طلای ونزوئلا در مسیر انتقال از لندن به نیویورک
دولت موقت ونزوئلا و بخشی از مخالفان این کشور به توافقی نزدیک شدهاند که در صورت نهایی شدن، میتواند حدود ۳۱ تن طلای ونزوئلا با ارزش تقریبی ۴ میلیارد دلار را از خزانههای بانک مرکزی انگلیس به ایالات متحده منتقل کند. بر اساس گزارش رویترز و فایننشال تایمز، مقصد پیشنهادی این ذخایر بانک فدرال رزرو نیویورک است و در برخی سناریوهای مطرحشده نیز مدیریت دارایی میتواند زیر نظر وزارت خزانهداری آمریکا انجام شود. هنوز توافق نهایی امضا نشده و اجرای هرگونه انتقال به حل اختلاف حقوقی موجود در دادگاههای انگلیس وابسته است.
ساختار پیشنهادی به گونهای طراحی شده که دولت موقت به ریاست دلسی رودریگز اختیار قانونی بر این دارایی را به دست آورد، اما امکان فروش فوری شمشها را نداشته باشد. در عوض، طلا میتواند به عنوان وثیقه برای تامین مالی و دریافت اعتبار مورد استفاده قرار گیرد. یکی از مهمترین کاربردهای مطرحشده برای منابع حاصل از این سازوکار، تامین بخشی از هزینه بازسازی مناطق آسیبدیده از زمینلرزههای ماه ژوئن است؛ موضوعی که به دلیل ابعاد خسارتهای اقتصادی، فشار قابل توجهی بر منابع مالی ونزوئلا وارد کرده است.
ارزش اقتصادی ذخایر طلا برای تامین مالی بازسازی
بانک جهانی در ارزیابی منتشرشده در ۲۳ ژوئیه اعلام کرد زمینلرزههای ۲۴ ژوئن حدود ۱۹.۶ میلیارد دلار خسارت فیزیکی مستقیم به ونزوئلا وارد کردهاند. طبق این برآورد، ۴۷ درصد خسارت به ساختمانهای مسکونی، ۲۷ درصد به زیرساختها و ۲۶ درصد به ساختمانهای غیرمسکونی مربوط بوده است. ایالت لا گوایرا و منطقه پایتخت نیز در مجموع حدود نیمی از خسارت مستقیم را به خود اختصاص دادهاند. در چنین شرایطی، امکان استفاده از ذخایر طلا به عنوان پشتوانه استقراض میتواند برای تامین منابع مالی پروژههای بازسازی اهمیت اقتصادی بالایی داشته باشد، بدون آنکه دولت ناچار شود در همان مرحله نخست دارایی طلایی خود را به فروش برساند.
بانک جهانی همچنین اعلام کرده است که سرعت تامین سرمایه برای بازسازی میتواند بر مسیر بهبود اقتصادی ونزوئلا اثر بگذارد. برآورد این نهاد نشان میدهد در صورت باقی ماندن سرمایهگذاری عمومی و خصوصی در سطوح فعلی، بخش قابل توجهی از فرآیند بازسازی ممکن است حتی در افق دهساله تکمیل نشود. به همین دلیل، دسترسی به منابع مالی خارجی یا استفاده از داراییهای ذخیرهای به عنوان وثیقه میتواند ظرفیت تامین مالی دولت را افزایش دهد. با این حال، ارزش حدود ۴ میلیارد دلاری طلای مورد بحث تنها بخشی از خسارت مستقیم برآوردشده پس از زلزلهها را پوشش میدهد.
اهمیت این دارایی در شرایطی بیشتر شده که اقتصاد ونزوئلا همچنان با تورم بسیار بالا روبهرو است. دادههای بانک مرکزی این کشور نشان میدهد نرخ تورم ماهانه در اوت به ۸.۹ درصد کاهش یافته است، در حالی که این رقم در ژوئیه ۱۹.۹ درصد بود. با وجود کاهش سرعت رشد ماهانه قیمتها، محاسبات رویترز بر پایه آمار بانک مرکزی نشان میدهد تورم سالانه تا پایان اوت همچنان بیش از ۵۳۰ درصد بوده است. کاهش ارزش پول ملی یکی از عوامل اصلی تداوم فشارهای تورمی عنوان شده و همین وضعیت، اهمیت داراییهای خارجی بانک مرکزی را برای ثبات مالی و تامین اعتبار افزایش داده است.
