چرا نفت ۴۰ دلاری نشد؟
با وجود پیشبینیهایی که در ماههای گذشته نسبت به احتمال کاهش شدید قیمت نفت مطرح شده بود، شاخصهای قیمت نفت جهانی همچنان مقاومت نشان داده و از سقوط به محدوده ۴۰ دلاری دور ماندهاند.
به گزارش ایسنا، بازار جهانی نفت در روز جمعه گذشته شاهد ثبات نسبی قیمتها بود و همین امر باعث شد روند هفتگی قیمتها مثبت بسته شود. نفت برنت در معاملات روز جمعه تا مرز ۷۰ دلار در هر بشکه پیش رفت و نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز در ۶۵ دلار در هر بشکه متوقف شد. هر دو شاخص در مجموع رشد هفتگی بیش از چهار درصدی را تجربه کردند که بزرگترین رشد هفتگی از اواسط ژوئن تاکنون محسوب میشود.
پیشبینی سقوط قیمت و پرسشها درباره پایداری بازار
در ماههای اخیر، تحلیلگران بینالمللی بارها نسبت به مازاد عرضه و کاهش رشد اقتصادی هشدار داده بودند. این پیشبینیها نشان میداد که قیمت نفت ممکن است به سرعت کاهش یافته و به محدوده ۴۰ دلار برسد. اما برخلاف این برآوردها، شاخصهای بازار نفت مسیر متفاوتی طی کرده و سطح قیمتی خود را حفظ کردهاند.
ویکاس دوایودی، استراتژیست انرژی جهانی در شرکت «مککواری»، در گفتوگو با روزنامه فایننشیال تایمز اظهار کرد: «کمی رمز و راز وجود دارد. کل بازار به دنبال مازاد عظیم است و با این حال قیمت پایین نمیآید. به جای ۶۷ دلار در هر بشکه، چرا به ۴۷ دلار در هر بشکه نگاه نمیکنیم؟»
دو عامل اصلی در مقاومت قیمت نفت
کارشناسان و منابع آگاه دو عامل اصلی را در پایداری قیمت نفت و جلوگیری از سقوط آن به محدوده ۴۰ دلاری مؤثر میدانند:
تحریمها و اختلالات در عرضه روسیه
یکی از مهمترین دلایل مقاومت قیمت نفت در برابر کاهش، تحریمهای غرب علیه صادرات انرژی روسیه عنوان میشود. اتحادیه اروپا و آمریکا تلاشهای گستردهای را برای کاهش درآمدهای نفتی روسیه آغاز کردهاند. از آنجا که روسیه دومین تولیدکننده بزرگ نفت در جهان است، هرگونه اختلال در صادرات نفت این کشور میتواند بر تعادل عرضه و تقاضای جهانی تأثیر بگذارد.
این فشارها و ریسکهای ژئوپلیتیکی، باعث شدهاند بازار نفت در برابر پیشبینیهای بدبینانه مقاومت کند و از سقوط به محدوده ۴۰ دلاری جلوگیری شود.
افزایش واردات نفت توسط چین
عامل دوم، افزایش قابل توجه واردات نفت خام توسط چین است. بر اساس آمارهای موجود، واردات نفت خام چین از ماه مارس سال جاری رو به افزایش گذاشته و این کشور نفت را با نرخی بسیار بالاتر از نیاز داخلی خود وارد کرده است.
این اقدام چین باعث شد تقاضای جهانی برای نفت همچنان قوی باقی بماند و قیمتها در بازارهای بینالمللی تثبیت شوند. برخلاف برخی پیشبینیها مبنی بر کاهش مصرف چین، ذخیرهسازی نفت خام توسط این کشور عاملی کلیدی در حفظ ثبات قیمت نفت بوده است.
نقش آمریکا و تحریمهای انرژی
در سوی دیگر، ایالات متحده آمریکا نیز در سیاستگذاریهای خود درباره تحریمها نقش مهمی داشته است. به گفته منابع بینالمللی، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با وجود تأکید بر کاهش درآمدهای نفتی روسیه، در زمینه اعمال تحریمهای جدید بر صنعت انرژی این کشور عجلهای ندارد.
کارشناسان معتقدند که تشدید تحریمها میتواند منجر به افزایش قیمت جهانی نفت شود و به همین دلیل آمریکا با احتیاط بیشتری در این زمینه عمل کرده است.
وضعیت ذخایر و شاخصهای تقاضا
شرکت «آکسفورد انرژی» در گزارشی اعلام کرد که هیچ نشانهای از مازاد شدید عرضه در بازار دیده نمیشود. بر اساس این گزارش، ذخیرهسازی نفت در کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) کمتر از میانگین پنج ساله است.
همچنین سطح ذخیرهسازی شناور در بازار جهانی نیز پایینتر از مقادیر مشاهدهشده در سال ۲۰۲۲ است؛ سالی که بازارها خود را برای تحریمهای گسترده علیه روسیه آماده میکردند. این دادهها نشان میدهد که برخلاف پیشبینیها، مصرف نفت همچنان در سطح مطلوبی قرار دارد.
صادرات کمتر سوخت توسط چین
یکی دیگر از نشانههای تقاضای بالا، کاهش صادرات فرآوردههای سوختی توسط چین است. این امر به عنوان شاخصی مهم از مصرف داخلی این کشور تلقی میشود و نشان میدهد که تقاضا برای انرژی در دومین اقتصاد بزرگ جهان همچنان بالاست.
ناوگان سایه و پیچیدگی بازار نفت
یکی دیگر از موضوعات تأثیرگذار در وضعیت کنونی بازار نفت، فعالیت «ناوگان سایه» است. این ناوگان شامل نفتکشهایی است که محمولههای نفت خام روسیه را خارج از چارچوبهای رسمی حمل میکنند.
به گفته تحلیلگران، فعالیت ناوگان سایه باعث شده دادههای مربوط به عرضه و تقاضا مبهمتر شود و معاملهگران نتوانند تصویر دقیقی از وضعیت بازار به دست آورند. این مسئله یکی از عوامل اصلی در تداوم نوسانات و مقاومت قیمتها در برابر سقوط محسوب میشود.
جمعبندی عوامل مؤثر بر عدم سقوط قیمت نفت
- نگرانیها از تحریمهای غرب و اختلال در عرضه نفت روسیه.
- افزایش واردات نفت خام توسط چین فراتر از نیاز داخلی.
- کاهش صادرات فرآوردههای نفتی چین که نشاندهنده تقاضای بالاست.
- سطح پایین ذخایر نفتی در مقایسه با میانگین پنج ساله.
- نقش ناوگان سایه در مبهمسازی دادههای عرضه و تقاضا.
- احتیاط آمریکا در اعمال تحریمهای جدید بر بخش انرژی روسیه.
بر اساس گزارش اویلپرایس، در حالی که برخی پیشبینیها همچنان بر احتمال اشباع عرضه و کاهش قیمت تأکید دارند، شواهد کنونی نشان میدهد احتمال سقوط قیمت نفت به محدوده ۴۰ دلاری روزبهروز کمتر میشود.
