مذاکرات تجاری آمریکا و مکزیک وارد مرحله تازه شد
سومین دور مذاکرات تجاری آمریکا و مکزیک در مکزیکوسیتی آغاز شده است؛ گفتوگوهایی سهروزه که هدف آن بازنگری در چارچوب توافق تجاری آمریکا، مکزیک و کانادا و یافتن راهی برای ادامه همکاری اقتصادی در آمریکای شمالی است. این دور از رایزنیها بدون حضور کانادا برگزار میشود و جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا، قرار است از روز چهارشنبه به هیات مذاکرهکننده بپیوندد. کاهش موانع تجاری، تغییر قواعد تولید منطقهای و حفظ زنجیرههای تامین میان دو اقتصاد بههمپیوسته از محورهای اعلامشده این نشست است.
این نخستین دور رسمی مذاکرات پس از تصمیم واشنگتن در اول ژوئیه برای تمدید نکردن توافق در شکل فعلی به شمار میرود. بر اساس سازوکار تعیینشده در توافق، خودداری یکی از سه کشور از تمدید، به معنای توقف فوری آن نیست. توافق همچنان معتبر میماند، اما بررسیهای سالانه آغاز میشود و در صورت نرسیدن طرفها به تفاهم تازه، اعتبار آن میتواند تا سال ۲۰۳۶ پایان یابد. این وضعیت برای شرکتهایی که سرمایهگذاری، تامین مواد اولیه و برنامه تولید خود را بر دسترسی کمهزینه به بازار منطقه تنظیم کردهاند، دورهای از ابهام ایجاد کرده است.
ارزش مبادلات سالانه میان آمریکا، مکزیک و کانادا نزدیک به ۱.۶ تریلیون دلار برآورد میشود. بخش بزرگی از این تجارت با تعرفه صفر یا پایین انجام میگیرد و صنایع خودرو، فولاد، آلومینیوم، کشاورزی، تجهیزات پزشکی، دارو و خدمات مالی به شبکه تولید مشترک سه کشور وابستهاند. تشکلهای صنعتی خواستار حفظ ساختار سهجانبه توافق شدهاند، زیرا تغییر ناگهانی قواعد میتواند هزینه قطعات، حملونقل، انبارداری و تامین مالی را بالا ببرد و تصمیم شرکتها درباره ایجاد ظرفیت جدید را به تعویق بیندازد.
کسری تجاری و تولید خودرو در کانون مذاکرات
یکی از مهمترین موضوعات مورد بحث، تراز تجاری آمریکا با دو شریک شمالی آن است. دادههای اداره سرشماری آمریکا نشان میدهد کسری تجارت کالایی این کشور با مکزیک در سال گذشته با افزایش ۲۸ میلیارد دلاری یا ۱۷ درصدی به ۱۹۷ میلیارد دلار رسیده است. در مقابل، کسری کالایی آمریکا با کانادا ۱۲.۹ میلیارد دلار یا ۲۱ درصد کاهش یافته و به ۴۸.۳ میلیارد دلار رسیده است. مقامهای تجاری آمریکا میگویند بازنگری در توافق باید به افزایش تولید داخلی و کاهش فاصله میان صادرات و واردات منجر شود.
در بخش خودرو، مذاکرهکنندگان درباره سختگیرانهتر شدن قواعد مبدا و افزایش سهم مواد و قطعات تولیدشده در آمریکای شمالی گفتوگو میکنند. هدف اعلامشده این است که مزایای تعرفهای بیشتر به کالاهایی برسد که بخش عمده ارزش آنها در منطقه ایجاد شده است. فولاد و آلومینیوم و محصولات مشتقشده از آنها نیز در دستور کار قرار دارند. موضوعات کشاورزی، کار، امنیت اقتصادی و خدمات پرداخت الکترونیکی از دیگر پروندههایی هستند که دفتر نماینده تجاری آمریکا برای این دور اعلام کرده است.
مکزیک نیز به دنبال حفظ دسترسی ترجیحی کالاهای خود به بازار آمریکا و کاهش فشار تعرفهای بر خودرو و فلزات است. اقتصاد این کشور طی سالهای گذشته به یکی از مراکز اصلی تولید برای بازار آمریکای شمالی تبدیل شده و شمار زیادی از کارخانهها، قطعات و مواد اولیه را چند بار از مرز عبور میدهند تا محصول نهایی آماده شود. هر تغییر در مقررات مبدا یا تعرفهها میتواند محل تولید، قیمت تمامشده و زمان تحویل کالا را تحت تاثیر قرار دهد؛ به همین دلیل تیمهای فنی دو کشور بر راههایی تمرکز دارند که ضمن افزایش تولید منطقهای، جریان موجود تامین را مختل نکند.
