پاتک روسی هند به آمریکا؛ بازگشت نایارا انرژی پس از تحریم اتحادیه اروپا
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ پس از گذشت دو ماه از اعمال تحریمهای اتحادیه اروپا علیه شرکت پالایش نفتی هندی نایارا انرژی, این شرکت توانست با تکیه بر حمایت دولت هند و همکاری با بانکهای داخلی، فعالیتهای خود را مجدداً از سر بگیرد. این تحریمها در ماه ژوئیه ۲۰۲۵ به دلیل سهامداری شرکت روسی روسنفت در نایارا اعمال شد و در ابتدا بحران بزرگی برای این شرکت به وجود آورد.
طبق گزارشها، اروپا این اقدام را بخشی از تلاش برای جلوگیری از ورود درآمدهای نفتی به اقتصاد روسیه ارزیابی کرده بود. دلیل اصلی تحریمها، وابستگی نایارا به نفت خام اورال روسیه و نگرانیها درباره احتمال صادرات غیرمستقیم فرآوردههای نفتی روسیه از طریق این شرکت بود.
خروج مدیران اروپایی و بحران اولیه
به دنبال اعلام تحریمها، مدیرعامل اروپایی نایارا و چند عضو هیئتمدیره استعفا دادند و بسیاری از خدمات نرمافزاری حیاتی شرکت نیز به دلیل وابستگی به سرویسهای شرکتهایی مانند مایکروسافت مختل شد. این اتفاقات موجب شد که فعالیت پالایشگاه برای مدتی در شرایط بحرانی قرار گیرد و برخی قراردادهای حملونقل و بیمه نیز توسط شرکتهای اروپایی لغو شود.
بازگشت تدریجی به مدار فعالیت
با وجود این مشکلات، نایارا انرژی توانست با همکاری نزدیک دولت هند راهکارهایی برای بازگشت به مدار فعالیت پیدا کند. بر اساس اطلاعات منابع آگاه، بانک State Bank of India (SBI) و بانک UCO نقش اساسی در این روند ایفا کردند. دولت هند مجوز رسمی برای همکاری بانک UCO صادر کرد تا تراکنشهای بینالمللی این شرکت به روپیه انجام شود. همین اقدام باعث شد که بخش مهمی از مشکلات مالی نایارا برطرف گردد.
صادرات دوباره با ناوگان سایه
گزارشها حاکی از آن است که نایارا با استفاده از کشتیهای ذخیرهسازی شناور و انتقال محمولهها در دریا، صادرات خود را از سر گرفته است. برخی از این کشتیها پیشتر در فهرست تحریمها قرار داشتند اما هماکنون تحت مدیریت شرکتهای آسیایی بهویژه چینی فعالیت میکنند. برای نمونه کشتی Wu Tai و Blue Talu محمولههای نفتی این شرکت را در ماههای اخیر بارگیری کردهاند.
سهم بازار داخلی و جایگاههای سوخت
علاوه بر صادرات، نایارا بیش از ۶۵۰۰ جایگاه سوخت در داخل هند را تأمین میکند و نقش مهمی در عرضه داخلی دارد. تقاضای بالای سوخت در بازار داخلی هند باعث شد که این شرکت بتواند بخش قابلتوجهی از محصولات خود را در بازار داخلی عرضه کند و اثر تحریمها را کاهش دهد.
افزایش همکاری با پالایشگاههای داخلی
شرکت هندوستان پترولیوم (HPCL) نیز خرید محصولات خود از نایارا را افزایش داده است. این اقدام موجب شد ظرفیت عملیاتی پالایشگاه نایارا به حدود ۷۵ درصد برسد و روندی افزایشی پیدا کند. پیش از تحریمها، نایارا از ترکیبی از نفت وارداتی عربستان، عراق و روسیه استفاده میکرد اما اکنون بخش عمده خوراک آن از نفت خام اورال روسیه تأمین میشود.
واکنش رسمی نایارا انرژی
نایارا در بیانیهای رسمی اعلام کرد: «پالایشگاه ما در حال حاضر در سطح عادی فعالیت میکند و نیاز بازار داخلی را تأمین مینماید. همچنین بررسی گزینههای صادراتی در دستور کار قرار دارد، مشروط بر آنکه تأمین داخلی بهطور کامل انجام شود.»
نقش بانکها و ساختار مالی
منابع آگاه اعلام کردهاند که بانک UCO مدیریت تراکنشهای بینالمللی نایارا را به عهده گرفته و اکنون پرداختها در قالب روپیه انجام میشود. این روند سبب شده تا تحریمهای مالی اروپا اثر کمتری بر عملیات روزانه شرکت داشته باشد.
اثر تحریم بر صادرات
بر اساس دادههای رهگیری کشتیها، نایارا در ماه سپتامبر حدود ۲.۲ میلیون بشکه محصول صادر کرده است؛ رقمی که کمتر از نیمی از صادرات سال گذشته محسوب میشود. بخشی از این محمولهها در آبهای عمان و منطقه انتقال کشتی به کشتی جابجا شدهاند و هنوز برخی محمولهها در دریا باقی ماندهاند.
چرخش به سمت شرکای شرقی
حضور شرکتهای چینی در زنجیره صادرات نفت نایارا نشان میدهد که هند بیش از گذشته به سمت همکاری با شرکای شرقی متمایل شده است. در شرایطی که اروپا فشار تحریمی را افزایش داده، همکاری با روسیه و چین برای ادامه فعالیت نایارا انرژی اهمیت ویژهای پیدا کرده است.
نگاه کارشناسان انرژی
فاندانا هاری، تحلیلگر بازار انرژی در Vanda Insights، در گفتوگو با رسانهها اعلام کرد که تقاضای بالای داخلی برای سوخت در هند، سپر حفاظتی بزرگی برای پالایشگاههای این کشور به شمار میرود. او افزود که استفاده نایارا از نفت روسیه موجب شده خوراک پالایشگاه بهطور کامل تأمین شود و کاهش صادرات با عرضه داخلی جبران گردد.
آینده همکاریها
برای تأمین خوراک پایدار، نایارا مذاکراتی با فروشندگان نفتی عربستان و عراق آغاز کرده است تا خرید نفت از این کشورها را از سر گیرد. این شرکت تلاش دارد به فروشندگان اثبات کند که تحریمهای اروپا به معنای خطر جدی برای همکاریهای دوجانبه نیست و انتظار دارد صادرات از این کشورها طی هفتههای آینده از سر گرفته شود.
اظهارات رئیس هیئتمدیره نایارا
پراساد پانیکار، رئیس هیئتمدیره نایارا انرژی، در همایش انرژی دهلینو اعلام کرد: «بخش پالایش هند انعطافپذیری بالایی دارد و ما میتوانیم با وجود شرایط ژئوپولیتیک، با ظرفیت کامل فعالیت کنیم.»