انتقال طلا همچنان به تصمیم دادگاه انگلیس وابسته است
حدود ۳۱ تن طلای بانک مرکزی ونزوئلا سالهاست در بانک مرکزی انگلیس نگهداری میشود و دسترسی به آن از سال ۲۰۱۹ وارد یک مناقشه حقوقی شده است. در هفتههای اخیر تلاشها برای تعیین تکلیف این دارایی شدت گرفته و منابع آگاه به رویترز گفتهاند بخشی از طرفهای درگیر در پرونده، اقداماتی را برای پایان دادن به اختلاف قبلی انجام دادهاند. با این حال، بانک مرکزی انگلیس تاکید کرده است تا زمانی که دادگاه انگلیس دستور تازهای درباره مرجع دارای اختیار قانونی بر حساب صادر نکند، امکان اقدام درباره این ذخایر وجود ندارد.
بانک مرکزی انگلیس در پاسخ به رویترز اعلام کرده است حل این موضوع مستلزم مراجعه طرفهای پرونده به دادگاه و تعیین تکلیف رسمی اختلاف است. وزارت امور خارجه انگلیس نیز گفته دولت این کشور طرف پرونده حقوقی مربوط به کنترل طلا نیست و دادگاهها و بانک مرکزی انگلیس مستقل از دولت فعالیت میکنند. بنابراین حتی در صورت دستیابی طرفهای ونزوئلایی به توافق بر سر شیوه انتقال، جابهجایی واقعی شمشها بدون طی شدن مراحل حقوقی در انگلیس امکانپذیر نخواهد بود.
بر اساس طرحی که اکنون در حال بررسی است، پس از رفع مانع حقوقی، طلای ونزوئلا به بانک فدرال رزرو نیویورک منتقل میشود یا تحت یک سازوکار مالی مورد توافق در آمریکا قرار میگیرد. یکی از شروط مطرحشده، وجود چارچوب شفاف برای استفاده از منابع و تایید هزینهها به صورت پروژهای است. چنین مدلی میتواند مانع از تبدیل فوری کل ذخایر به نقدینگی شود و در عین حال امکان استفاده از ارزش دارایی برای دریافت منابع مالی را فراهم کند.
خورخه رودریگز، رئیس مجلس ملی ونزوئلا، ماه گذشته اعلام کرده بود دولت برای بازیابی این ذخایر تلاش میکند و بازسازی زیرساختها و تامین منابع اقتصادی از اهداف اصلی این پیگیری است. همزمان، افزایش شدید سطح عمومی قیمتها و نیاز به سرمایه برای بازسازی باعث شده ارزش اقتصادی ذخایر خارجی بانک مرکزی بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد. در صورت نهایی شدن توافق و صدور مجوز قضایی در انگلیس، انتقال این طلا میتواند یکی از بزرگترین جابهجاییهای اخیر در داراییهای ذخیرهای ونزوئلا باشد.
با وجود پیشرفت مذاکرات، منابع نزدیک به گفتوگوها تاکید کردهاند که جزئیات سازوکار هنوز در حال بررسی است. بانک فدرال رزرو نیویورک نیز تا زمان انتشار گزارش رویترز درباره این موضوع اظهارنظر عمومی نکرده بود. بنابراین در مرحله فعلی، مهمترین متغیر برای عملی شدن طرح، تعیین مرجع قانونی کنترل ذخایر و مشخص شدن چارچوب استفاده از منابعی است که در صورت انتقال، قرار است بدون فروش فوری طلا در خدمت تامین مالی دولت قرار گیرد.
