خروج ونزوئلا از اوپک در مسیر بررسیهای نفتی تازه قرار گرفت
گزارشهای تازه از بازار انرژی حاکی است که خروج ونزوئلا از اوپک به یکی از گزینههای در دست بررسی در کاراکاس تبدیل شده است. بلومبرگ به نقل از افراد آگاه گزارش داد که مقامهای ونزوئلایی این موضوع را در گفتوگو با مسئولان آمریکایی نیز مطرح کردهاند، اما تاکنون تصمیم نهایی گرفته نشده است. رویترز هنگام انتشار گزارش کوتاه خود اعلام کرد که نتوانسته این ادعا را به صورت مستقل تایید کند. به همین دلیل، موضوع فعلا یک احتمال اقتصادی مهم برای بازار نفت است و نه اقدامی قطعی یا زمانبندیشده.
ونزوئلا همراه با ایران، عراق، کویت و عربستان سعودی از پنج بنیانگذار سازمان کشورهای صادرکننده نفت در سال ۱۹۶۰ بود. کنارهگیری آن در صورت تحقق، پایان بیش از شش دهه عضویت یکی از صاحبان بزرگ ذخایر نفت جهان در اوپک خواهد بود. اهمیت خبر به جایگاه تاریخی این کشور و پیام آن برای هماهنگی تولیدکنندگان بازمیگردد. امارات متحده عربی نیز در اول مه ۲۰۲۶ پس از نزدیک به شصت سال عضویت از اوپک خارج شد.
بر پایه نظرسنجی بلومبرگ، تولید نفت خام ونزوئلا در ژوییه به حدود یک میلیون و ۱۶۰ هزار بشکه در روز رسید که کمتر از نصف تولید این کشور در یک دهه پیش است. رویترز در گزارشی جداگانه سطح کنونی تولید را نزدیک به یک میلیون و ۲۵۰ هزار بشکه در روز برآورد کرده و یادآور شده است که ونزوئلا زمانی روزانه حدود سه میلیون بشکه نفت تولید میکرد. تفاوت ارقام به زمان اندازهگیری و روش گردآوری دادهها مربوط میشود، اما هر دو بر فاصله زیاد تولید کنونی با ظرفیت تاریخی صنعت نفت این کشور دلالت دارند.
با چنین سطحی از تولید، خروج احتمالی ونزوئلا در کوتاهمدت قرار نیست حجم بزرگی را یکباره از سازوکار هماهنگی اوپک خارج کند. با این حال، اثر اقتصادی بلندمدت به سرعت جذب سرمایه، نوسازی تاسیسات و افزایش تولید وابسته است. ونزوئلا طی سالهای گذشته نتوانسته سهمیههای تعیینشده اوپک را محقق کند و صنعت دولتی نفت آن با فرسودگی زیرساخت، کمبود سرمایه و افت توان عملیاتی روبهرو بوده است. اکنون هر برنامه توسعهای باید هزینه بازسازی میادین، خطوط انتقال، تجهیزات فراورش و پایانههای صادراتی را نیز پوشش دهد.
مذاکره برای توسعه ۱۷ میدان نفتی ونزوئلا
همزمان با مطرحشدن خروج ونزوئلا از اوپک، گفتوگوهایی برای دسترسی بلندمدت شرکتهای آمریکایی به بخشی از ذخایر نفتی این کشور جریان دارد. رویترز با استناد به منابع مطلع نوشته است که فهرست مورد مذاکره شامل ۱۷ میدان میشود؛ تعدادی از آنها میدانهای توسعهنیافته در کمربند عظیم اورینوکو و بخشی دیگر مناطق قدیمی در دریاچه ماراکایبو هستند. یکی از الگوهای حقوقی در حال بررسی، واگذاری بهرهبرداری بلندمدت و سپس برگزاری مزایده برای تخصیص هر میدان به تولیدکنندگان است.
بلومبرگ از احتمال اجاره برخی میدانها برای دورهای صدساله خبر داده است، ولی جزئیات قرارداد و تعهدات سرمایهگذاری هنوز نهایی نشدهاند. گزارش رویترز نیز تاکید دارد که مقررات کنونی هیدروکربن ونزوئلا اجاره محدودههای نفتی را پیشبینی نکرده و فعالیتهای اصلی صنعت را در اختیار دولت قرار داده است. قانون اصلاحشده نفت، فعالیت از طریق شرکتهای مشترک و قراردادهای مشارکت در تولید را مجاز میداند. بنابراین هر توافق بلندمدت باید با چارچوب حقوقی موجود سازگار شود و احتمال بررسیهای قانونی درباره شکل واگذاری نیز وجود دارد.
