خودروهای برقی در مرکز اولویتهای تازه صنعت خودرو جهان
صنعت خودروهای برقی وارد مرحلهای شده که در آن صرف افزایش تولید یا عرضه مدلهای جدید دیگر تنها معیار پیشرفت محسوب نمیشود و موضوعاتی مانند پایداری اقتصادی، توان رقابت جهانی و امنیت زنجیره تامین اهمیت بیشتری پیدا کردهاند. هیلدگارد مولر، رئیس انجمن صنعت خودروی آلمان، در کنگره جهانی خودروهای انرژی نو ۲۰۲۶ در هایکو چین اعلام کرد که برقیسازی دیگر یک انتخاب میان ادامه یا توقف این مسیر نیست، بلکه چالش اصلی اکنون ایجاد شرایطی است که این تحول بتواند در بلندمدت از نظر اقتصادی پایدار بماند و در بازارهای بینالمللی رقابتپذیر باشد.
به گفته مولر، شرکتهای خودروسازی در سالهای اخیر منابع مالی گستردهای را به توسعه باتری، نرمافزار، سامانههای دیجیتال و ظرفیت تولید اختصاص دادهاند. این سرمایهگذاریها فقط به محصولات امروز مربوط نیست و میتواند ساختار صنعتی شرکتها را برای سالهای آینده تعیین کند. از همین رو، فعالان این صنعت برای برنامهریزی سرمایهگذاریهای بلندمدت به چارچوبهای باثبات، قابل پیشبینی و هماهنگ نیاز دارند تا هزینه توسعه فناوریهای جدید و ایجاد ظرفیت تولید با ریسک کمتری انجام شود.
رشد بازار جهانی و افزایش سرمایهگذاری در زنجیره خودروهای برقی
دادههای آژانس بینالمللی انرژی نشان میدهد فروش جهانی خودروهای برقی در سال ۲۰۲۵ با رشد حدود ۲۰ درصدی از مرز ۲۰ میلیون دستگاه عبور کرد و تقریبا از هر چهار خودروی جدید فروختهشده در جهان، یک دستگاه برقی بود. سهم خودروهای برقی از کل بازار جهانی نیز به حدود ۲۵ درصد رسید. این آمار نشان میدهد برقیسازی از مرحله یک بازار محدود عبور کرده و به یکی از بخشهای اصلی صنعت خودرو تبدیل شده است، در حالی که رقابت بر سر قیمت، فناوری باتری، زمان شارژ، نرمافزار و مقیاس تولید همچنان رو به افزایش است.
بازار چین در این روند نقش مهمی دارد. آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرده است که در سال ۲۰۲۵ خودروهای برقی نزدیک به ۵۵ درصد فروش خودرو در چین را تشکیل دادند. در همین دوره، خودروسازان چینی بیش از ۲۳۰ مدل جدید را روانه بازار کردند؛ تنوع بالای محصول و کوتاهتر شدن چرخه توسعه، سرعت رقابت را در این بازار افزایش داده است. مولر نیز در سخنان خود به توان چین در توسعه سریع زنجیرههای صنعتی کامل اشاره کرد و این ظرفیت را یکی از عوامل شکلگیری بازار رقابتی و متنوع خودروهای انرژی نو دانست.
همزمان، سرمایهگذاری شرکتهای آلمانی در چین نیز افزایش یافته است. بر پایه دادههای موسسه اقتصادی آلمان، شرکتهای این کشور در فاصله ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۵ بیش از ۷ میلیارد یورو در چین سرمایهگذاری کردند که نسبت به ۴.۵ میلیارد یورو ثبتشده در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ افزایش قابل توجهی داشت و بالاترین سطح در چهار سال محسوب شد. بخش مهمی از این حضور اقتصادی به صنایع بزرگ، تولید، فناوری و زنجیرههای تامین مرتبط است و صنعت خودرو یکی از محورهای اصلی همکاری دو کشور باقی مانده است.
