بانک ایران زمین زیر سایه املاک میلیاردی در زیان باقی ماند
در حالی که زیان انباشته بانک ایران زمین از مرز ۹۴ هزار میلیارد تومان عبور کرده است، این بانک در تازهترین اطلاعیه خود اعلام کرده که مزایده فروش املاک مازاد نیز بدون نتیجه به پایان رسیده است. بر اساس اعلام رسمی، دهها فقره از املاک این بانک با وجود ارزش بالای ریالی، در فرآیند مزایده به فروش نرسیدهاند.
بر اساس گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری فارس، بانک ایران زمین در آخرین اطلاعیه مربوط به برگزاری مزایدههای فروش املاک خود اعلام کرده است که ۵۸ فقره از انواع زمین، باغ و ساختمانهای مسکونی و تجاری این بانک در مزایده عرضه شده اما هیچیک به فروش نرفته است. ارزش مجموع این ۵۸ فقره ملک بیش از ۳۴۵۰ میلیارد تومان برآورد شده است.
عدم موفقیت مزایده فروش املاک بانک
طبق اعلام بانک ایران زمین، این مزایده با هدف واگذاری داراییهای غیرمولد و کاهش فشار مالی برگزار شده بود، اما به دلیل نبود متقاضی یا عدم تحقق شرایط فروش، نتیجهای در پی نداشته است. این در حالی است که املاک عرضهشده شامل داراییهای متنوعی در حوزه زمین، باغ و ساختمانهای مسکونی و تجاری بودهاند.
اطلاعیه منتشرشده نشان میدهد که بانک ایران زمین در سالهای اخیر تلاش کرده بخشی از داراییهای ملکی خود را از طریق مزایده به فروش برساند، اما بخش قابل توجهی از این تلاشها بدون نتیجه باقی مانده است.
تمرکز بانکها بر املاکداری
بانک ایران زمین از جمله بانکهایی است که در سالهای گذشته فعالیت گستردهای در حوزه املاکداری داشته است. طبق گزارشهای منتشرشده، بخش قابل توجهی از منابع این بانک به خرید و نگهداری املاک و مستغلات اختصاص یافته است. این موضوع در شرایطی مطرح میشود که شاخصهای سلامت بانکی و وضعیت زیان انباشته این بانک در وضعیت نامناسبی قرار دارد.
در سالهای گذشته، بارها موضوع بنگاهداری بانکها و سرمایهگذاری در حوزه املاک از سوی مسئولان و نهادهای نظارتی مطرح شده است. بر اساس قوانین و مقررات بانکی، بانکها موظف هستند منابع خود را عمدتاً در مسیر اعطای تسهیلات و حمایت از فعالیتهای اقتصادی به کار گیرند و از ورود گسترده به فعالیتهای غیرمرتبط پرهیز کنند.
تأکید بانک مرکزی بر خروج بانکها از بنگاهداری
چندی پیش رئیسکل بانک مرکزی در اظهاراتی اعلام کرده بود بانکهایی که بیش از حد در فعالیتهای بنگاهداری و املاکداری ورود کردهاند، بر اساس قانون موظف به خروج از این فعالیتها هستند. وی تأکید کرده بود که بانک مرکزی ابزارهای قانونی لازم برای برخورد با این موضوع را در اختیار دارد.
رئیسکل بانک مرکزی همچنین اعلام کرده است که صندوق ضمانت سپردهها برای حمایت از سپردهگذاران ایجاد شده و در صورتی که بانکها از فعالیتهای غیرمرتبط با حوزه بانکی خارج نشوند، بانک مرکزی ناچار خواهد بود بنگاهها و داراییهای آنها را حتی با قیمتهایی کمتر از قیمت بازار به فروش برساند.
سابقه شکلگیری بانک ایران زمین
بانک ایران زمین از ارتقای مؤسسه مالی مولیالموحدین شکل گرفته است. طبق گزارشهای رسمی، این بانک از ابتدای فعالیت خود با چالشهایی در حوزه مدیریت و نظارت مواجه بوده است. در سالهای ابتدایی فعالیت، تخلفات برخی مدیران وقت موجب خروج منابع از بانک و بروز ناترازی مالی شده است.
این ناترازی مالی در سالهای بعد نیز ادامه پیدا کرده و به افزایش زیان انباشته بانک انجامیده است. گزارشهای مالی منتشرشده نشان میدهد که بانک ایران زمین طی سالهای گذشته نتوانسته از وضعیت زیاندهی خارج شود.
پرونده قضایی مدیران سابق بانک
سال گذشته رئیسکل دادگستری استان تهران از محکومیت مدیران وقت بانک ایران زمین خبر داد. به گفته وی، تمامی اموال و املاکی که متهمان از محل وجوه بانک ایران زمین خریداری کرده بودند، به عنوان اموال ناشی از جرم اخلال در نظام اقتصادی شناسایی شده است.
بر اساس این حکم، تمامی این اموال به نفع بانک ضبط شده است. در زمان صدور این حکم، ارزش روز اموال و املاک ضبطشده حدود ۷۰ هزار میلیارد تومان اعلام شده بود.
رئیسکل دادگستری استان تهران در همان مقطع اعلام کرده بود که با اجرای این حکم، بانک ایران زمین به طور کامل از وضعیت ناترازی مالی خارج خواهد شد. این اظهارات در آن زمان بازتاب گستردهای در رسانهها داشت.
تداوم زیاندهی بانک
با گذشت بیش از یک سال و یک ماه از صدور این حکم قضایی، گزارشها نشان میدهد که بانک ایران زمین همچنان از وضعیت ناترازی خارج نشده است. بر اساس آمارهای منتشرشده، این بانک نهتنها به تعادل مالی نرسیده بلکه روند زیاندهی آن ادامه یافته است.
طبق صورتهای مالی منتشرشده، زیان انباشته بانک ایران زمین در پایان سال ۱۴۰۳ حدود ۷۹ هزار میلیارد تومان بوده است. این رقم در پایان شهریورماه سال جاری به ۹۴ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است. بر این اساس، بانک ایران زمین تنها در مدت شش ماه حدود ۱۵ هزار میلیارد تومان زیان جدید ثبت کرده است.
ابهام در آینده مالی بانک
با توجه به تداوم زیاندهی، عدم موفقیت مزایدههای فروش املاک و غیرنقد بودن بخشی از داراییهای منتقلشده به بانک، همچنان ابهاماتی درباره آینده مالی بانک ایران زمین مطرح است. اطلاعیههای منتشرشده نشان میدهد که این بانک همچنان از برگزاری مزایدههای جدید خبر میدهد، اما نتیجه ملموسی از این اقدامات گزارش نشده است.
در شرایطی که زیان انباشته بانک ایران زمین رو به افزایش است، این پرسش مطرح میشود که روند کنونی تا چه زمانی ادامه خواهد داشت و اقدامات نظارتی بانک مرکزی برای توقف روند تولید زیان در این بانک چه زمانی به مرحله اجرا خواهد رسید. این موضوع در حال حاضر به عنوان یکی از پروندههای مهم نظام بانکی کشور در کانون توجه قرار دارد.