فاصله ظرفیت تولید تا آغاز سرمایهگذاری گسترده
بازگشت تولید ونزوئلا به سطوح پیشین به سرمایه و زمان قابل توجه نیاز دارد. دن امان، مدیر بخش بالادستی اکسون موبیل، در مارس گفت تیم این شرکت وضعیت منابع و زیرساخت نفت و گاز ونزوئلا را ارزیابی میکند. به گفته او، اقداماتی برای افزایش محدود تولید در کوتاهمدت امکانپذیر است، اما بازسازی کامل صنعت نفت احتمالا زمان زیادی میبرد و صدها میلیارد دلار هزینه خواهد داشت. چنین ارزیابیای نشان میدهد میان دسترسی قراردادی به میدانها و ورود پایدار بشکههای تازه به بازار فاصله عملیاتی قابل توجهی وجود دارد.
اسکات گروبر، تحلیلگر سیتی، فرصت پیش روی شرکتهای خدمات میدان نفتی در ونزوئلا را بزرگ توصیف کرده، اما گفته است هنوز مشخص نیست مذاکرات گزارششده به افزایش واقعی سرمایهگذاری منجر شود. برآوردهای پیشین سیتی نشان میدهد زمانی که تولید ونزوئلا بین دو میلیون و ۵۰۰ هزار تا سه میلیون بشکه در روز قرار داشت، حدود ۷۰ تا ۸۰ دکل در این کشور فعال بود. بازگشت شمار دکلها به حدود ۷۵ واحد میتواند برای چهار شرکت بزرگ خدمات نفتی بازاری تقریبا سه تا سه میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلاری ایجاد کند.
گروبر احتمال داده است که دور بعدی رشد محسوس عرضه بیشتر در خارج از آمریکا شکل بگیرد و شرکتهای خدمات نفتی دارای فعالیت جغرافیایی متنوع از آن بهرهمند شوند. ارزیابی سیتی برای سال ۲۰۲۷ رسیدن نفت برنت به حدود ۶۵ دلار در هر بشکه است؛ با این حال این موسسه معتقد است شرکتهای خدماتی متنوع در چنین سطح قیمتی نیز توان افزایش درآمد دارند. تحقق این فرصت به امضای قراردادها، تامین مالی و سرعت احیای تجهیزات وابسته خواهد بود.
گزارش ماه اوت اوپک نشان میدهد قیمت سبد نفتی این سازمان در ژوییه با کاهش شش دلار و ۷۶ سنتی به میانگین ۸۲ دلار و ۹۹ سنت در هر بشکه رسید. میانگین قرارداد ماه نخست برنت نیز ۸۳ دلار و ۹۷ سنت بود. اوپک رشد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ را حدود ۶۰۰ هزار بشکه در روز پیشبینی کرده و انتظار دارد تولید مایعات نفتی کشورهای خارج از سازوکار همکاری نیز به همین میزان افزایش یابد. این ارقام نشان میدهند هر توسعه بزرگ در عرضه ونزوئلا وارد بازاری خواهد شد که همزمان رشد تقاضا و افزایش تولید رقبا را تجربه میکند.
طبق همان گزارش، تولید نفت خام اعضای حاضر در سازوکار همکاری اوپک در ژوییه نسبت به ماه قبل یک میلیون و ۴۲۰ هزار بشکه در روز بالا رفت و به حدود ۳۷ میلیون و ۶۶۰ هزار بشکه رسید. ذخایر تجاری نفت کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی و توسعه نیز در ژوئن ۲۶ میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه کاهش یافت و به دو میلیارد و ۷۲۹ میلیون بشکه رسید. بازار اکنون علاوه بر تصمیم احتمالی کاراکاس، روند سرمایهگذاری در ۱۷ میدان، زمان شروع تولید تازه و واکنش دیگر عرضهکنندگان را برای ارزیابی مسیر آتی عرضه دنبال میکند.
