سقوط بیتکوین چگونه به چرخه بازگشت بازار تبدیل شده است
بازار جهانی داراییهای دیجیتال در معاملات سهشنبه با افزایش قیمت بیشتر رمزارزهای بزرگ روبهرو شد، اما فاصله بیتکوین با رکورد تاریخی خود همچنان توجه معاملهگران را به چرخههای نزولی گذشته معطوف کرده است. قیمت لحظهای این رمزارز در محدوده ۶۶ هزار دلار نوسان دارد و ارزش کل بازار رمزارزها به حدود ۲.۳۵ تریلیون دلار رسیده است. سهم بیتکوین نزدیک به ۵۷ درصد و حجم معاملات روزانه بازار حدود ۷۱ میلیارد دلار گزارش شده است.
بیتکوین در اکتبر ۲۰۲۵ رکوردی نزدیک به ۱۲۶ هزار دلار ثبت کرد و اکنون حدود ۴۷ درصد پایینتر از آن سطح معامله میشود. دادههای تاریخی پاسخ قطعی برای آینده ارائه نمیکنند، اما نشان میدهند که سقوط بیتکوین در دورههای گذشته معمولا با کاهش نقدینگی، افت اعتماد، خروج سرمایه و سپس دورهای طولانی از تثبیت همراه بوده است.
شش ریزش بزرگ و مسیرهای متفاوت بازیابی
نخستین سقوط بزرگ در سال ۲۰۱۱ و پس از بحران امنیتی صرافی مت گاکس رخ داد. قیمت از حدود ۳۲ دلار تا نزدیکی صفر پایین آمد و افتی نزدیک به ۹۴ درصد را ثبت کرد، اما در ادامه تا محدوده ۱۱۶۳ دلار رشد کرد. دوره نزولی بعدی از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ ادامه یافت و قیمت از ۱۱۶۳ دلار به ۱۵۲ دلار رسید. کاهش ۸۷ درصدی این دوره، طولانیترین بازیابی کامل بیتکوین را رقم زد و بازگشت به اوج قبلی حدود ۴۸ ماه زمان برد.
چرخه سال ۲۰۱۸ پس از رونق عرضههای اولیه سکه شکل گرفت. بیتکوین از ۱۹ هزار و ۷۸۳ دلار به ۳۱۲۲ دلار رسید و ۸۴ درصد ارزش خود را از دست داد. در مارس ۲۰۲۰ نیز شوک همهگیری کرونا باعث شد قیمت طی دو روز حدود ۵۰ درصد کاهش یابد و به کمتر از ۴۰۰۰ دلار برسد. با وجود این افت، قیمت تا دسامبر همان سال از رکورد سال ۲۰۱۷ عبور کرد.
در ماه مه ۲۰۲۱ تغییر سیاست تسلا درباره پرداخت با بیتکوین و تشدید محدودیت فعالیتهای رمزارزی در چین، موج دیگری از فروش را ایجاد کرد. ارزش بازار رمزارزها طی یک هفته نزدیک به یک تریلیون دلار کاهش یافت و بیتکوین پس از رسیدن به محدوده ۶۴ هزار دلار وارد اصلاح شد. سقوط بزرگ بعدی در سال ۲۰۲۲ رخ داد؛ زمانی که فروپاشی ترا لونا و ورشکستگی صرافی اف تی ایکس قیمت را تا حدود ۱۷ هزار و ۵۰۰ دلار پایین آورد.
بازگشت پس از بحران ۲۰۲۲ با افزایش تقاضای نهادی سرعت گرفت. کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا در ژانویه ۲۰۲۴ معامله چند محصول قابل معامله نقدی بیتکوین را تایید کرد و قیمت در مارس همان سال دوباره از رکورد ۶۹ هزار دلاری عبور کرد. این بازگشت حدود ۲۴ ماه پس از ثبت کف چرخه قبلی رخ داد. رشد تا رکورد تازه سال ۲۰۲۵ نیز بازار را وارد مرحله جدیدی از جذب سرمایه و سپس اصلاح کرد.
