعی مطالعه میدانی درباره اقتصاد کار محسوب میشد. او تلاش داشت فاصله میان مدیران، دانشگاهیان و کارگران را بهتر درک کند و نشان دهد تصمیمهای اقتصادی درباره اشتغال، دستمزد و شرایط کاری زمانی دقیقتر خواهند بود که واقعیت روزمره نیروی کار نیز مورد توجه قرار گیرد.
کولمن پس از این تجربه، کتاب Blue-Collar Journal: A College President’s Sabbatical را در سال ۱۹۷۴ منتشر کرد. این کتاب ترکیبی از خاطرات، گزارشهای میدانی و دیدگاههای اقتصادی درباره جایگاه کار یدی در جامعه بود. اثر او با استقبال گستردهای روبهرو شد و به یکی از نمونههای شناختهشده در زمینه مطالعه مستقیم زندگی طبقات شغلی مختلف تبدیل شد.
میراث اقتصادی و علمی جان آر کولمن
فعالیتهای کولمن در حوزه اقتصاد تنها به تجربه کارگری او محدود نبود. او پیش از آن نیز در زمینه اقتصاد نیروی کار، روابط کار و ساختارهای اقتصادی پژوهش و تدریس کرده بود. وی در کنار تدریس دانشگاهی، در نگارش چندین کتاب اقتصادی نیز مشارکت داشت و موضوعاتی مانند مشکلات بازار کار، روابط جمعی کار و تغییرات اقتصاد آمریکا را بررسی کرد.
یکی از ویژگیهای مهم رویکرد کولمن، تأکید بر اهمیت دادههای انسانی در کنار شاخصهای اقتصادی بود. در دورهای که بسیاری از مطالعات اقتصادی بیشتر بر آمارهای کلان، بهرهوری و شاخصهای مالی تمرکز داشتند، او تلاش کرد توجه بیشتری به شرایط واقعی زندگی کارکنان، احساس ارزشمندی شغلی و تأثیر محیط کار بر افراد ایجاد کند.
کتاب «یادداشتهای یک کارگر یقهآبی» باعث شد تجربه کولمن فراتر از یک مطالعه دانشگاهی دیده شود. این اثر نشان داد مسائل مربوط به بازار کار تنها به میزان اشتغال یا سطح درآمد محدود نیست و عواملی مانند شأن اجتماعی مشاغل، ارتباط میان مدیران و کارکنان و شناخت متقابل گروههای مختلف اقتصادی نیز در تحلیل اقتصاد کار اهمیت دارد.
جان آر کولمن در سالهای پس از ریاست کالج هاورفورد نیز فعالیتهای اجتماعی و اقتصادی خود را ادامه داد. او در پروژههای مرتبط با اصلاحات اجتماعی، کاهش فقر و شناخت گروههای کمبرخوردار مشارکت داشت و همچنان بر اهمیت تجربه مستقیم در تصمیمگیریهای اقتصادی و اجتماعی تأکید میکرد.
درگذشت جان آر کولمن در سال ۲۰۱۶ پایان زندگی اقتصاددانی بود که تلاش کرد میان نظریههای اقتصادی و واقعیتهای زندگی نیروی کار ارتباط برقرار کند. رویکرد او در مطالعه بازار کار، همچنان به عنوان نمونهای از اهمیت مشاهده میدانی و توجه به تجربه انسانی در تحلیل مسائل اقتصادی مورد توجه قرار دارد.
