استیبلکوین؛ حربه جدید آمریکا برای تقویت سلطه دلار
با افزایش رقابت در عرصه پرداختهای جهانی و کاهش تدریجی سهم دلار از ذخایر بانکهای مرکزی جهان، اکنون نگاهها به سمت استیبلکوینها جلب شده است. گزارشهای تازه نشان میدهد که ایالات متحده آمریکا به جای انتشار ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC)، بر استفاده از استیبلکوینها بهعنوان ابزاری برای دفاع از جایگاه جهانی دلار حساب ویژهای باز کرده است.
سلطه دلار و پایههای اصلی آن
به گزارش خبرنگار اقتصادی، سلطه دلار آمریکا در نظام مالی جهانی بر دو رکن اصلی استوار است: تمایل کشورها و شرکتها برای پسانداز به دلار که آن را به «امتیاز گزاف» تبدیل کرده است، و استفاده گسترده از دلار در پرداختهای فرامرزی که بهعنوان یک اهرم ژئواکونومیک عمل میکند. این دو رکن بهطور مستقیم بر یکدیگر اثر میگذارند و باعث تقویت جایگاه دلار در معاملات جهانی میشوند.
اما در سالهای اخیر این ارکان با چالشهایی مواجه شدهاند. سهم دلار از ذخایر رسمی بانکهای مرکزی جهان کاهش یافته و رقبای جدید در حوزه پرداختهای دیجیتال و فناوریهای مالی ظهور کردهاند. در نتیجه، ایالات متحده به دنبال ابزارهای تازهای برای حفظ موقعیت برتر دلار است.
گزارش دویچه بانک از نقش استیبلکوینها
طبق گزارشی که اخیراً توسط دویچه بانک منتشر شده، استیبلکوینها پاسخی از سوی آمریکا برای دفاع از نقش دلار در پرداختهای جهانی هستند. در این گزارش تأکید شده است که واشنگتن برخلاف بسیاری از کشورها که به سمت طراحی ارز دیجیتال بانک مرکزی حرکت کردهاند، راهحل را در بخش خصوصی و از طریق استیبلکوینها جستوجو میکند.
این بانک همچنین یادآور شده است که اگرچه پذیرش شرکتی استیبلکوینها هنوز محدود است و ابهاماتی در مورد ویژگیهای پولی آنها وجود دارد، اما حمایت نظارتی، تسلط فعلی دلار بر بازار ارز و مزیت پیشگامی میتواند جایگاه جهانی دلار را تقویت کند.
تهدیدی برای اروپا
پیامدهای گسترش استیبلکوینهای دلاری تنها محدود به آمریکا نخواهد بود. اروپا از جمله مناطقی است که با تهدید جدی مواجه میشود. استیبلکوینهای مبتنی بر دلار میتوانند تلاشهای اروپا برای گسترش نقش یورو در صدور صورتحسابها و پرداختهای جهانی را تحت فشار قرار دهند.
دویچه بانک پیشنهاد کرده است که برای مقابله با این وضعیت، اروپا باید به سمت ایجاد اکوسیستمی از استیبلکوینهای یورویی حرکت کند؛ استیبلکوینهایی که توسط بانکها و شرکتهای معتبر منتشر شوند. اروپا مزایایی همچون سهم بالاتر یورو در صدور صورتحسابهای تجاری، بازارهای سرمایه بازتر و سطح بالاتری از اعتماد نهادی دارد که میتواند به این روند کمک کند.
محدودیتهای چین در رقابت با استیبلکوین دلاری
چین نیز در این رقابت جایگاه خاصی دارد، اما محدودیتهای ساختاری مانع از آن میشود که یوان بتواند بهراحتی با استیبلکوینهای دلاری رقابت کند. مدیریت حساب سرمایه و نقدینگی محدود یوان در خارج از چین، از جمله عواملی است که توانایی این کشور برای رقابت را کاهش میدهد.
با این حال، خطرات برای پکن بیشتر است. گسترش استیبلکوینهای دلاری میتواند استقلال پرداختها را افزایش دهد و تلاش چین برای تبدیل یوان به یک ارز ذخیره جهانی را تضعیف کند. برخی تحلیلها حتی معتقدند رقابت فزاینده در پرداختهای بینالمللی ممکن است چین را مجبور کند سیاستهای مالی خود را بازتر از گذشته کند.
پرسش اصلی درباره آینده دلار
سؤال اساسی این است که آیا استیبلکوینهای دلاری میتوانند پایههای مالی و پولی سیستم آمریکا را تقویت کنند یا خیر. برخی معتقدند که تمرکز باید بر میزان تقاضا برای اوراق قرضه آمریکا باشد، اما دویچه بانک این موضوع را یک «انحراف» میداند.
به باور این بانک، اگر انتشار استیبلکوینها به جای سپردههای بانکی انجام شود، تأثیر معناداری بر تقاضا برای بدهی دولت نخواهد داشت. آنچه اهمیت دارد، توانایی استیبلکوینها در تضمین یا گسترش تعهد بخش خصوصی به پرداختهای مبتنی بر دلار است. زیرا الگوهای صدور صورتحسابها با رفتار پسانداز و در نهایت ذخایر رسمی بانکهای مرکزی همسو هستند.
حمایت نظارتی و آینده استیبلکوینها
به گزارش خبرگزاری رویترز، طبق یادداشت منتشرشده از سوی دویچه بانک، قدرت واقعی استیبلکوینها زمانی آشکار خواهد شد که بتوانند تعهد بخش خصوصی به استفاده از دلار در پرداختها را تثبیت کنند. این روند در صورت تحقق، میتواند استیبلکوینها را به سلاحی در دست آمریکا برای حفظ سلطه پولی خود تبدیل کند.
حمایت نهادهای نظارتی در آمریکا و حضور فعال شرکتهای فناوری مالی در این حوزه، زمینهساز گسترش بیشتر استیبلکوینها خواهد بود. این حمایتها باعث میشود شرکتها و سرمایهگذاران اعتماد بیشتری به استفاده از این ابزار جدید پیدا کنند و کاربرد آن در تراکنشهای فرامرزی افزایش یابد.
جمعبندی
استیبلکوینها اکنون بهعنوان یکی از ابزارهای کلیدی در راهبرد مالی آمریکا برای حفظ سلطه دلار مطرح شدهاند. در حالی که سایر کشورها به دنبال راهاندازی ارز دیجیتال بانک مرکزی هستند، ایالات متحده مسیر دیگری را برگزیده و بر توانایی بخش خصوصی در این حوزه تکیه کرده است.
اروپا و چین در برابر این روند با چالشهای جدی مواجهاند؛ اروپا باید برای تقویت یورو اکوسیستم استیبلکوینهای خود را توسعه دهد و چین نیز با محدودیتهای ساختاری در جریان سرمایه روبهرو است.
به نظر میرسد آینده رقابتهای ارزی در جهان با گسترش استیبلکوینها شکل تازهای به خود خواهد گرفت. پرسش کلیدی این است که آیا این ابزار مالی جدید میتواند تعهد جهانی به دلار را تثبیت کند یا خیر. پاسخ به این پرسش میتواند مسیر سلطه مالی آمریکا در دهههای آینده را مشخص کند.
