هند از ژاپن پیشی گرفت و چهارمین اقتصاد بزرگ جهان شد
بر اساس گزارش اقتصادی پایان سال دولت هند، این کشور با پشت سر گذاشتن ژاپن، به عنوان چهارمین اقتصاد بزرگ جهان معرفی شده است. مقامهای دهلینو اعلام کردهاند که رشد پایدار اقتصادی در سالهای اخیر باعث شده حجم تولید ناخالص داخلی هند به سطحی برسد که از اقتصاد ژاپن عبور کند. این گزارش میافزاید که در صورت تداوم روندهای فعلی، هند در سالهای آینده ممکن است جایگاه سوم اقتصاد جهان را نیز به دست آورد.
طبق اعلام رسمی دولت هند، تولید ناخالص داخلی اسمی این کشور در حال حاضر به حدود ۴.۱۸ تریلیون دلار رسیده است. این رقم بر اساس محاسبات داخلی و دادههای اولیه اقتصادی اعلام شده و نشاندهنده افزایش قابلتوجه اندازه اقتصاد هند در مقایسه با سالهای گذشته است. بر همین اساس، هند اکنون پس از ، در میان اقتصادهای بزرگ جهان قرار گرفته و از عبور کرده است.
در گزارش اقتصادی پایان سال دولت هند آمده است که در صورت ادامه روند فعلی، انتظار میرود تولید ناخالص داخلی این کشور تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۷.۳ تریلیون دلار افزایش یابد. این گزارش تصریح میکند که در چنین شرایطی، هند از نظر اندازه اقتصاد، تنها پس از آمریکا و چین قرار خواهد گرفت و حتی امکان پیشی گرفتن از نیز در افق چند سال آینده وجود دارد.
بر اساس دادههای رسمی منتشرشده، تولید ناخالص داخلی واقعی هند در سهماهه دوم سال مالی ۲۰۲۶-۲۰۲۵ رشد ۸.۲ درصدی را ثبت کرده است. این رقم در مقایسه با رشد ۷.۸ درصدی سهماهه پیشین افزایش نشان میدهد و بالاترین نرخ رشد اقتصادی هند در شش سهماهه گذشته محسوب میشود. مقامات اقتصادی هند این رشد را نشانهای از تداوم بهبود فعالیتهای اقتصادی در بخشهای مختلف کشور عنوان کردهاند.
عملکرد بخش تجارت خارجی هند نیز در ماههای اخیر تقویت شده است. طبق آمار منتشرشده، صادرات کالاهای این کشور در ماه نوامبر به ۳۸.۱۳ میلیارد دلار رسیده است؛ در حالی که این رقم در ژانویه ۳۶.۴۳ میلیارد دلار گزارش شده بود. افزایش صادرات عمدتاً به دلیل رشد صادرات کالاهای مهندسی، محصولات الکترونیکی، دارویی و فرآوردههای نفتی اعلام شده است. دولت هند تأکید کرده است که تنوع در سبد صادراتی نقش مهمی در تقویت درآمدهای ارزی این کشور داشته است.
با وجود این اعلام، برخی منابع تأکید دارند که تأیید نهایی جایگاه هند در رتبهبندی اقتصادهای بزرگ جهان به انتشار دادههای نهایی تولید ناخالص داخلی سالانه بستگی دارد. قرار است این دادهها در سال ۲۰۲۶ منتشر شوند. نیز پیشبینی کرده است که هند در سال آینده میلادی به طور رسمی از ژاپن پیشی خواهد گرفت و جایگاه چهارم اقتصاد جهان را تثبیت خواهد کرد.
بانک مرکزی هند نیز در تازهترین گزارش خود، پیشبینی رشد اقتصادی این کشور برای سال مالی ۲۰۲۶-۲۰۲۵ را افزایش داده و آن را ۷.۳ درصد اعلام کرده است. این نهاد پولی اعلام کرده است که بخش عمده رشد اقتصادی هند ناشی از تقاضای داخلی، بهویژه مصرف خصوصی بوده است. طبق این گزارش، مصرف خانوارها همچنان یکی از محرکهای اصلی رشد اقتصادی هند محسوب میشود.
در کنار رشد اقتصادی، گزارشها به برخی چالشهای ساختاری نیز اشاره دارند. بر اساس آخرین دادههای بانک جهانی، سرانه تولید ناخالص داخلی هند در سال ۲۰۲۴ به حدود ۲۶۹۴ دلار رسیده است. این رقم همچنان فاصله قابلتوجهی با اقتصادهای پیشرفته دارد؛ بهطوری که سرانه تولید ناخالص داخلی ژاپن بیش از ۳۲ هزار دلار و آلمان بیش از ۵۶ هزار دلار گزارش شده است.
از نظر جمعیتی، هند در سال ۲۰۲۳ از چین پیشی گرفت و به پرجمعیتترین کشور جهان تبدیل شد. آمارهای رسمی نشان میدهد که بیش از یکچهارم جمعیت ۱.۴ میلیارد نفری این کشور در بازه سنی ۱۰ تا ۲۶ سال قرار دارند. مقامات هندی اعلام کردهاند که ایجاد فرصتهای شغلی کافی برای این جمعیت جوان، یکی از اولویتهای اصلی سیاستگذاری اقتصادی کشور محسوب میشود.
در عین حال، گزارشها حاکی از افزایش فشارهای ارزی بر اقتصاد هند است. ارزش روپیه هند در سال ۲۰۲۵ حدود ۵ درصد کاهش یافته و در اوایل ماه دسامبر به پایینترین سطح خود در برابر دلار آمریکا رسیده است. این کاهش ارزش در شرایطی رخ داده که نگرانیهایی درباره روابط تجاری هند با واشنگتن و تأثیر افزایش تعرفهها بر کالاهای هندی مطرح شده است.
لازم به ذکر است که هند پیشتر نیز در سال ۲۰۲۲ با عبور از بریتانیا، به پنجمین اقتصاد بزرگ جهان تبدیل شده بود. این روند صعودی جایگاه اقتصادی هند در سالهای اخیر، توجه بسیاری از نهادهای بینالمللی و فعالان اقتصادی را به خود جلب کرده و جایگاه این کشور را در اقتصاد جهانی بیش از پیش برجسته کرده است.
