تورم استانی در خرداد ۱۴۰۵ شکاف قیمتها را عمیقتر کرد
تازهترین دادههای شاخص قیمت مصرف کننده نشان میدهد تورم استانی در خرداد ۱۴۰۵ با فاصلهای قابل توجه میان مناطق مختلف کشور همراه بوده است. در حالی که تورم نقطه به نقطه کل خانوارهای کشور به ۸۸.۶ درصد رسید، نرخ ثبت شده در ۱۱ استان از مرز ۱۰۰ درصد عبور کرد. این ارقام بیانگر آن است که هزینه خرید یک مجموعه یکسان از کالاها و خدمات در شماری از استانها، نسبت به خرداد سال قبل بیش از دو برابر شده است.
بر اساس دادههای منتشر شده، شاخص قیمت مصرف کننده خانوارهای کشور در خرداد به عدد ۶۵۶.۴ رسید. این شاخص در مقایسه با اردیبهشت ۵.۹ درصد افزایش یافت و تورم سالانه، یعنی تغییر میانگین شاخص در دوازده ماه منتهی به خرداد نسبت به دوره مشابه پیشین، به ۶۲ درصد رسید. تورم سالانه نسبت به ماه قبل ۴.۳ واحد درصد و تورم نقطه به نقطه نیز ۴.۷ واحد درصد افزایش نشان میدهد.
جزئیات تورم استانی در گزارش مرکز آمار ایران نشان میدهد ایلام با تورم نقطه به نقطه ۱۱۴.۷ درصدی بالاترین نرخ کشور را ثبت کرده است. پس از آن کردستان با ۱۱۱.۷ درصد و لرستان با ۱۰۹.۸ درصد قرار دارند. آذربایجان غربی با ۱۰۶.۱ درصد و کرمانشاه با ۱۰۵.۵ درصد نیز رتبههای بعدی افزایش سالانه سطح قیمتها را به خود اختصاص دادهاند.
فهرست استانهای دارای تورم سه رقمی
علاوه بر پنج استان نخست، گلستان با نرخ ۱۰۳.۹ درصد، خراسان شمالی با ۱۰۳.۳ درصد، چهارمحال و بختیاری با ۱۰۳.۱ درصد، مرکزی با ۱۰۱.۸ درصد، هرمزگان با ۱۰۱.۴ درصد و کهگیلویه و بویراحمد با ۱۰۰.۷ درصد در محدوده تورم سه رقمی قرار گرفتند. در سوی دیگر جدول، تهران با تورم نقطه به نقطه ۷۳.۳ درصد کمترین نرخ را داشت و پس از آن البرز با ۸۰.۵ درصد و اصفهان با ۸۱.۹ درصد قرار گرفتند.
در بخش دیگری از آمار تورم استانی و در شاخص تورم سالانه نیز کردستان با ۷۵.۱ درصد در جایگاه نخست ایستاد. ایلام با ۷۴.۹ درصد و لرستان با ۷۳.۹ درصد رتبههای بعدی را ثبت کردند. خراسان شمالی با ۷۲.۳ درصد، مرکزی با ۷۲ درصد، آذربایجان غربی با ۷۱ درصد، چهارمحال و بختیاری با ۷۰.۵ درصد و کرمانشاه با ۷۰.۳ درصد دیگر استانهایی بودند که تورم سالانه آنها از ۷۰ درصد فراتر رفت.
کمترین تورم سالانه در تهران و معادل ۵۲ درصد گزارش شد. اصفهان با ۵۹.۶ درصد، گیلان با ۵۹.۷ درصد، قم با ۵۹.۸ درصد و البرز با ۶۰.۳ درصد نیز در بخش پایین جدول قرار گرفتند. فاصله نرخ سالانه میان کردستان و تهران به ۲۳.۱ واحد درصد رسید؛ اختلافی که دامنه متفاوت افزایش هزینه مصرف خانوار در استانهای کشور را نشان میدهد.
