هوش مصنوعی و تهدید جدید برای شبکههای برق آمریکا
با رشد انفجاری مراکز داده شرکتهای بزرگ فناوری در آمریکا، شبکههای برق این کشور با فشار بیسابقهای مواجه شده است. به گزارش رسانههای بینالمللی، سیاستگذاران آمریکایی اکنون در حال بررسی قوانین و مقرراتی هستند که به اپراتورهای شبکه اجازه میدهد در شرایط اضطراری، مراکز داده پرمصرف را از شبکه برق قطع کنند تا از خاموشیهای گسترده جلوگیری شود.
تگزاس، اولین ایالت در اجرای قانون قطع برق مراکز داده
تگزاس نخستین ایالتی است که در این زمینه اقدام عملی انجام داده است. قانونگذاران این ایالت در ماه ژوئن لایحهای تصویب کردند که به اپراتورهای شبکه برق اختیار میدهد در مواقع بحرانی، مصرفکنندگان بزرگ برق مانند مراکز داده را از شبکه جدا کنند. این اقدام پس از تجربه تلخ طوفان زمستانی سال ۲۰۲۱ صورت گرفت که طی آن دهها نفر بر اثر قطعی گسترده برق جان خود را از دست دادند.
هدف اصلی این قانون، حفاظت از ساکنان ایالت در برابر خاموشیهای مشابه است. به گفته مقامهای محلی، قطع برق مراکز داده در دورههای اوج مصرف میتواند به ذخیرهسازی انرژی کافی برای تامین نیازهای خانگی در شرایط بحرانی کمک کند.
گسترش نگرانیها به سایر ایالتها
این رویکرد تنها محدود به تگزاس نیست و اکنون در منطقه مید آتلانتیک آمریکا نیز در حال بررسی است. این منطقه شامل ۱۳ ایالت است که برخی از آنها شاهد رشد سریع مراکز داده بودهاند. کارشناسان هشدار میدهند که سرعت افزایش تعداد مراکز داده بیشتر از توان ساخت نیروگاههای جدید است و این شکاف میتواند خطر خاموشی را در سالهای آینده تشدید کند.
با توجه به رقابت آمریکا و چین در حوزه هوش مصنوعی، پیشبینی میشود که تقاضای برق ناشی از این مراکز همچنان روند صعودی داشته باشد. گزارشها نشان میدهد که تقاضای برق در سالهای آینده بهطور قابلتوجهی افزایش خواهد یافت و همین موضوع زنگ خطر را برای سیاستگذاران به صدا درآورده است.
مصرف بالای مراکز داده و رشد تقاضای برق
مراکز دادهای که برای پردازش الگوریتمهای هوش مصنوعی مورد استفاده قرار میگیرند، به حجم عظیمی از انرژی نیاز دارند. عرضه عمومی چتباتها و سرویسهای هوش مصنوعی مولد از اواخر سال ۲۰۲۲ باعث افزایش بیسابقه تقاضا برای قدرت رایانشی شده است. این تقاضا به نوبه خود فشار مضاعفی بر شبکه برق وارد کرده و هزینه تامین انرژی را برای مصرفکنندگان عادی افزایش داده است.
طبق آمارهای فدرال، قبوض برق در آمریکا با سرعتی بیش از دو برابر نرخ تورم افزایش یافته است. تحلیلگران میگویند که بخشی از این افزایش به دلیل نیازهای انرژی مراکز داده است که هزینه آن در نهایت بر دوش خانوارها گذاشته میشود.
چالش شرکتهای فناوری در مدیریت مصرف انرژی
شرکتهای بزرگ فناوری مانند گوگل و مایکروسافت در تلاشند تا مراکز داده خود را از نظر انرژی کارآمدتر کنند. این شرکتها اقدام به نصب ژنراتورهای پشتیبان کردهاند تا در صورت قطع برق، بتوانند فعالیتهای خود را ادامه دهند. با این حال، بسیاری از اپراتورهای مراکز داده اعلام کردهاند که انتظار نداشتند مجبور شوند از این منابع پشتیبان برای کمک به اپراتورهای شبکه در دورههای اوج مصرف استفاده کنند.
ائتلاف مراکز داده که نماینده شرکتهای بزرگ فناوری است، از قانونگذاران خواسته مقررات را به گونهای تدوین کنند که انعطافپذیری بیشتری داشته باشد. به گفته این ائتلاف، همه مراکز داده توانایی تغییر سریع به منابع پشتیبان را ندارند و باید برای آنها فرصت و مشوقهای مالی در نظر گرفته شود.
توافق گوگل برای کاهش مصرف در ایندیانا
در یکی از تازهترین نمونهها، گوگل با شرکت برق ایندیانا و میشیگان پاور قراردادی امضا کرده است. بر اساس این توافق، گوگل متعهد شد در صورت فشار بر شبکه، مصرف برق مرکز داده پیشنهادی ۲ میلیارد دلاری خود در فورت وین را کاهش دهد. در این قرارداد آمده است که مرکز داده در زمانهای اوج مصرف، برخی فعالیتهای غیرضروری را به تعویق خواهد انداخت تا بار شبکه کاهش پیدا کند.
این اقدام نشاندهنده تغییر رویکرد در مدیریت مصرف انرژی مراکز داده است. به گفته کارشناسان، حذف یا کاهش مصرف کاربران بزرگ برق در دورههای اوج مصرف میتواند هزینه تولید برق را برای مشترکان عادی کاهش دهد، زیرا برق در این دورهها گرانترین نرخ را دارد.
دیدگاه کارشناسان انرژی
ایب سیلورمن، محقق انرژی در دانشگاه جان هاپکینز، در گفتوگویی اظهار داشت: «مراکز داده میتوانند در بیشتر روزهای سال از برق مورد نیاز خود استفاده کنند. اما خارج کردن آنها از شبکه برای چند ساعت در سال، در شدیدترین شرایط آبوهوایی، میتواند از نیاز به صرف میلیاردها دلار برای ساخت نیروگاههای جدید جلوگیری کند. پرسش اصلی این است که آیا بهتر نیست چنین رویکردی جایگزین ساخت چندین نیروگاه شود که تنها در چند روز خاص سال به کار گرفته میشوند؟»
به گفته او، سیاست قطع مراکز داده در دورههای اضطراری، نه تنها راهی برای مدیریت تقاضای برق است، بلکه به معنای کاهش هزینههای بلندمدت تولید انرژی در آمریکا نیز خواهد بود.
جمعبندی
رشد سریع فناوریهای هوش مصنوعی و افزایش تقاضای مراکز داده، آمریکا را با یکی از بزرگترین چالشهای انرژی دهه اخیر روبهرو کرده است. در حالی که ایالتها برای جذب سرمایهگذاریهای فناورانه رقابت میکنند، فشار بیسابقه بر شبکههای برق میتواند منجر به خاموشیهای گسترده شود.
قوانین جدید در تگزاس و توافقنامههایی مانند قرارداد گوگل در ایندیانا نشان میدهد که سیاستگذاران به دنبال یافتن تعادل میان توسعه فناوری و حفظ پایداری شبکههای برق هستند. به نظر میرسد این روند در سالهای آینده نیز ادامه داشته باشد و سایر ایالتها نیز به اتخاذ مقررات مشابه روی آورند.
