حلقه ترانزیت ریلی ایران و ترکمنستان محکمتر شد
تهران – ۱۸ شهریور ۱۴۰۴
با هدف تقویت جایگاه ایران در شبکه ترانزیت منطقهای و بینالمللی، مدیرعامل راهآهن جمهوری اسلامی ایران از توافقات جدید با ترکمنستان برای افزایش ظرفیت ترانزیت ریلی بین دو کشور خبر داد. این توافقات به گفته مسئولان، میتواند ظرفیت جابهجایی بار از مسیرهای ریلی مشترک را تا ۷ میلیون تن در سال افزایش دهد و نقش ایران را در مسیرهای شمال-جنوب و شرق-غرب پررنگتر کند.
توافقات جدید ایران و ترکمنستان در حوزه ترانزیت ریلی
به گزارش خبرنگار اقتصادی، جبارعلی ذاکری، مدیرعامل راهآهن جمهوری اسلامی ایران، در حاشیه بازدید از ایستگاه مرزی اینچهبرون با حضور مامت آکمامدوف، وزیر حملونقل ریلی ترکمنستان، از دستیابی به توافقات مهمی برای افزایش ظرفیت ترانزیت بار میان دو کشور خبر داد.
وی اعلام کرد که در کمیسیون مشترک همکاریهای حملونقل، هدفگذاری شده است که ظرفیت حمل بار از سه نقطه مرزی مشترک، از ۶۰۰ هزار تن فعلی به حدود ۶ تا ۷ میلیون تن در سال ارتقا یابد.
ذاکری تأکید کرد که تحقق این هدف مستلزم برنامهریزی دقیق در سه بازه کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت است و تکمیل زیرساختهای ریلی در هر دو کشور بهویژه در مناطق مرزی، در اولویت برنامهها قرار گرفته است.
اهمیت استراتژیک کریدورهای ترانزیتی ایران
به گفته مدیرعامل راهآهن، ایران با برخورداری از موقعیت جغرافیایی ویژه، نقش مهمی در اتصال شرق به غرب و شمال به جنوب ایفا میکند. او گفت:
«با تکمیل این پروژهها، جایگاه ایران در مسیرهای ترانزیتی چین–اروپا و همچنین کشورهای آسیای مرکزی تقویت میشود و ظرفیت ما در تجارت بینالمللی به شکل چشمگیری افزایش خواهد یافت.»
ذاکری همچنین اعلام کرد که ظرفیت حمل بار در خط ریلی اینچهبرون تا سال آینده از ۶۰۰ هزار تن به یک میلیون تن افزایش پیدا خواهد کرد و با توسعه زیرساختهای موردنیاز، این ظرفیت به ۳ میلیون تن در سال نیز خواهد رسید.
موضع وزیر حملونقل ریلی ترکمنستان
مامت آکمامدوف، وزیر حملونقل ریلی ترکمنستان، در این نشست با اشاره به اهمیت روابط حملونقل میان دو کشور گفت:
«زیرساختهای ریلی در ایران، بهویژه در مناطق شمالی، ظرفیتهای ارزشمندی برای توسعه همکاریهای ترانزیتی فراهم کرده است. با گسترش این تعاملات، میتوان فرصتهای جدیدی برای تقویت روابط تجاری و اقتصادی دو کشور ایجاد کرد.»
او همچنین از بندر امیرآباد به عنوان یکی از زیرساختهای کلیدی در ارتقای سطح همکاریهای حملونقل و تسهیل تبادلات تجاری دو کشور یاد کرد.
هدفگذاری برای ترانزیت سالانه ۲۰ میلیون تن کالا
بر اساس توافقات بهدستآمده، هدف نهایی دو کشور ترانزیت سالانه ۲۰ میلیون تن کالا از مسیرهای ریلی مشترک است که دستکم ۶ میلیون تن آن از طریق شبکه راهآهن جابهجا خواهد شد.
برای تحقق این هدف، فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی ایران، به جبارعلی ذاکری مأموریت داده است تا برنامه اقدام مشترکی با ترکمنستان تدوین و در سریعترین زمان ممکن به مرحله اجرا برساند.
احیای مسیرهای بینالمللی و موافقتنامه عشقآباد
در جریان این توافقات، احیای مسیرهای بینالمللی و استفاده بهینه از ظرفیت کریدورهای ترانزیتی موجود از جمله کریدور شرق-غرب و شمال-جنوب نیز مورد بحث قرار گرفت.
همچنین، موضوع احیای موافقتنامه عشقآباد و پیوستن ترکمنستان به کریدور بینالمللی حملونقل شمال-جنوب (INSTC) در اولویت همکاریهای دو کشور قرار گرفت. این اقدامات، به گفته کارشناسان، میتواند زمینهساز افزایش سهم ایران از بازار ترانزیت کالا در منطقه و تقویت موقعیت استراتژیک کشور در تجارت جهانی شود.
نقش کلیدی ایران در شبکه ترانزیت چین–اروپا
با اجرای این پروژهها و همکاریهای گسترده با ترکمنستان، انتظار میرود ایران به یکی از حلقههای کلیدی ترانزیت در منطقه تبدیل شود.
کارشناسان معتقدند که توسعه خطوط ریلی مشترک و افزایش ظرفیت ترانزیت میتواند ایران را به مسیر اصلی جابهجایی بار بین چین، آسیای مرکزی و اروپا بدل کند و این فرصت را فراهم میسازد که ایران سهم بیشتری از تجارت بینالمللی را به خود اختصاص دهد.
نظر کارشناسان درباره اهمیت این همکاریها
به گفته حسن کریمنیا, کارشناس حوزه حملونقل و ترانزیت:
«ترکمنستان دروازه ورود ایران به کشورهای محصور در خشکی آسیای مرکزی و دروازهای مهم برای دسترسی به بازار چین محسوب میشود. تقویت همکاریهای ترانزیتی ایران و ترکمنستان، نه تنها ظرفیت اقتصادی دو کشور را افزایش میدهد بلکه جایگاه ایران را در مسیرهای تجاری مهم جهان تثبیت میکند.»
او همچنین بر اهمیت مشارکت بخش خصوصی در این پروژهها تأکید کرد و افزود:
«ورود سرمایهگذاران غیردولتی و شرکتهای خصوصی به این حوزه میتواند جذب بار از مسیرهای چین–اروپا و آسیای مرکزی–ترکیه را تسهیل کرده و به احیای تدریجی راه ابریشم کمک کند.»
جمعبندی توافقات ایران و ترکمنستان
- افزایش ظرفیت ترانزیت ریلی ایران و ترکمنستان به ۶ تا ۷ میلیون تن در سال
- هدفگذاری برای ترانزیت سالانه ۲۰ میلیون تن کالا با سهم ۶ میلیون تن از طریق راهآهن
- ارتقای ظرفیت خط ریلی اینچهبرون از ۶۰۰ هزار تن به ۳ میلیون تن در سال
- احیای مسیرهای بینالمللی و تقویت کریدورهای ترانزیتی شرق-غرب و شمال-جنوب
- برنامهریزی برای پیوستن ترکمنستان به کریدور INSTC و احیای موافقتنامه عشقآباد
- تأکید بر نقش ایران بهعنوان حلقه کلیدی ترانزیت چین–اروپا
- لزوم مشارکت بخش خصوصی برای جذب بارهای بینالمللی و افزایش سهم ایران در تجارت جهانی
