قیمت تخم مرغ با ورود محموله مرزی در مسیر تعدیل قرار گرفت
بازار تخم مرغ پس از چند روز نوسان سنگین، با آغاز واردات از مسیرهای مرزی آذربایجان غربی وارد مرحله تازهای شد. گزارشهای میدانی از خرده فروشیها نشان میدهد که نرخ هر شانه پس از رسیدن به محدوده ۶۰۰ هزار تومان، در برخی واحدهای عرضه به حدود ۵۰۰ هزار تومان و حتی پایینتر عقب نشسته است. این کاهش در حالی رخ داده که فعالان بازار، اثر روانی ورود کالا و انتظار برای افزایش عرضه را یکی از عوامل اصلی آرامتر شدن معاملات میدانند.
بر اساس اعلام محمدرضا اصغری، رییس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان غربی، نخستین محموله وارداتی شامل ۳ هزار کارتن تخم مرغ از طریق مرزهای این استان وارد کشور شده است. آذربایجان غربی به دلیل هم مرزی با ترکیه، در تامین بخشی از کالاهای اساسی از مسیر واردات مرزی نقش قابل توجهی دارد و مقامهای استانی اعلام کردهاند که این ظرفیت در کنار شبکه توزیع داخلی برای مدیریت کمبود نسبی به کار گرفته میشود.
ورود محموله مرزی و اثر آن بر عرضه
واردات اخیر از نظر حجم، یک اقدام محدود اما جهت دهنده برای بازار محسوب میشود. در بازاری که طی هفتههای گذشته با انتظار افزایش قیمت و احتیاط فروشندگان روبه رو بود، ورود محموله رسمی میتواند رفتار عرضه کنندگان را تغییر دهد. به همین دلیل، کاهش قیمت تنها به افزایش فوری موجودی مربوط نیست و بخشی از آن به تعدیل انتظارات در سطح عمده فروشی و خرده فروشی ارتباط دارد.
طبق توضیحات اعلام شده از سوی مسوولان استان، توزیع این محموله با مدیریت تعاون روستایی انجام میشود تا کالا در نقاطی عرضه شود که نشانههایی از کمبود یا فشار قیمتی در آنها دیده میشود. همچنین در آذربایجان غربی ۱۹ واحد روستا بازار فعال است که در شبکه تامین و توزیع کالاهای اساسی نقش دارند. استفاده از این مسیر توزیعی، برای رساندن کالا به مصرف کننده و کاهش فاصله میان قیمت مبدا و مقصد اهمیت اقتصادی دارد.
در روزهای اخیر، همزمان با افزایش قیمت برخی اقلام پروتینی، قیمت تخم مرغ نیز در کانون توجه خانوارها قرار گرفت. گزارشهای قبلی از بازار مصرف نشان میداد که هر شانه ۲ کیلویی در محدوده ۴۵۰ تا ۵۰۰ هزار تومان عرضه شده بود، اما در ادامه و با تشدید نوسان، ارقامی نزدیک به ۶۰۰ هزار تومان نیز در برخی نقاط مشاهده شد. اکنون ورود محموله مرزی باعث شده نرخهای بالاتر با مقاومت بیشتری از سمت خریداران روبه رو شود.
بخش مهمی از حساسیت بازار تخم مرغ به این موضوع باز میگردد که این کالا، برخلاف بسیاری از اقلام خوراکی، در سبد خرید روزانه خانوار و واحدهای صنفی مصرف کننده قرار دارد. نانواییهای فانتزی، قنادیها، رستورانها و تولیدکنندگان مواد غذایی نیز از خریداران این محصول هستند و هر تغییر قیمتی میتواند به سرعت در هزینه تمام شده بخشی از بازار غذا منعکس شود.
تولید داخلی و انتظارات کوتاه مدت بازار
در کنار واردات، آمارهای تولید داخلی نیز برای برآورد مسیر بعدی بازار اهمیت دارد. رییس هیات مدیره اتحادیه مرغداران میهن پیشتر تولید تخم مرغ در فروردین را حدود ۱۰۰ هزار تن اعلام کرده و گفته بود این میزان، پاسخگوی نیاز کشور است. در همان گزارش، نرخ هر شانه ۲ کیلویی برای مصرف کننده در بازه ۴۵۰ تا ۵۰۰ هزار تومان عنوان شد و تاکید شد که کمبود عرضه در سطح تولید مطرح نیست.
برآوردهای جدیدتر از تولید اردیبهشت نیز از ظرفیت قابل اتکای واحدهای تولیدی حکایت دارد. طبق گزارشهای منتشر شده از اتحادیه، تولید این ماه میتواند به حدود ۱۰۳ تا ۱۰۵ هزار تن برسد. این عدد اگر در شبکه توزیع با وقفه و هزینه اضافی همراه نشود، میتواند فشار سمت عرضه را کمتر کند و مانع از تثبیت قیمتهای هیجانی در بازار مصرف شود.
با وجود این، تولیدکنندگان در هفتههای اخیر بارها از افزایش هزینه نهادهها، دارو، ویتامینها و کمبود نقدینگی سخن گفتهاند. به گفته فعالان این صنف، رشد هزینه خوراک طیور و اقلام جانبی باعث شده فاصله میان قیمت تمام شده و نرخ فروش اهمیت بیشتری پیدا کند. از همین رو، سیاست تنظیم بازار تنها با واردات کوتاه مدت تکمیل نمیشود و وضعیت نهادههای دامی نیز در پایداری عرضه اثر مستقیم دارد.
در بخش دیگر زنجیره طیور، گزارشهایی درباره افزایش ظرفیت جوجه ریزی اردیبهشت نیز منتشر شده است. برآوردهای صنفی از تولید ۱۱۰ تا ۱۲۰ میلیون قطعه جوجه یک روزه در اردیبهشت حکایت دارد. هرچند این آمار بیشتر به زنجیره گوشت مرغ مربوط است، اما از نگاه اقتصادی نشان میدهد که هزینه نهاده، تامین نقدینگی و برنامه ریزی تولید، در کل صنعت طیور عامل تعیین کننده برای ثبات بازار پروتین است.
مصرف تخم مرغ در ماههای گرم سال معمولا کمتر از فصلهای سرد است و همین الگوی فصلی میتواند در کنار ورود محمولههای وارداتی، شدت تقاضا را در کوتاه مدت تعدیل کند. در چنین شرایطی، اگر توزیع واردات مرزی ادامه داشته باشد و عرضه داخلی نیز با مسیر عادی تامین نهاده همراه شود، احتمال فاصله گرفتن بازار از قیمتهای بالای روزهای گذشته افزایش مییابد.
در بازار امروز، فعالان خرده فروشی بیش از هر چیز منتظرند مشخص شود واردات مرزی به یک محموله محدود ختم میشود یا در روزهای آینده تکرار خواهد شد. تداوم عرضه از مسیرهای رسمی میتواند دست فروشندگان را برای قیمت گذاریهای بالاتر محدود کند و قدرت انتخاب بیشتری به مصرف کننده بدهد. در عین حال، رصد قیمت در عمده فروشیها و شبکه توزیع، معیار اصلی برای سنجش اثر واقعی این محموله بر بازار خواهد بود.
