تشدید بحران سوخت در روسیه؛ ممنوعیت صادرات تمدید شد
روسیه در بحبوحه حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاهها و زیرساختهای انرژی با بحران تازهای در بخش سوخت مواجه شده است و دولت این کشور در حال بررسی تمدید ممنوعیت صادرات بنزین و احتمالاً اعمال محدودیت بر صادرات دیزل است. این تصمیم در شرایطی اتخاذ میشود که کمبود برخی گریدهای سوخت در بازار داخلی روسیه گزارش شده است.
بررسی تمدید ممنوعیت صادرات بنزین
به گزارش ایسنا و به نقل از خبرگزاری اینترفکس، منابع آگاه اعلام کردهاند که دولت روسیه در حال بررسی تمدید ممنوعیت صادرات بنزین از ۳۰ سپتامبر تا پایان اکتبر است. در پایان ماه اوت، مسکو ممنوعیت صادرات بنزین برای تولیدکنندگان را تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵ و برای بازرگانان غیرتولیدکننده سوخت تا ۳۱ اکتبر تمدید کرده بود.
اکنون منابع نزدیک به مذاکرات گفتهاند که احتمال تمدید این ممنوعیت برای تولیدکنندگان تا ۳۱ اکتبر بسیار بالاست. به گفته یکی از این منابع، «این اتفاق بسیار محتمل است و دولت در حال آمادهسازی برای اجرایی کردن آن است.»
موضع در مورد صادرات دیزل
با وجود کمبودهایی که در بازار مشاهده میشود، منابع شرکتهای نفتی به خبرگزاری اینترفکس اعلام کردهاند که روسیه نیازی به اعمال ممنوعیت صادرات دیزل نمیبیند. این منابع تاکید کردهاند که عرضه داخلی در حال حاضر کافی است، هرچند که وضعیت میتواند در هفتههای آینده تحت تأثیر حملات بیشتر دچار تغییر شود.
در همین حال، مقامات دولتی تصریح کردهاند که اگر شرایط بحرانیتر شود، احتمال اعمال محدودیت بر صادرات دیزل نیز وجود خواهد داشت.
تأثیر حملات پهپادی اوکراین
گزارشها حاکی از آن است که حملات پهپادی اوکراینی در هفتههای اخیر ظرفیت پالایش نفت روسیه را کاهش داده است. برخی روزها نرخ پالایش تا یک پنجم کاهش یافته و این امر نگرانیها درباره تأمین سوخت داخلی را افزایش داده است.
به گفته منابع خبری، تاکنون حداقل ۱۰ پالایشگاه بزرگ روسیه هدف پهپادهای اوکراینی قرار گرفتهاند. در نتیجه این حملات، برخی پالایشگاهها دچار خسارت شدهاند و مجبور به توقف موقت دریافت نفت خام شدهاند.
دولت روسیه تاکنون جزئیات رسمی درباره میزان خسارات ارائه نکرده است، اما گزارشهای مستقل نشان میدهد که آسیبها قابل توجه بوده و روند تولید سوخت را مختل کرده است.
هدف قرار گرفتن پالایشگاه ریازان
یکی از مهمترین پالایشگاههایی که اخیراً هدف حمله پهپادی قرار گرفت، پالایشگاه ریازان در جنوب شرقی مسکو است. این تاسیسات تحت مدیریت شرکت روسنفت قرار دارد و یکی از بزرگترین پالایشگاههای روسیه به شمار میرود. ظرفیت فرآوری این پالایشگاه بیش از ۲۶۰ هزار بشکه در روز برآورد میشود که معادل حدود پنج درصد از ظرفیت پالایش کل روسیه است.
حمله به پالایشگاه ریازان باعث توقف بخشی از فعالیتهای آن شد و نگرانیها درباره تأمین سوخت در مناطق اطراف مسکو را افزایش داد.
