افزایش فاصله قیمت گوشت قرمز و مرغ، الگوی مصرف خانوارها را تغییر داد
اختلاف قابل توجه قیمت میان گوشت قرمز و مرغ، الگوی خرید خانوارهای ایرانی را در سالهای اخیر دستخوش تغییر کرده و باعث افزایش تقاضا برای گوشت مرغ شده است. گزارشهای رسمی و دادههای میدانی نشان میدهد با رشد قیمت گوشت قرمز، مصرف این محصول کاهش یافته و مرغ به عنوان اصلیترین منبع پروتئینی در سبد غذایی بسیاری از خانوادهها جایگزین آن شده است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده از سوی نهادهای آماری، روند تولید گوشت قرمز در کشور با کاهش همراه بوده و این افت همزمان با کاهش مصرف این محصول رخ داده است. در بازار، قیمت هر کیلوگرم گوشت گوسفندی یا گوساله در بسیاری از مناطق به بیش از یک میلیون تومان رسیده و همین موضوع باعث شده قدرت خرید خانوارها برای تهیه این کالای پروتئینی کاهش پیدا کند.
افزایش قیمت گوشت قرمز در شرایطی رخ داده که سطح درآمد بسیاری از خانوارها رشد متناسبی نداشته است. به همین دلیل، خرید گوشت قرمز برای بخش قابل توجهی از جامعه به کالایی پرهزینه تبدیل شده و سهم آن در سبد مصرفی کاهش یافته است. در مقابل، مرغ به دلیل قیمت پایینتر، به انتخاب اصلی خانوارها برای تأمین پروتئین تبدیل شده است.
بررسی آمارهای سرانه مصرف نشان میدهد تفاوت قیمت میان این دو محصول، به افزایش چشمگیر مصرف مرغ نسبت به گوشت قرمز منجر شده است. در حالی که مصرف گوشت قرمز کاهش یافته، تولید مرغ در کشتارگاههای کشور رشد داشته و میزان عرضه این محصول افزایش پیدا کرده است.
طبق آمارهای رسمی، تولید گوشت مرغ در سال جاری با رشد چنددرصدی همراه بوده و میزان سرانه مصرف آن به بیش از ۳۰ کیلوگرم در سال رسیده است. این در حالی است که سرانه مصرف گوشت قرمز در مقایسه با سالهای گذشته کاهش قابل توجهی را تجربه کرده است.
در بازار خردهفروشی نیز نشانههای این تغییر الگوی مصرف قابل مشاهده است. بسیاری از فروشندگان گوشت قرمز از کاهش حجم خرید مشتریان خبر میدهند و میگویند بخش زیادی از مشتریان به جای خرید کیلویی، با مبالغ محدود اقدام به خرید میکنند. در برخی موارد نیز خرید گوشت قرمز به مناسبتهای خاص یا وعدههای محدود در طول ماه کاهش یافته است.
در مقابل، تقاضا برای مرغ در بازار همچنان در سطح بالایی قرار دارد و این محصول به یکی از اصلیترین اقلام سبد غذایی خانوارها تبدیل شده است. حتی با وجود افزایش نسبی قیمت مرغ در سالهای اخیر، فاصله قیمتی آن با گوشت قرمز همچنان قابل توجه است و همین موضوع باعث شده مرغ جایگاه خود را در سبد مصرفی خانوارها حفظ کند.
بر اساس برآوردهای منتشرشده از سوی فعالان صنعت طیور، ظرفیت تولید مرغ در کشور همچنان امکان افزایش دارد و در صورت رفع برخی محدودیتها، امکان توسعه تولید و حتی صادرات این محصول نیز وجود خواهد داشت. با این حال، در شرایط فعلی، بخش عمده تولید مرغ صرف تأمین نیاز داخلی میشود.
گزارشها همچنین نشان میدهد افزایش قیمت نهادههای دامی و تغییر سیاستهای ارزی در سالهای اخیر، نقش مهمی در رشد قیمت محصولات پروتئینی داشته است. با حذف ارز ترجیحی برای بخش قابل توجهی از کالاهای اساسی، هزینه تولید گوشت و مرغ افزایش یافته و این موضوع در نهایت به رشد قیمت مصرفکننده منجر شده است.
در همین حال، آمارهای مربوط به هزینه سبد غذایی خانوارها نشان میدهد بخش قابل توجهی از درآمد خانوارها صرف تأمین اقلام خوراکی میشود. این موضوع باعث شده بسیاری از خانوادهها برای مدیریت هزینههای خود، به سمت کالاهای ارزانتر حرکت کنند و سهم اقلام گرانتر مانند گوشت قرمز در سبد مصرفی کاهش یابد.
پژوهشهای انجامشده در حوزه اقتصاد کشاورزی نیز نشان میدهد مرغ در سالهای اخیر به یکی از کالاهای ضروری سبد غذایی خانوارها تبدیل شده است. در مقابل، گوشت قرمز به دلیل قیمت بالا، در بسیاری از موارد در گروه کالاهای کممصرف یا مناسبتی قرار گرفته است.
بررسی دادههای رسمی، گزارشهای میدانی و آمارهای تولید نشان میدهد اختلاف قیمت میان گوشت قرمز و مرغ، عامل اصلی تغییر الگوی مصرف در سالهای اخیر بوده است. این روند باعث شده مرغ سهم بیشتری در سبد غذایی خانوارها پیدا کند و به مهمترین منبع پروتئین حیوانی برای بسیاری از خانوادهها تبدیل شود.
با ادامه این روند، پیشبینی میشود تقاضا برای مرغ در بازار داخلی همچنان در سطح بالایی باقی بماند و نقش این محصول در سبد غذایی خانوارها پررنگتر شود. در مقابل، مصرف گوشت قرمز به میزان قدرت خرید خانوارها و روند قیمتها در بازار وابسته خواهد بود.
