افزایش ۷ برابری واردات مواد معدنی کمیاب آمریکا از چین در پی توافق تجاری
واردات مواد معدنی کمیاب ایالات متحده از چین در ماه ژوئن ۲۰۲۵، در پی توافق تجاری اولیه میان دو کشور، افزایش قابل توجهی یافت و به بیش از هفت برابر میزان واردات ماه قبل رسید. این رشد کمسابقه در حالی رخ داده که چین از ماه آوریل محدودیتهایی بر صادرات این نوع مواد اعمال کرده بود.
به گزارش ایسنا به نقل از دادههای رسمی اداره کل گمرک چین، صادرات مواد معدنی کمیاب چین به آمریکا در ماه ژوئن به حدود ۳۵۳ تن رسید که نشاندهنده افزایش ۶۶۰ درصدی نسبت به ماه مه است. با وجود این افزایش قابل توجه، میزان واردات ثبتشده برای ژوئن ۲۰۲۵ همچنان حدود نیمی از میزان ثبتشده در مدت مشابه سال گذشته بوده است.
در ماه آوریل، دولت چین محدودیتهایی بر صادرات مواد معدنی کمیاب وضع کرد و شرکتها را ملزم به دریافت مجوزهای صادراتی کرد. این تصمیم در پاسخ به تعرفههای اعمالشده از سوی دولت آمریکا، بهویژه توسط رئیسجمهور وقت دونالد ترامپ، اتخاذ شد. این مواد که کاربردهای متعددی در صنایع فناوری پیشرفته دارند، از جمله در ساخت خودروهای برقی، توربینهای بادی، تجهیزات الکترونیکی و دستگاههای تصویربرداری پزشکی مانند MRI، بخش مهمی از زنجیره تأمین جهانی صنایع استراتژیک را تشکیل میدهند.
چین حدود ۹۰ درصد از بازار جهانی تولید مواد معدنی کمیاب را در اختیار دارد و همچنین دارای ظرفیت بالایی در پالایش و فرآوری این مواد است. تسلط چین بر این حوزه، آن را به بازیگری تعیینکننده در بازار جهانی تبدیل کرده است.
در گزارش رسمی گمرک چین آمده است که مجموع صادرات مواد معدنی کمیاب چین در ماه ژوئن، معادل ۳۱۸۸ تن بوده است. این رقم در مقایسه با صادرات ماه مه حدود ۱۶۰ درصد رشد نشان میدهد. با این حال، در مقایسه با ماه ژوئن سال گذشته، این میزان صادرات ۳۸ درصد کاهش داشته است.
بر اساس همین گزارش، آمریکا پس از آلمان، دومین مقصد بزرگ صادرات مواد معدنی کمیاب چین در ماه ژوئن بوده است. آلمان برای بسیاری از صنایع خود، از جمله خودروسازی، الکترونیک و انرژیهای تجدیدپذیر، به این نوع مواد معدنی وابسته است.
رشد صادرات چین به آمریکا پس از آن اتفاق افتاد که دو کشور در ماه گذشته به چارچوبی برای همکاری تجاری اولیه دست یافتند. بر اساس این توافق، چین بخشی از محدودیتهای اعمالشده بر صادرات مواد معدنی کمیاب را کاهش داد و در مقابل، دولت آمریکا برخی از محدودیتهای فناوری خود را برای ارسال تجهیزات به چین لغو کرد.
برخی منابع خبری گزارش دادهاند که این توافق میتواند موجب تسهیل صادرات شرکتهای آمریکایی فعال در حوزه فناوری شود و همزمان دسترسی ایالات متحده به مواد معدنی مورد نیاز برای زنجیره تأمین داخلی خود را بهبود بخشد.
در همین راستا، برخی دولتها و شرکتهای غربی در حال بازبینی راهبردهای خود برای تأمین پایدار مواد معدنی کمیاب هستند. با توجه به پیچیدگی فرآیند استخراج، جداسازی و پالایش این مواد، ایجاد جایگزینی برای زنجیره تأمین فعلی چین ممکن است سالها به طول انجامد.
طبق گزارش شبکه خبری CNBC، کارشناسان معتقدند که خروج از وابستگی به چین در این حوزه، نیازمند سرمایهگذاری کلان و توسعه فناوریهای پالایش بومی است. در حال حاضر، ایالات متحده یکی از کشورهایی است که تلاش دارد با استفاده از بازیافت، بخشی از نیاز داخلی خود را تأمین کند.
در همین زمینه، شرکت اپل و شرکت معدنی MP Materials هفته گذشته از توافقی ۵۰۰ میلیون دلاری برای راهاندازی یک مرکز بازیافت مواد معدنی کمیاب در آمریکا خبر دادند. این مرکز با هدف کاهش وابستگی به واردات و تقویت زنجیره تأمین داخلی مواد معدنی حیاتی طراحی شده است.
این توافق بخشی از راهبرد بلندمدت دولت آمریکا برای افزایش امنیت زنجیره تأمین در حوزههای استراتژیک محسوب میشود. انتظار میرود با اجرای این پروژه، ظرفیت بازیافت و تأمین مواد معدنی کمیاب در داخل خاک ایالات متحده به طور محسوسی افزایش یابد.
گزارشهای موجود نشان میدهد که اگرچه صادرات چین به آمریکا در ماه ژوئن رشد چشمگیری داشته، اما هنوز با سطح صادرات سال گذشته فاصله دارد. همچنین دولت چین هنوز به صورت کامل محدودیتهای صادراتی را برنداشته و امکان تغییر سیاستها در آینده وجود دارد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، چین همچنان به نظارت دقیق بر صدور مجوزهای صادراتی ادامه میدهد و این موضوع میتواند در ماههای آینده بر روند صادرات و واردات جهانی تأثیرگذار باشد. همچنین مشخص نیست که توافق تجاری اخیر تا چه حد پایدار خواهد بود و آیا به توافق جامعتری منتهی خواهد شد یا نه.