خسارات در بندر اوست لوگا
بر اساس گزارش اویل پرایس، حملات پهپادی اوکراینی به تاسیسات انرژی روسیه تنها محدود به پالایشگاهها نبوده است. مجتمع بارگیری سوخت و فرآوری گاز در بندر اوست لوگا در دریای بالتیک نیز هدف قرار گرفته است. این حملات خسارات قابل توجهی به زیرساختهای بارگیری وارد کرده و تعمیرات در واحد نیروگاه اوست لوگا میتواند تا شش ماه طول بکشد.
این وضعیت مشکلاتی را برای صادرات انرژی روسیه از طریق این بندر استراتژیک ایجاد کرده است و نگرانیها درباره کاهش درآمدهای ارزی مسکو را افزایش داده است.
کمبود سوخت در بازار داخلی
در پی این حملات و اختلال در تولید، معاملهگران و خردهفروشان سوخت گزارش دادهاند که کمبودهایی در برخی از گریدهای بنزین و دیزل در بازار داخلی روسیه مشاهده میشود. محدود شدن ظرفیت پالایش و آسیب به خطوط تأمین باعث شده است که عرضه در برخی مناطق کاهش یابد و فشار بر مصرفکنندگان افزایش پیدا کند.
این کمبودها به ویژه در مناطق دورتر از مراکز تولید بیشتر احساس میشود و گزارشها از افزایش قیمت سوخت در برخی شهرها خبر میدهند.
تدابیر دولت روسیه
دولت روسیه در تلاش است تا با سیاستهای محدودکننده صادرات، از بازار داخلی حمایت کند. هدف از این اقدامات جلوگیری از افزایش شدید قیمتها و اطمینان از تأمین نیاز داخلی است. به همین منظور، تمدید ممنوعیت صادرات بنزین یکی از مهمترین ابزارهایی است که در دست مقامات قرار دارد.
با این حال، کارشناسان داخلی هشدار میدهند که ادامه حملات پهپادی و تداوم اختلالات در پالایشگاهها میتواند بحران را عمیقتر کرده و حتی ذخایر داخلی را تحت فشار قرار دهد.
پیامدهای اقتصادی
ادامه محدودیتهای صادراتی بر صنعت نفت و گاز روسیه تأثیر خواهد گذاشت. کاهش صادرات به معنای کاهش درآمدهای ارزی برای دولت است، در حالی که هزینههای تعمیر و بازسازی پالایشگاهها و تاسیسات انرژی نیز افزایش یافته است.
این شرایط میتواند بودجه دولت را تحت فشار بیشتری قرار دهد، به ویژه در زمانی که مسکو برای تأمین هزینههای جنگ و سایر مخارج خود به درآمدهای نفتی وابسته است.
از سوی دیگر، کاهش عرضه سوخت در بازار جهانی ممکن است قیمتهای جهانی را نیز تحت تأثیر قرار دهد، هرچند میزان این اثرگذاری بستگی به شدت و مدت زمان محدودیتها خواهد داشت.
جمعبندی خبری
بحران سوخت در روسیه با حملات مکرر پهپادی اوکراین به زیرساختهای انرژی تشدید شده و دولت این کشور در حال بررسی تمدید ممنوعیت صادرات بنزین تا پایان اکتبر است. در حالی که برخی منابع معتقدند عرضه داخلی کافی است و نیازی به ممنوعیت صادرات دیزل وجود ندارد، مقامات تأکید دارند که در صورت لزوم این گزینه نیز روی میز خواهد بود.
حملات اخیر به پالایشگاه ریازان و تاسیسات اوست لوگا خسارات سنگینی به زیرساختهای انرژی وارد کرده و بازار داخلی روسیه را با کمبودهای جدی مواجه کرده است. اکنون نگاهها به تصمیم دولت مسکو درباره تمدید یا گسترش ممنوعیت صادرات دوخته شده است؛ تصمیمی که نه تنها بر بازار داخلی، بلکه بر بازار جهانی انرژی نیز تأثیرگذار خواهد بود.
