تأمین ۳۹ میلیارد دلار ارز برای واردات کالاهای اساسی و صنعتی از ابتدای سال
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران از تأمین ۳۹ میلیارد و ۲۹۶ میلیون دلار ارز برای واردات انواع کالاهای اساسی، دارو، محصولات صنعتی و خدمات از ابتدای سال جاری تا هشتم آذرماه خبر داده است. این گزارش که بر اساس آمارهای رسمی منتشر شده، نشان میدهد بخش قابل توجهی از نیازهای ارزی کشور در حوزه واردات طی ماههای گذشته تأمین شده و گروههای مختلف کالایی و خدماتی سهم مشخصی از این تأمین ارز را به خود اختصاص دادهاند. طبق اطلاعات اعلام شده، از مجموع ارز تأمینی، بخشی نیز با نرخ ترجیحی برای واردات کالاهای اساسی و دارو تخصیص یافته است.
بر اساس گزارش بانک مرکزی، از کل ارز تأمینشده، مبلغ ۲۸ میلیارد و ۴۶۰ میلیون دلار به بخش تجارت و بازرگانی اختصاص یافته است. این رقم شامل واردات انواع کالاهای واسطهای، سرمایهای، مصرفی و مواد اولیه موردنیاز صنایع مختلف میشود. در میان بخشهای صنعتی، گروه «صنایع حمل و نقل و خودرو» با دریافت ۵.۸ میلیارد دلار بیشترین سهم را از نظر تأمین ارز به خود اختصاص داده است. این میزان ارز برای واردات قطعات، تجهیزات و محصولات مرتبط با حوزه حملونقل و خودروسازی تأمین شده است.
در ادامه این گزارش آمده است که «صنایع تجهیزات برق و الکترونیک» با تأمین بیش از ۳.۸ میلیارد دلار ارز در رتبه بعدی قرار گرفته است. محصولات این گروه شامل تجهیزات زیرساختی، قطعات الکترونیک صنعتی و انواع دستگاههای موردنیاز صنایع مختلف بوده است. همچنین «ماشینآلات و تجهیزات تولید» با رقمی بیش از ۳.۳ میلیارد دلار در جایگاه بعدی قرار دارد. واردات ماشینآلات صنعتی، دستگاههای خطوط تولید و تجهیزات فنی موردنیاز کارخانهها بخش عمده این مقدار ارز تخصیصی را شامل میشود.
طبق اطلاعات منتشرشده، صنایع «شیمیایی و پلیمری» نیز بیش از ۲.۹ میلیارد دلار ارز دریافت کردهاند. این بخش شامل مواد اولیه پتروشیمی، محصولات شیمیایی واسطهای و اقلام موردنیاز واحدهای تولیدی مربوطه است. همچنین «صنایع معدنی» با تخصیص بیش از ۱.۹ میلیارد دلار ارز در رده بعدی قرار گرفتهاند. مواد اولیه معدنی، تجهیزات حفاری و ماشینآلات موردنیاز این حوزه از جمله اقلام وارداتی این بخش بوده است.
در بخش منسوجات و پوشاک نیز طبق گزارش بانک مرکزی، ۷۲۹ میلیون دلار ارز برای تأمین مواد اولیه، پارچه، پوشاک صنعتی و سایر اقلام مرتبط تخصیص یافته است. این بخش نیز همچون سایر گروههای صنعتی سهم مشخصی از ارز وارداتی را در ماههای گذشته به خود اختصاص داده است. علاوهبر این، سایر صنایع نیز در مجموع ۹ میلیارد و ۸۰۱ میلیون دلار ارز برای واردات خود دریافت کردهاند که نشاندهنده گستردگی نیازهای ارزی صنایع کشور است.
در بخش دیگری از گزارش، بانک مرکزی از تأمین ۹ میلیارد و ۸۳۶ میلیون دلار برای واردات کالاهای اساسی و دارو خبر داده است. از این میزان، بالغ بر هشت میلیارد و ۵۴۲ میلیون دلار با نرخ ترجیحی اختصاص یافته که شامل واردات اقلام ضروری نظیر کالاهای اساسی کشاورزی، دارو، مواد اولیه دارویی و تجهیزات پزشکی است. این میزان ارز ترجیحی نقش مهمی در تأمین نیازهای اساسی کشور، بهویژه در حوزه سلامت و امنیت غذایی، داشته است.
همچنین طبق گزارش رسمی، یک میلیارد و ۲۹۴ میلیون دلار از ارز موردنیاز برای کالاهای اساسی و دارو از محل «ذخایر راهبردی» تأمین شده است. استفاده از ذخایر راهبردی ارزی به عنوان یکی از ابزارهای تأمین مالی واردات کالاهای ضروری در شرایط خاص مورد استفاده قرار میگیرد و هدف آن تضمین استمرار واردات کالاهای حیاتی کشور است.
در ادامه گزارش، سهم واردات گروه کالاهای اساسی و کشاورزی از ارز ترجیحی بیش از ۶.۵ میلیارد دلار اعلام شده است. این رقم شامل واردات محصولاتی است که برای تأمین امنیت غذایی کشور ضروری هستند. همچنین بخش دارو و تجهیزات پزشکی نیز بیش از دو میلیارد دلار ارز ترجیحی دریافت کرده است. واردات دارو، ملزومات مصرفی پزشکی، مواد اولیه دارویی و برخی اقلام حساس سلامت محور از محل همین ارز تأمین شده است.
این گزارش همچنین به بند مرتبط در قانون بودجه سال ۱۴۰۴ اشاره میکند. طبق این قانون، دولت و دستگاههای موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری، از جمله بانک مرکزی، مجازند نسبت به اختصاص مبلغ ۱۱ میلیارد یورو برای واردات دارو، مواد اولیه دارویی، ملزومات مصرفی پزشکی، انواع خاصی از شیرخشک اطفال و مواد اولیه آن، و همچنین کالاهای اساسی کشاورزی اقدام کنند. این واردات با نرخ ترجیحی واحد و بر اساس تشخیص وزارت بهداشت و معاونت علمی و اعلام سازمان برنامه و بودجه انجام میشود. در این قانون تأکید شده است که واردات این اقلام در صورتی انجام شود که تولید داخلی وجود نداشته یا پاسخگوی نیاز کشور نباشد.
در بخش پایانی گزارش بانک مرکزی، به تأمین یک میلیارد دلار ارز برای نیازهای خدماتی کشور اشاره شده است. این میزان ارز برای تأمین نیازهای خدماتی شامل حملونقل، خدمات فنی، فعالیتهای مهندسی، فناوری اطلاعات و سایر خدمات موردنیاز دستگاهها و بخش خصوصی تخصیص یافته است. بانک مرکزی اعلام کرده که مجموع ارز تأمینشده برای خدمات، کالاهای اساسی و بخشهای صنعتی نشاندهنده تلاش برای مدیریت جریان ارزی کشور در راستای تأمین نیازهای وارداتی است.