بررسی ماهانه تورم استانی نیز از ناهمگونی سرعت رشد قیمتها در خرداد حکایت دارد. ایلام با ۹.۱ درصد، هرمزگان با ۹ درصد و آذربایجان غربی با ۸.۲ درصد بیشترین افزایش ماهانه را تجربه کردند. بوشهر با ۷.۶ درصد، کرمان با ۷.۴ درصد، خوزستان و لرستان هر کدام با ۷.۲ درصد و زنجان و کهگیلویه و بویراحمد هر کدام با ۷.۱ درصد بالاتر از میانگین ۵.۹ درصدی کشور قرار گرفتند. خراسان جنوبی با ۳.۶ درصد کمترین تورم ماهانه را ثبت کرد.
اثر خوراکیها بر تفاوت تورم استانها
ترکیب سبد مصرفی خانوارها یکی از متغیرهای موثر بر تفاوت ارقام استانی است. ضریب اهمیت خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات در سبد کل کشور ۲۹.۴۴ درصد است، اما این سهم در ایلام به ۳۹.۸۶ درصد، در چهارمحال و بختیاری به ۳۹.۶۴ درصد، در خراسان شمالی به ۳۹.۳۹ درصد و در خراسان جنوبی به ۳۹.۱۹ درصد میرسد. سهم خوراکیها در سبد تهران ۲۱.۹۱ درصد محاسبه شده است.
اهمیت این تفاوت زمانی بیشتر میشود که تورم نقطه به نقطه خوراکیها و آشامیدنیها در سطح کشور به ۱۳۴.۶ درصد رسیده است. این نرخ در ایلام ۱۵۶ درصد و در آذربایجان غربی، کردستان و لرستان ۱۵۱.۸ درصد گزارش شد. هرمزگان نیز تورم ۱۴۷.۸ درصدی خوراکیها را ثبت کرد. بنابراین، استانهایی که خوراکیها سهم بیشتری از هزینه خانوار آنها دارد، از جهش قیمت مواد غذایی اثر بیشتری میپذیرند.
در میان گروههای خوراکی، روغنها و چربیها بیشترین افزایش را داشتند. تورم سالانه این گروه به ۱۴۳.۱ درصد و تورم نقطه به نقطه آن به ۲۷۸.۴ درصد رسید. در گروه نان و غلات نیز تورم سالانه ۱۲۰.۷ درصد و تورم نقطه به نقطه ۱۳۸.۸ درصد ثبت شد. رشد قیمت این گروهها به دلیل جایگاه ثابت آنها در مخارج روزمره، وزن قابل توجهی در تغییر هزینه سبد خانوار دارد.
تفکیک مناطق شهری و روستایی نیز فاصله دیگری را نشان میدهد. تورم سالانه مناطق شهری ۶۰.۳ درصد و تورم نقطه به نقطه آنها ۸۵.۲ درصد اعلام شد، در حالی که این دو شاخص برای خانوارهای روستایی به ترتیب ۷۲.۴ درصد و ۱۰۸.۱ درصد بود. سهم بالاتر مواد غذایی در هزینه خانوارهای روستایی، همزمان با رشد سریعتر قیمت خوراکیها، در افزایش فاصله این دو بخش بازتاب یافته است.
گزارش خرداد همچنین نشان میدهد تورم ماهانه گروه خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات ۶.۸ درصد بوده و گروه کالاهای غیرخوراکی و خدمات افزایش ۵.۳ درصدی داشته است. در بخش دهکهای هزینهای، نرخ تورم سالانه از ۶۰.۱ درصد برای دهک دهم تا ۶۸.۵ درصد برای دهک دوم تغییر کرده و فاصله تورمی دهکها به ۸.۴ واحد درصد رسیده است؛ این فاصله در اردیبهشت ۷.۳ واحد درصد بود.
بالاترین عدد شاخص کل استانی در ایلام و معادل ۸۱۷.۵ ثبت شد. کردستان با شاخص ۸۰۷.۸ و لرستان با ۷۹۹.۱ در رتبههای بعدی قرار گرفتند. شاخص کل استان تهران نیز ۵۶۲ اعلام شد که ۲۵۵.۵ واحد کمتر از رقم ثبت شده برای ایلام است.