وجه مشترک این دورهها، رشد سریع پیش از اوج، افت سنگین، بازیابی کوتاه، تشکیل کف اصلی و سپس نوسان طولانی بوده است. پس از آن، بهبود تقاضا و کاهش فشار فروش مسیر بازگشت را فراهم کرده است. تفاوت چرخه فعلی، اندازه بزرگتر بازار، حضور صندوقهای بورسی، توسعه خدمات نگهداری نهادی و پیوند بیشتر قیمت با بازده اوراق، نرخ بهره و جریان سرمایه جهانی است.
وضعیت قیمت رمزارزهای بزرگ در معاملات سهشنبه
در بهروزرسانی قیمتهای سهشنبه، بیتکوین با نرخ ۶۵ هزار و ۴۶۰ دلار و ۲۸ سنت ثبت شد و طی ۲۴ ساعت ۱.۴۰ درصد و در یک هفته ۴.۴۹ درصد افزایش داشت. اتریوم به ۱۹۲۲ دلار و ۹۱ سنت رسید و رشد روزانه ۲.۷۷ درصدی و هفتگی ۷.۷۹ درصدی را ثبت کرد. تتر با قیمت ۰.۹۹۹۲ دلار، در شبانهروز ۰.۰۱ درصد و در هفته ۰.۰۴ درصد افزایش یافت.
بایننس کوین با قیمت ۵۷۳ دلار و ۷۳ سنت، افزایش روزانه ۰.۹۸ درصدی و هفتگی ۰.۶۶ درصدی داشت. یواسدی کوین در سطح ۰.۹۹۹۸ دلار بدون تغییر روزانه و هفتگی باقی ماند. ریپل با نرخ ۱.۱۲ دلار طی ۲۴ ساعت ۲.۴۴ درصد و در هفت روز ۵.۳۷ درصد رشد کرد. سولانا نیز با قیمت ۷۸ دلار و پنج سنت، افزایش روزانه ۱.۸۳ درصدی و هفتگی ۴.۰۳ درصدی را نشان داد.
ترون در قیمت ۰.۳۲۵۷ دلار معامله شد و با وجود کاهش روزانه ۰.۱۸ درصدی، بازده هفتگی مثبت ۰.۳۵ درصدی داشت. هایپرلیکویید با نرخ ۶۲ دلار و ۷۰ سنت، طی یک روز ۴.۰۷ درصد افزایش یافت، اما عملکرد هفتگی آن ۰.۹۸ درصد منفی بود. دوجکوین نیز با قیمت ۰.۰۷۲۶۴ دلار، رشد ۰.۲۲ درصدی در شبانهروز و افزایش ۰.۹۲ درصدی در یک هفته را ثبت کرد.
جریان سرمایه صندوقهای نقدی بیتکوین در هفتههای اخیر نوسانی بوده است. دادههای بازار پس از یک دوره خروج چند میلیارد دلاری، بازگشت محدود ورود سرمایه را نشان میدهد و جریان هفتگی هنوز برای تایید یک روند پایدار کافی نیست. همزمان، بازده اوراق خزانهداری ده ساله آمریکا در محدوده ۴.۶ درصد قرار گرفته است؛ سطحی که جذابیت داراییهای کمریسک را افزایش میدهد و هزینه فرصت نگهداری داراییهای پرنوسان را بالا میبرد.
شاخصهای احساسات نیز از بهبود نسبی نسبت به ترس شدید ابتدای ژوئیه حکایت دارند، هرچند اختلاف میان شاخصهای مختلف نشان میدهد فضای بازار هنوز یکدست نیست. معاملهگران علاوه بر قیمت، جریان صندوقهای بورسی، حجم معاملات، سهم بیتکوین و نقدینگی استیبلکوینها را دنبال میکنند. ارزش بازار استیبلکوینها نزدیک به ۳۰۵ میلیارد دلار برآورد میشود و حدود ۱۳ درصد کل بازار داراییهای دیجیتال را در اختیار دارد.
