آغاز پرداختهای دولتی با روبل دیجیتال در روسیه
روسیه گام تازهای در مسیر دیجیتالیسازی نظام مالی خود برداشته و استفاده از روبل دیجیتال را در پرداختهای دولتی آغاز کرده است. این اقدام در حالی صورت میگیرد که مقامات روسیه برنامهریزی برای اجرای سراسری ارز دیجیتال بانک مرکزی این کشور را در سطح ملی طی ماههای آینده دنبال میکنند و مرحله جدیدی از بهکارگیری ابزارهای نوین پرداخت در ساختار مالی دولت را وارد فاز عملیاتی کردهاند.
به گزارش ایسنا، پرداخت با روبل دیجیتال که بهعنوان ارز دیجیتال بانک مرکزی روسیه (CBDC) شناخته میشود، در حال حاضر بهصورت محدود و آزمایشی در برخی پرداختهای دولتی مورد استفاده قرار گرفته است. بر اساس اعلام رسمی وزارت دارایی روسیه، امکان پرداخت حقوق مقامات دولتی با روبل دیجیتال فراهم شده و این ارز دیجیتال میتواند در بخشهای مختلف هزینهای دولت به کار گرفته شود.
طبق توضیحات ارائهشده از سوی وزارت دارایی روسیه، دامنه استفاده از روبل دیجیتال تنها به پرداخت حقوق محدود نمیشود و این ابزار مالی جدید قابلیت استفاده برای پرداخت هزینههای نگهداری املاک دولتی، مخارج مرتبط با تامین اجتماعی و همچنین برخی هزینههای سرمایهای دولت را نیز دارد. با این حال، مقامات روسیه تأکید کردهاند که در مرحله فعلی، استفاده از روبل دیجیتال اجباری نیست و کارکنان و نهادهای دولتی همچنان میتوانند از روشهای پرداخت سنتی برای دریافت وجوه خود استفاده کنند.
بر اساس برنامهریزیهای اعلامشده، دولت روسیه در نظر دارد اجرای سراسری روبل دیجیتال را در سطح ملی گسترش دهد. این برنامه در حالی دنبال میشود که زمانبندی اولیه اجرای کامل این پروژه تغییر کرده است. پیشتر اعلام شده بود که روبل دیجیتال قرار است در جولای ۲۰۲۵ بهطور کامل عملیاتی شود، اما مخالفت برخی بازرگانان، اتحادیههای تجاری و نهادهای صنعتی باعث شد دولت روسیه مهلت اجرای کامل این پروژه را تمدید کند.
فعالان اقتصادی روسیه در ماههای گذشته نسبت به اجرای سریع روبل دیجیتال ابراز نگرانی کرده بودند. آنها اعلام کرده بودند که هزینههای آموزش نیروی انسانی، نیاز به توسعه و بهروزرسانی زیرساختهای فنی و همچنین تطبیق سامانههای پرداخت موجود با ساختار جدید، فشار قابل توجهی بر کسبوکارها وارد میکند. در پی این اعتراضها، دولت روسیه تصمیم گرفت زمان اجرای سراسری روبل دیجیتال را تا سپتامبر ۲۰۲۶ به تعویق بیندازد. برخی از فعالان اقتصادی حتی خواستار تمدید دو ساله این مهلت شده بودند.
با وجود این مخالفتها، مقامات پولی و مالی روسیه نسبت به آینده روبل دیجیتال ابراز خوشبینی کردهاند. آلا باکینا، رئیس دپارتمان سیستم پرداخت ملی بانک مرکزی روسیه، اعلام کرده است که روبل دیجیتال میتواند طی چند سال پس از عرضه رسمی، سهم قابل توجهی از پرداختهای بدون پول نقد کشور را به خود اختصاص دهد. به گفته وی، پیشبینی میشود که این ارز دیجیتال حدود هفت درصد از کل پرداختهای غیرنقدی در روسیه را شامل شود.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، روسیه در میان کشورهایی قرار دارد که از نظر آمادگی فنی، نهادی و حقوقی برای استفاده عملی از ارز دیجیتال بانک مرکزی در سطح بالایی قرار دارند. مقامات روسیه معتقدند که ادغام تدریجی روبل دیجیتال در پرداختهای دولتی، بستری مناسب برای آزمایش کنترلشده این ابزار مالی جدید فراهم میکند و امکان ارزیابی عملکرد آن را پیش از عرضه گسترده به عموم شهروندان مهیا میسازد.
در همین راستا، کارشناسان اشاره کردهاند که استفاده از روبل دیجیتال در پرداختهای دولتی میتواند در مقیاس بزرگ و با ریسک کمتر نسبت به استفاده مستقیم در پرداختهای خرد شهروندان انجام شود. دولت روسیه با توجه به حجم بالای بودجه فدرال، فرصت دارد این ارز دیجیتال را در سناریوهای مختلف پرداختی مورد آزمایش قرار دهد. طبق دادههای رسمی، بودجه فدرال روسیه در سال ۲۰۲۴ حدود ۴۰۹ میلیارد دلار برآورد شده و درآمدهای نفت و گاز این کشور نیز بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار اعلام شده است.
همزمان با این تحولات، قانونگذاران روسیه اقدام به اصلاح قانون فدرال بودجه کردهاند تا بستر قانونی لازم برای استفاده از روبل دیجیتال در پرداختهای دولتی فراهم شود. بر اساس اعلام منابع رسمی، این اصلاحات قانونی از اول ژانویه سال جاری میلادی لازمالاجرا شده و چارچوب حقوقی استفاده از ارز دیجیتال بانک مرکزی را در ساختار پرداختهای دولتی مشخص کرده است.
در گزارشها همچنین آمده است که روسیه در ادامه این مسیر، تجربه سایر کشورها را نیز زیر نظر دارد. در حالی که روسیه بر توسعه ارز دیجیتال بانک مرکزی تمرکز کرده، برخی اقتصادهای بزرگ مانند آمریکا، بریتانیا و کانادا رویکرد متفاوتی را در پیش گرفته و تمرکز خود را بر توسعه و استفاده از استیبلکوینها قرار دادهاند. در همین حال، چین نیز با اجرای سیاستهایی مانند پرداخت سود به دارندگان یوان دیجیتال، رقابت تازهای را در نظام بانکی داخلی خود ایجاد کرده است.
در مجموع، آغاز پرداختهای دولتی با روبل دیجیتال در روسیه بهعنوان یکی از گامهای عملی این کشور در مسیر دیجیتالیسازی نظام مالی مطرح شده است. مقامات روسیه اعلام کردهاند که این اقدام بخشی از یک برنامه تدریجی و مرحلهای است و هدف آن، آمادهسازی زیرساختها، نهادها و کاربران برای استفاده گستردهتر از ارز دیجیتال بانک مرکزی در سالهای آینده عنوان شده است.