در آلمان نیز بازار خودروهای برقی در سال ۲۰۲۵ رشد قابل توجهی ثبت کرد. آمار انجمن صنعت خودروی آلمان نشان میدهد تعداد ثبت خودروهای برقی شامل مدلهای تمام برقی و هیبریدی شارژی به حدود ۸۵۶ هزار و ۶۰۰ دستگاه رسید که نسبت به سال قبل حدود ۵۰ درصد افزایش داشت. ثبت خودروهای تمام برقی با رشد ۴۳ درصدی به حدود ۵۴۵ هزار و ۱۰۰ دستگاه رسید و خودروهای هیبریدی شارژی نیز با رشد ۶۲ درصدی به حدود ۳۱۱ هزار و ۴۰۰ دستگاه افزایش یافتند.
رقابت فناوری در کنار همکاری صنعتی چین و آلمان
مولر معتقد است توانمندیهای چین و آلمان در بخشهایی از صنعت خودرو میتواند مکمل یکدیگر باشد. خودروسازان چینی در مقیاس تولید، سرعت توسعه محصول، باتری و گسترش زنجیره تامین جایگاه پررنگی دارند، در حالی که شرکتهای آلمانی همچنان بر مزیتهای خود در مهندسی خودرو، ایمنی، یکپارچهسازی سامانههای پیچیده و اقتصاد چرخشی تاکید میکنند. شرکتهای آلمانی همچنین در حال عرضه محصولات برقی متناسب با نیاز بازار چین هستند و همکاریهای تحقیق و توسعه میان دو طرف نیز گستردهتر شده است.
یکی از نمونههای تازه این همکاریها، توسعه مشترک محصولات و فناوریهای برقی میان شرکتهای اروپایی و چینی است. خودروسازان بزرگ برای کاهش زمان توسعه، دسترسی به فناوریهای نرمافزاری و باتری و نزدیک شدن به ساختار سریع بازار چین، همکاری با شرکتهای محلی را افزایش دادهاند. در چنین فضایی، زنجیره تامین خودروهای برقی تنها شامل مونتاژ خودرو نیست و بخشهایی مانند سلول باتری، مواد اولیه، قطعات الکترونیکی، نیمهرساناها، نرمافزار، زیرساخت شارژ و بازیافت را نیز در بر میگیرد.
هدف NEV50@2035 که در کنگره جهانی خودروهای انرژی نو مطرح شده، دستیابی خودروهای انرژی نو به سهم ۵۰ درصدی از بازار جهانی تا سال ۲۰۳۵ است. برگزارکنندگان این رویداد اعلام کردهاند که موضوعاتی مانند توسعه کمکربن، رشد تابآور، همکاری زنجیره صنعتی، نوآوری در قطعات و خودرو، زیرساخت پشتیبان و همکاری بینالمللی از محورهای اصلی برنامه ۲۰۲۶ بوده است. این هدف در شرایطی مطرح میشود که سهم خودروهای برقی در فروش جهانی سال ۲۰۲۵ به حدود یکچهارم بازار رسیده و مسیر رشد همچنان ادامه دارد.
رئیس انجمن صنعت خودروی آلمان تاکید کرده است که برقیسازی چالشی جهانی است و هیچ بازار یا کشوری به تنهایی نمیتواند تمام ابعاد آن را مدیریت کند. از نگاه او، همکاری باز و رقابت منصفانه برای ادامه پیشرفت صنعتی ضروری است و رقابت میان خودروسازان چینی و آلمانی نباید به بسته شدن بازارها یا گسست زنجیرههای تامین منجر شود. در چنین شرایطی، اولویت تازه صنعت خودرو بیش از گذشته بر کاهش هزینه فناوری، افزایش تابآوری زنجیره تامین، حفظ توان رقابت و فراهم کردن امکان سرمایهگذاری بلندمدت در خودروهای برقی متمرکز شده است.