دو دور قبلی مذاکرات، علاوه بر خودرو و فلزات، هماهنگی مقررات در صنایعی مانند تجهیزات پزشکی، داروسازی و محصولات آرایشی را نیز پوشش داده بود. آمریکا و مکزیک همچنین درباره تشکیل کمیتهای برای بررسی اجرای ضمائم بخشی توافق گفتوگو کردهاند. این سازوکار میتواند اختلاف استانداردها، مجوزها و فرایندهای اداری را کاهش دهد و ورود کالاهای واجد شرایط به بازار دو کشور را سریعتر کند.
تعرفههای تازه کانادا و تغییر برنامه شرکتها
همزمان با آغاز مذاکرات دوجانبه، آمریکا تعرفه اضافی ۵۰ درصدی بر نزدیک به ۲۰ میلیارد دلار واردات از کانادا اعلام کرده است. طبق اطلاعیه دفتر نماینده تجاری آمریکا، این تعرفهها پس از یک دوره ۳۰ روزه اجرا میشوند و بخشی از کالاهای مرتبط با اختلافات تجاری در حوزه خودرو، نوشیدنی و محصولات لبنی را در بر میگیرند. جدا شدن مسیر مذاکرات مکزیک و کانادا، نگرانی شرکتها را درباره شکل آینده بازار آمریکای شمالی افزایش داده است.
آمار رسمی کانادا نشان میدهد مازاد تجارت کالایی این کشور با آمریکا در سال ۲۰۲۵ به ۸۱.۶ میلیارد دلار کانادا رسیده که از ۱۰۱.۳ میلیارد دلار کانادا در سال قبل کمتر بوده است. سهم آمریکا از صادرات کالایی کانادا نیز از ۷۵.۹ درصد به ۷۱.۷ درصد کاهش یافته است. با وجود این افت، آمریکا همچنان بزرگترین مقصد صادراتی کانادا محسوب میشود و تعرفههای جدید میتواند بر سفارش کارخانهها، قیمت فروش و جریان سرمایه در صنایع درگیر اثر بگذارد.
در بخش خصوصی نیز نشانههایی از بازتنظیم ظرفیت تولید دیده میشود. تویوتا اوایل ژوئیه از سرمایهگذاری ۳.۶ میلیارد دلاری برای توسعه کارخانه سنآنتونیو در تگزاس خبر داد. این طرح شامل ایجاد خط دوم مونتاژ، افزودن حدود ۲.۵ میلیون فوت مربع به مساحت مجموعه و ایجاد ۲ هزار شغل تا سال ۲۰۳۰ است. این شرکت اعلام کرده تولید وانت تاکوما در یک دوره تقریبی چهارساله از کارخانه باخا کالیفرنیا به تگزاس منتقل میشود، هرچند تولید این مدل در کارخانه گواناخواتوی مکزیک ادامه خواهد یافت.
نماینده تجاری آمریکا این سرمایهگذاری را نمونهای از افزایش ظرفیت مونتاژ در داخل کشور دانسته است. تویوتا نیز در بیانیه رسمی خود بر ادامه فعالیت در آمریکا، کانادا و مکزیک و ضرورت حل سریع مسائل مربوط به توافق تاکید کرده است. برای خودروسازان، تعیین تکلیف قواعد مبدا اهمیت مستقیمی دارد، زیرا شبکه تامین آنها میان صدها تولیدکننده قطعه در سه کشور تقسیم شده و تغییر سهم محتوای منطقهای میتواند قراردادهای خرید و برنامه خطوط مونتاژ را دگرگون کند.
گفتوگوهای مکزیکوسیتی تا روز جمعه ادامه دارد و تیمهای مذاکرهکننده قرار است درباره گزینههای مشخص برای خودرو، فولاد، آلومینیوم، کشاورزی و پرداختهای الکترونیکی بحث کنند. نتیجه این دور میتواند مسیر بررسیهای بعدی توافق را تعیین کند و برای بنگاههایی که در تجارت ۱.۶ تریلیون دلاری منطقه فعالیت دارند، نشانهای از میزان ثبات مقررات در ماههای آینده باشد.
