پیشرفت پروژه راهآهن رشت–آستارا تا تحویل بخش عمده مسیر
پروژه راهآهن رشت–آستارا که یکی از مهمترین قطعات کریدور بینالمللی شمال–جنوب به شمار میرود، بر اساس اعلام مقامات دولتی وارد مرحله جدیدی از اجرا شده است. این مسیر ریلی با هدف اتصال ایران به روسیه از طریق جمهوری آذربایجان طراحی شده و قرار است امکان پیوند ریلی ایران با اروپا را فراهم کند. طول این پروژه ۱۶۲ کیلومتر اعلام شده و تکمیل آن از سوی وزارت راه و شهرسازی یکی از اولویتهای اصلی توسعه زیرساختهای ترانزیتی کشور عنوان میشود.
بر اساس گزارشهای رسمی، این پروژه شامل ۹ ایستگاه در شهرهای صومعهسرا، ماسال، رضوانشهر، پرهسر، اسالم، لیسار، حویق، لوندویل و آستارا است. استقرار این ایستگاهها بر روی مسیر مذکور، نقش مهمی در جابهجایی بار و مسافر در محدوده شمال کشور ایفا خواهد کرد. طبق اعلام وزارت راه و شهرسازی، با بهرهبرداری کامل از این خط، ظرفیت حمل بار سالانه از این کریدور به ۱۵ میلیون تن خواهد رسید.
به گفته مسئولان، اجرای این پروژه در کاهش زمان حمل کالا از نقاط مختلف جهان به اروپا تأثیر قابلتوجهی دارد. طبق برآوردهای ارائهشده، تکمیل این مسیر میتواند زمان انتقال کالا از هند به فنلاند را از حدود ۴۵ روز مسیر دریایی به حدود ۲۱ روز کاهش دهد. این کاهش زمان حملونقل، طبق اعلام رسمی، منجر به کاهش حدود ۳۰ درصدی هزینه حملونقل خواهد شد.
در گزارشها آمده است که این پروژه علاوه بر تجاریسازی گستردهتر مسیر شمال کشور، در توسعه صنعت گردشگری گیلان نیز نقشآفرین خواهد بود. با اتصال مستقیم ایران به خطوط ریلی آذربایجان و روسیه، امکان دسترسی ریلی به سواحل دریای خزر و بنادر شمالی کشور افزایش مییابد و این موضوع از نگاه مسئولان بهعنوان یکی از مزیتهای مهم پروژه مطرح شده است.
وزارت راه و شهرسازی اعلام کرده است که انجام عملیات اجرایی پروژه در بخشهایی از مسیر آغاز شده است. طبق گفته فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، تاکنون ۸۰ کیلومتر از مسیر تملک شده و عملیات اجرایی در بیش از ۳۰ کیلومتر از بخشهای مختلف این مسیر ادامه دارد. این وزارتخانه اعلام کرده است که با تداوم روند فعلی، اجرای پروژه مطابق برنامه به پیش خواهد رفت.
بر اساس اظهارات رسمی، تأمین مالی پروژه از طریق وام روسیه با ارزشی معادل ۱.۶ میلیارد یورو انجام میشود. مقامات وزارت راه اعلام کردهاند که توافقات مالی با طرف روسی تکمیل شده و بخشی از عملیات با حضور پیمانکاران روسی آغاز شده است. طبق اعلام دولت، نیمی از مسیر پروژه به پیمانکاران روسی برای اجرا تحویل داده شده است.
فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، اعلام کرده است که این طرح ظرف سه سال آینده به بهرهبرداری خواهد رسید. وی با اشاره به اهمیت این پروژه برای تحقق اهداف ترانزیتی کشور، از ضرورت اتخاذ برنامه عملیاتی مشترک میان ایران، روسیه و آذربایجان سخن گفته است. طبق این برنامه، قرار است ظرف سه ماه آینده سند اجرایی مشترک سه کشور برای تحقق هدف ۱۵ میلیون تن ترانزیت سالانه تدوین شود تا در نشست سران کشورها به امضا برسد.
گزارشهای رسانهای حاکی است که مسیر ریلی رشت–آستارا نقش مهمی در تسهیل ارتباط میان بنادر جنوبی ایران با بنادر مهمی از جمله هلسینکی در فنلاند، هامبورگ در آلمان، باتومی در گرجستان، دهلی در هند، کراچی در پاکستان و بانکوک در تایلند خواهد داشت. این موارد نشان میدهد که راهاندازی این مسیر از نظر توسعه تجارت بینالمللی اهمیت ویژهای دارد.
طبق اعلام رسمی، این خط ریلی پس از تکمیل، حلقه اتصال شبکه سراسری راهآهن ایران به کشورهای حوزه قفقاز و روسیه خواهد بود و امکان اتصال مستقیم ریلی به بنادر دریای خزر را فراهم میکند. استاندار گیلان اعلام کرده است که تکمیل این پروژه گام مهمی در مسیر توسعه اقتصادی و لجستیکی شمال کشور به شمار میرود.
مسیر رشت–آستارا از گذشته بهعنوان یکی از مهمترین بخشهای کریدور شمال–جنوب مطرح بوده و تکمیل آن برای کاهش هزینههای حملونقل کشور ضروری عنوان شده است. وزارت راه و شهرسازی با اشاره به همکاری ایران با روسیه و آذربایجان در این مسیر اعلام کرده است که هماهنگیهای لازم برای استمرار انتقال بار در این مسیر میان سه کشور انجام خواهد شد.
طبق گزارشها، هدفگذاری حمل سالانه ۱۵ میلیون تن کالا از این مسیر نشاندهنده ظرفیت بالای این خط ریلی برای توسعه ترانزیت بینالمللی است. این موضوع در برنامههای مشترک سه کشور مورد تأکید قرار گرفته و با اجرای دقیق برنامههای اعلامشده، انتظار میرود کریدور شمال–جنوب جایگاه خود را در حملونقل کالا تقویت کند.
مقامات بخش حملونقل اعلام کردهاند که با بهرهبرداری از این پروژه، بخشی از ترافیک سنگین جادههای شمال کشور کاهش خواهد یافت. همچنین، مصرف سوخت و انتشار آلایندههای زیستمحیطی کاهش یافته و این موضوع از دید مسئولان دولتی از جمله مزیتهای قابلتوجه پروژه محسوب میشود.
در پایان گزارشها عنوان شده است که اجرای پروژه راهآهن رشت–آستارا در چارچوب همکاریهای مشترک منطقهای و بر اساس برنامهریزیهای انجامشده میان ایران، روسیه و آذربایجان در حال پیشرفت است و انتظار میرود در زمان اعلامشده تکمیل شود.
