فعالسازی مسیر ریلی بلاروس به ایران در کریدور شمال–جنوب
در شرایطی که رقابت بر سر مسیرهای ترانزیتی اوراسیا شدت گرفته است، بلاروس از فعالسازی یک مسیر ریلی جدید برای اتصال به ایران خبر داده است؛ مسیری که در چارچوب کریدور بینالمللی شمال–جنوب تعریف شده و امکان حملونقل منظم کانتینری میان دو کشور را فراهم میکند.
بر اساس اعلام خبرگزاری دولتی بلاروس، این مسیر ریلی جدید بهزودی وارد مرحله عملیاتی میشود و زمان ترانزیت کالا از بلاروس به ایران را به حدود دو هفته کاهش خواهد داد. این خبر همزمان با تلاش کشورهای منطقه برای متنوعسازی مسیرهای تجاری و کاهش وابستگی به مسیرهای سنتی منتشر شده است.
طبق گزارش منتشرشده، مسیر ریلی جدید در امتداد کریدور «بلاروس–روسیه–قزاقستان–ترکمنستان–ایران» تعریف شده و قرار است بهعنوان یک سرویس منظم حملونقل کانتینری بینالمللی فعالیت کند. هدف از راهاندازی این مسیر، تسهیل جابهجایی کالا و ایجاد دسترسی پایدارتر به بازارهای منطقهای اعلام شده است.
معاون مدیرعامل شرکت دولتی لجستیکی بلاروس در اینباره اعلام کرده است که فعالسازی این مسیر ریلی میتواند نقش مهمی در تنوعبخشی به صادرات بلاروس ایفا کند. به گفته وی، این مسیر جدید زمینه حضور فعالتر تولیدکنندگان و صادرکنندگان بلاروسی در بازارهای بینالمللی را فراهم خواهد کرد و دامنه جغرافیایی تجارت این کشور را گسترش میدهد.
بر اساس توضیحات ارائهشده، کاهش زمان تحویل کالا یکی از مزایای اصلی این مسیر ریلی است. مسئولان بلاروسی تأکید کردهاند که افزایش تقاضا برای مسیرهای ترانزیتی مطمئن در منطقه، ضرورت توسعه راهکارهای لجستیکی جدید را دوچندان کرده است و این مسیر میتواند به یکی از سریعترین گزینههای حملونقل برای اتصال بلاروس به بازارهای آسیای غربی، بهویژه ایران، تبدیل شود.
به گفته مقامهای بلاروسی، بهبود کارایی تجارت خارجی و افزایش اطمینانپذیری زنجیره تأمین از دیگر ویژگیهای این مسیر ریلی به شمار میرود. همچنین اعلام شده است که این مسیر با هدف پاسخگویی به نیازهای حملونقل بینالمللی و افزایش ظرفیت جابهجایی کانتینر طراحی شده است.
اهمیت این خبر در شرایطی افزایش مییابد که همزمان مقامات ایرانی نیز از آمادگی تهران برای گسترش همکاریهای ترانزیتی با بلاروس خبر دادهاند. وزیر راه و شهرسازی ایران در دیدار اخیر با همتای بلاروسی خود اعلام کرده است که ایران آماده توسعه حملونقل بار و ترانزیت میان دو کشور در چارچوب کریدور بینالمللی شمال–جنوب است.
کریدور شمال–جنوب بهعنوان یک مسیر چندوجهی حملونقل، ایران را از طریق قفقاز، آسیای مرکزی و دریای خزر به روسیه، اروپا و سایر بازارهای اوراسیا متصل میکند. این کریدور در سالهای اخیر مورد توجه کشورهای مختلف منطقه قرار گرفته و توسعه شاخههای ریلی و جادهای آن در دستور کار قرار داشته است.
در همین راستا، مذاکرات اخیر میان مقامات حملونقلی ایران و بلاروس به امضای تفاهمهایی در حوزههای مختلف منجر شده است. بر اساس اعلام وزارت راه و شهرسازی، همکاریهای دوجانبه در بخش حملونقل جادهای، ریلی، دریایی و هوایی مورد توافق طرفین قرار گرفته و زمینه برای توسعه عملی این همکاریها فراهم شده است.
همچنین رؤسای راهآهن ایران و بلاروس یادداشت تفاهمی را برای آغاز حمل بار از شاخه شرقی کریدور شمال–جنوب امضا کردهاند. این شاخه از مسیر اینچهبرون و سرخس عبور میکند و بهعنوان یکی از مسیرهای مهم اتصال شبکه ریلی ایران به آسیای مرکزی و کشورهای شمالی مطرح است.
طبق اعلام مسئولان، این مسیر ریلی ظرفیت ایجاد جریان منظم محمولههای صادراتی بلاروس به ایران را دارد و میتواند به افزایش حجم تبادلات تجاری میان دو کشور کمک کند. همچنین این مسیر امکان انتقال کالاهای ترانزیتی به سایر مقاصد منطقهای را نیز فراهم میسازد.
کارشناسان حوزه حملونقل و ترانزیت اعلام کردهاند که فعالسازی این مسیر ریلی، در کنار تفاهمهای امضاشده، میتواند سهم ایران از ترانزیت منطقه اوراسیا را افزایش دهد. با این حال، مقامات رسمی بر این نکته تأکید دارند که تمرکز اصلی در مرحله فعلی بر راهاندازی منظم سرویس و تثبیت جریان حملونقل قرار دارد.
در شرایطی که زمان، هزینه و امنیت از عوامل اصلی انتخاب مسیرهای ترانزیتی محسوب میشوند، ایجاد یک اتصال ریلی منظم و قابل پیشبینی میان بلاروس و ایران میتواند جایگاه کریدور شمال–جنوب را تقویت کند. این مسیر جدید در صورت تداوم و بهرهبرداری مستمر، میتواند به توسعه همکاریهای ترانزیتی و تجاری میان کشورهای مسیر کمک کند.
در مجموع، فعالسازی مسیر ریلی بلاروس به ایران بهعنوان بخشی از کریدور شمال–جنوب، گام جدیدی در جهت گسترش همکاریهای حملونقلی منطقهای محسوب میشود. این اقدام با هدف تسهیل تجارت، کاهش زمان ترانزیت و ایجاد مسیرهای جایگزین برای حملونقل بینالمللی انجام شده و در ماههای آینده در کانون توجه فعالان حوزه لجستیک و تجارت منطقهای قرار خواهد داشت.
